Δημοφιλή Άρθρα

Δημοφιλή Άρθρα

Υπηρεσίες

Η Θέση της Διόρθωσης των Ελλείψεων του Οργανισμού στην Πρόληψη και Αντιμετώπιση Χρόνιων Ασθενειών



Η Θέση της Διόρθωσης των Ελλείψεων του Οργανισμού στην Πρόληψη και Αντιμετώπιση Χρόνιων Ασθενειών 


Πώς μπορεί η ιατρική παρέμβαση με τη χορήγηση συμπληρωμάτων να συμβάλει στην αντιμετώπιση και πρόληψη των αυτοάνοσων και χρόνιων νοσημάτων;

Dr. Δημήτρης Τσουκαλάς

 
Γνωρίζουμε ότι για να λειτουργήσει ο ανθρώπινος οργανισμός, απαιτούνται βιταμίνες, μεταλλικά στοιχεία, ω-3 λιπαρά οξέα, προβιοτικά και άλλα θρεπτικά στοιχεία. Η έλλειψη τους, προκαλεί σοβαρά προβλήματα υγείας και είναι συνδεδεμένη με αυξημένο κίνδυνο για χρόνια νοσήματα, για αυτοάνοσα και λοιμώδη νοσήματα[1-4].

Ωστόσο, είναι ευρέως διαδεδομένη η αντίληψη ότι οι βιταμίνες και τα θρεπτικά συστατικά δεν έχουν κάποια θεραπευτική δράση[5]. Οι βασικοί λόγοι που συμβαίνει αυτό είναι δύο.
 
Ο πρώτος, αφορά στην πεποίθηση ότι μια ισορροπημένη διατροφή μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του οργανισμού, σε βιταμίνες και θρεπτικά συστατικά.
 
Ο δεύτερος, είναι ότι υπάρχουν μελέτες που αναφέρουν ότι η χορήγηση μιας βιταμίνης ή θρεπτικού στοιχείου, είναι αναποτελεσματικά στη πρόληψη ή στη θεραπεία κάποιων ασθενειών.

Ας εξετάσουμε όμως κατά πόσο ισχύουν οι δύο αυτές θέσεις. 


Ισορροπημένη Διατροφή
 
Η θέση ότι η πρόσληψη όλων των απαραίτητων συστατικών μπορεί να επιτευχθεί μέσα από τη διατροφή, θα μπορούσε να ισχύει 50 ή 100 χρόνια πριν. Σήμερα όμως, η υψηλή βιομηχανική επεξεργασία των τροφών και οι μαζικές καλλιέργειες, έχουν οδηγήσει στην παραγωγή τροφής που έχει χαμηλή θρεπτική αξία και αυξημένη παρουσία κενών θερμίδων
 [1][2].

Οι κενές θερμίδες αναφέρονται σε τροφές που έχουν θερμίδες, χωρίς όμως να περιέχουν  βιταμίνες, μεταλλικά στοιχεία αντιοξειδωτικά και άλλα θρεπτικά συστατικά.
 
Έχουμε έτσι το φαινόμενο της «κρυμμένης πείνας», τον υποσιτισμό δηλαδή σε ζωτικά θρεπτικά συστατικά όπως οι βιταμίνες, τα μεταλλικά στοιχεία και άλλα μικροθρεπτικά. Η κρυμμένη πείνα, είναι σήμερα ένας από τους κύριους παράγοντες εκδήλωσης νόσου παγκοσμίως[3][4].
 
Γνωρίζουμε ότι ελλείψεις βιταμινών και μικροθρεπτικών συστατικών, συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο για την ανάπτυξη ασθένειας και χειρότερη πορεία της νόσου, όταν αυτή εκδηλωθεί[1-3,5,6].
 
Ένας μεγάλος αριθμός μελετών δείχνουν ότι η χορήγηση βιταμινών, ω-3 λιπαρών, μεταλλικών στοιχείων (μαγνήσιο, ψευδάργυρος, σελήνιο), προβιοτικών, αντιοξειδωτικών και αμινοξέων, μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά τόσο στην πρόληψη, όσο και στη θεραπεία χρόνιων, αυτοάνοσων ασθενειών και λοιμώξεων[5][6][7][8]. Για να συμβεί βέβαια αυτό, θα πρέπει η χορήγηση τους να συμπληρώνει μια ισορροπημένη διατροφή. Είναι προφανές ότι δεν μπορεί κανείς να ακολουθεί μια ανθυγιεινή διατροφή και να αναμένει βελτίωση στην υγεία του, μέσω της λήψης συμπληρωμάτων διατροφής και μόνο.   
 
Είναι επίσης σημαντικό η διατροφή να ενδείκνυται για το συγκεκριμένο άτομο, τη συγκεκριμένη στιγμή. Διαφορετικοί οργανισμοί, διαχειρίζονται διαφορετικά παρόμοιες τροφές [9].    
 
Όπως όμως είδαμε παραπάνω, υπάρχουν και κάποιες μελέτες, που αποτυγχάνουν να αποδείξουν ότι ένα συγκεκριμένο συστατικό μπορεί να βοηθήσει στη θεραπεία ή στη πρόληψη μιας νόσου[5]. Ας δούμε για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό.
 
Οι βιταμίνες και τα συμπληρώματα διατροφής λειτουργούν μαζί, συνεργικά. Συμμετέχουν συνδυαστικά σε χιλιάδες χημικές αντιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό. Έτσι η χορήγηση μίας και μόνης ουσίας δεν αρκεί για να αποκαταστήσει τη φυσιολογική λειτουργία. Η αποτελεσματικότητα της χορήγησης ενός θρεπτικού συστατικού, βασίζεται στην παράλληλη χορήγηση και των συστατικών που λειτουργούν συνδυαστικά με αυτό[10].

Για το λόγο αυτό οι μελέτες που εξετάζουν την αποτελεσματικότητα ενός μεμονωμένου συστατικού αποτυγχάνουν να την αποδείξουν. Αντίθετα, μελέτες που εξετάζουν τη συνεργική δράση θρεπτικών συστατικών αποδεικνύουν την αποτελεσματικότητα τους.    
 
Ας δούμε τη βιταμίνη D για παράδειγμα. Η βιταμίνη D είναι μια από τις πιο μελετημένες ουσίες στην ιατρική
[11][12][13][14].

Η έλλειψη της αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο για:


 
Πώς συμβαίνει όμως, ένας και μόνο παράγοντας να εμπλέκεται σε τόσο μεγάλο αριθμό παθολογικών καταστάσεων; Αυτό συμβαίνει γιατί τ
α περισσότερα όργανα στο ανθρώπινο σώμα, αλλά και χιλιάδες γονίδια, διαθέτουν έναν ειδικό υποδοχέα, με τον οποίο συνδέεται η βιταμίνη D και μέσω αυτού ασκεί τη δράση της[15]. Αυτός ονομάζεται υποδοχέας της βιταμίνης D ή VDR (Vitamin D Receptor).
 
Μέσω των συγκεκριμένων υποδοχέων, η συγκεκριμένη βιταμίνη επηρεάζει τη λειτουργία των αγγείων, της καρδιάς, του νευρικού συστήματος, του θυρεοειδή αδένα, των νεφρών, του παγκρέατος, του δέρματος, του ανοσοποιητικού συστήματος, του γαστρεντερικού κ.ά.
 
Η σύνδεση της βιταμίνης D στον ειδικό υποδοχέα, ενεργοποιεί μια σειρά διαδικασιών στα κύτταρα και στα όργανα.  Σε κάθε βήμα, ένα ή παραπάνω μικροθρεπτικά συστατικά είναι απαραίτητα για την διεκπεραίωση των μεταβολικών αντιδράσεων (βλ. εικόνα 1).

 

Εικόνα 1. Η βιταμίνη D συνδέεται με τον υποδοχέα της, στο DNA. Ενεργοποιείται η αντιγραφή του DNA και ξεκινά σειρά μεταβολικών διαδικασιών, όπου συμμετέχουν διαφορετικά μικροθρεπτικά συστατικά και οδηγούν στην παραγωγή πρωτεϊνών όπως αντισώματα, ορμόνες ή δομικά στοιχεία.   
 
 
Η έλλειψη οποιουδήποτε συστατικού στο μεταβολικό μονοπάτι του παραδείγματος, θα διακόψει την διαδικασία. Η έλλειψη μαγνησίου, βιταμίνης Β3 και βιταμίνης K2 για παράδειγμα, θα διέκοπταν τη διαδικασία και θα προκαλούσαν δυσλειτουργία του οργανισμού, που σταδιακά θα οδηγούσε σε νόσο
[16].
 
Σε μια τέτοια περίπτωση, η επαναφορά της ομαλής λειτουργίας της συγκεκριμένης μεταβολικής οδού και του οργανισμού, θα απαιτούσε τη διόρθωση των ελλείψεων και στα τρία θρεπτικά συστατικά (μαγνήσιο, βιταμίνη Β3 και βιταμίνη Κ2). Η μόνη χορήγηση ενός ή δύο από τα τρία συστατικά που βρίσκονται σε έλλειψη, δεν θα ήταν αρκετή ώστε να επαναφέρει τη φυσιολογική λειτουργία.
 
Ο σύγχρονος τρόπος ζωής και η βιομηχανική παραγωγή της τροφής, οδηγούν αναπόφευκτα σε πολλαπλές ελλείψεις, σε χιλιάδες μεταβολικά μονοπάτια του οργανισμού ταυτόχρονα. Είναι εύκολα κατανοητό ότι η προσπάθεια συσχέτισης μίας και μόνης έλλειψης, με μια συγκεκριμένη νόσο ή σύμπτωμα είναι πρακτικά αδύνατη.

 

Πώς Μπορεί η Χορήγηση Μικροθρεπτικών να είναι Αποτελεσματική
 
Κατά τα τελευταία 30 χρόνια έχουν αναπτυχθεί εργαστηριακές μέθοδοι που δεν ήταν πριν διαθέσιμες. Ειδικοί εργαστηριακοί αναλυτές, μετράνε με ακρίβεια μικρά μόρια που συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις που συμβαίνουν μέσα στον οργανισμό.
 
Σήμερα έχουμε εικόνα για τις ελλείψεις και τις ανάγκες κάθε οργανισμού σε πραγματικό χρόνο. Ειδικές εξετάσεις επιτρέπουν στο γιατρό να αποκαταστήσει την ομαλή λειτουργία του οργανισμού χρησιμοποιώντας στοχευμένη συμπλήρωση, έχοντας ακριβή εικόνα για το μεταβολικό προφίλ και τις ελλείψεις κάθε ατόμου. 
 
Για την αποτελεσματική αποκατάσταση των ελλείψεων, είναι απαραίτητη η χορήγηση συμπληρωμάτων, που θα καλύπτουν ταυτόχρονα όλες τις ελλείψεις μιας μεταβολικής οδού. 


Ένας Επιπλέον Παράγοντας
 
Στην αρχή του άρθρου, αναφέρθηκα σε δύο βασικούς λόγους για τους οποίους είναι διαδεδομένη η άποψη ότι τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι αποτελεσματικά. 
 
Υπάρχει όμως και ένας επιπλέον παράγοντας που μας εμποδίζει να αντιληφθούμε πλήρως την αποτελεσματικότητα της διόρθωσης των ελλείψεων του οργανισμού. Αυτός ο παράγοντας είναι ότι οι αλλαγές που συμβαίνουν στον οργανισμό, προκύπτουν σταδιακά σε βάθος χρόνου και συχνά δεν γίνονται άμεσα αντιληπτές, όπως συμβαίνει με τη λήψη ενός φαρμάκου.
 
Η διόρθωση των ελλείψεων και η αποκατάσταση της μεταβολικής ισορροπίας του οργανισμού, απαιτεί σημαντικά μεγαλύτερα διαστήματα. Χρειάζονται συνήθως χρόνια ή και δεκαετίες για να εγκατασταθούν οι μεταβολικές ανισορροπίες, είναι λοιπόν αναμενόμενο ότι αυτές, δεν μπορούν να διορθωθούν μέσα σε διάστημα μερικών ημερών ή εβδομάδων.


Η φαρμακευτική αγωγή, μας επιτρέπει να διαχειριστούμε άμεσα συμπτώματα, να μειώσουμε τις επιπλοκές και να καθυστερήσουμε την εξέλιξη μιας νόσου. Μας δίνει παράλληλα το χρόνο, να παρέμβουμε στα μεταβολικά αίτια που οδήγησαν στη νόσο εξαρχής. 
 
Χρειάζονται έξι περίπου μήνες για να πραγματοποιηθεί το 50% περίπου των αλλαγών, ένα έτος για να σταθεροποιηθεί ο οργανισμός σε ένα ικανοποιητικό επίπεδο λειτουργίας και δύο έτη για την επίτευξη του βέλτιστου αναμενόμενου αποτελέσματος.      
 
Επιπρόσθετα οι αλλαγές αυτές, δεν προκύπτουν όπως πολλοί περιμένουν μέσα από μια συνεχή και σταθερή βελτίωση. Το ανθρώπινο σώμα προσαρμόζει τη λειτουργία του στις αλλαγές που προκύπτουν. Έτσι ο ανθρώπινος οργανισμός, ακολουθεί μια καμπύλη αλλαγών που τελικά καταλήγει σε βελτίωση, μέσα όμως από αρκετές διακυμάνσεις μέχρι να σταθεροποιηθεί σε ένα υψηλότερο επίπεδο υγείας (βλ εικόνα 2).  
 
   

Εικόνα 2. Αλλαγές που προκύπτουν στον οργανισμό κατά την αποκατάσταση της μεταβολικής ισορροπίας.
 
 
Επομένως, μετά από ένα αρχικό διάστημα βελτίωσης, ακολουθεί συνήθως μια περίοδος όπου μειώνονται τα επίπεδα ενέργειας και αυξάνεται η ανάγκη για ξεκούραση και για κατανάλωση περισσότερων πρωτεϊνών. Συχνά οι ασθενείς, ενώ το σώμα τους αναδιοργανώνεται και επουλώνει βλάβες, πράγμα που είναι επιθυμητό, νομίζουν ότι η κατάσταση της υγείας τους επιδεινώνεται και διακόπτουν τη θεραπεία ή αποθαρρύνονται.  
 
Όλα τα παραπάνω καθιστούν δύσκολο να αντιληφθεί κανείς ξεκάθαρα την αποτελεσματικότητα των συμπληρωμάτων διατροφής και την αποκατάσταση των ελλείψεων του οργανισμού. Ωστόσο, ο ανθρώπινος οργανισμός για να λειτουργήσει ομαλά, απαιτεί την πρόσληψη ζωτικών συστατικών σε σωστές αναλογίες.

Μέσα από την ιατρική βιβλιογραφία, αλλά και μέσα από την κλινική μας εμπειρία, βλέπουμε ότι η αποκατάσταση των ελλείψεων και της φυσιολογικής μεταβολικής ισορροπίας του οργανισμού, είναι ουσιαστικά βήματα στην πρόληψη των αυτοάνοσων και χρόνιων ασθενειών και στη βελτίωση της υγείας[17][18][19][20][21]Στόχος μας δεν είναι μόνο η διαχείριση των συμπτωμάτων της νόσου, αλλά και η παράλληλη αποκατάσταση των παραγόντων που οδήγησαν σε νόσο. 



 
 




Διαβάστε περισσότερα για την προσέγγιση της κλινικής μας εδώ  

 

Βιβλιογραφία


[1] Low micronutrient intake may accelerate the degenerative diseases of aging through allocation of scarce micronutrients by triage Bruce N. Ames. PNAS, November 21, 2006
[2] Prolonging healthy aging: Longevity vitamins and proteins Bruce N Ames. Proc Natl Acad Sci USA. 2018 Oct.
[3] Hidden Hunger in the Developed WorldBiesalski HK. The Road to Good Nutrition. Basel, Karger, 2013, pp 39–50 https://doi.org/10.1159/000355992 
[4] Addressing the Challenge of Hidden Hunger. INTERNATIONAL FOOD POLICY RESEARCH INSTITUTE.
[5] Enough Is Enough Balz Frei, PhD, Bruce N. Ames, PhD, Jeffrey B. Blumberg, PhD, Walter C. Willett, MD, DrPH. Annals of Internal Medicine. 3 June 2014
[6] Omega-3 Fatty Acids Effects on Inflammatory Biomarkers and Lipid Profiles among Diabetic and Cardiovascular Disease Patients: A Systematic Review and Meta-Analysis Zuhair S. Natto et. al. Nature, Scientific Reports, Dec 2019.
[7] The Effect of Corrected Inflammation, Oxidative Stress and Endothelial Dysfunction on Fmd Levels in Patients with Selected Chronic Diseases: A Quasi-Experimental Study Mahmut Ilker Yilmaz et. al. Nature, Scientific Reports June 2020
[8] Micronutrients and Human Health A section of Nutrients Journal, accessed July 26 2020.
[9] Anthropogenic Pressure and Lifestyle are the Underlying Cause of Pandemic Chronic Diseases p. 233-243; Tsoukalas, Dimitris; Sarandi, Evangelia; Tsatsakis, Aristides; Calina, Daniela. Biology. Journal of Siberian Federal University. Biology / 2019, Vol. 12, Issue 3. 
[10] The Benefits of Nutritional Supplements FOURTH EDITION. Annette Dickinson, Ph.D. 2012, Council for Responsible Nutrition.
[11] Vitamin D and cardiovascular disease prevention Stefan Pilz, Nicolas Verheyen, Martin R. Grübler, Andreas Tomaschitz & Winfried März. Nature Reviews Cardiology, May 2016. https://www.nature.com/articles/nrcardio.2016.73
[12] Vitamin D and Cardiovascular Disease Controversy Unresolved. Journal of the American College of Cardiology Volume 70, Issue 1, July 2017. https://www.onlinejacc.org/content/70/1/89
[13] Vitamin D and the risk of dementia and Alzheimer disease Thomas J. Littlejohns, William E. Henley et. al. Neurology, September 02, 2014. https://n.neurology.org/content/83/10/920
[14] Safety and immunologic effects of high- vs low-dose cholecalciferol in multiple sclerosis Elias S Sotirchos 1, Pavan Bhargava et. al. Neurology 2016. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26718578/
[17] Metabolic profiling of organic and fatty acids in chronic and autoimmune diseases. EvangeliaSarandia, MariaThanasoula, Chrisanthi Anamaterou, Evangelos Papakonstantinou, Franco Geraci, Maria Michelle Papamichael, Catherine Itsiopoulosd DimitrisTsoukalas. Advances in Clinical Chemistry, 15 July 2020. 
[18] Analysis of the Intricate Effects of Polyunsaturated Fatty Acids and Polyphenols on Inflammatory Pathways in Health and Disease. Denisa Margină, Anca Ungurianu, Carmen Purdel, George Mihai Nitulescu, Dimitris Tsoukalas, Evangelia Sarandi, Maria Thanasoula, Tatyana I Burykina, Fotis Tekos, Aleksandra Buha, Dragana Nikitovic, Demetrios Kouretas, Aristidis Michael Tsatsakis. Food Chem Toxicol . 2020 Jul.   
[19] Chronic Inflammation in the Context of Everyday Life: Dietary Changes as Mitigating Factors. Margină, D.; Ungurianu, A.; Purdel, C.; Tsoukalas, D.; Sarandi, E.; Thanasoula, M.; Tekos, F.; Mesnage, R.;  Kouretas, D.; Tsatsakis, A. Int. J. Environ. Res. Public Health 2020.
[20] Targeted Metabolomic Analysis of Serum Fatty Acids for the Prediction of Autoimmune Diseases. Dimitris Tsoukalas et. al. Frontiers in Molecular Biosciences, Metabolomics (6), 2019, Published 1 November 2019
[21] A Polyphenol-Enriched Supplement Exerts Potent Epigenetic-Protective Activity in a Cell-Based Model of Brain Ischemia. Lara Faggi, Vanessa Porrini, Annamaria Lanzillotta, Marina Benarese, Mariana Mota, Dimitris Tsoukalas, Edoardo Parrella, and Marina Pizzi. Nutrients 2019, 11(2), 345; https://doi.org/10.3390/nu11020345
Επιμέλεια Κειμένου: Επιστημονική Ομάδα Metabolomic Medicine

Εγγραφειτε στο Newsletter μας και αποκτηστε δωρεαν αποσπασμα του βιβλιου
Συνεργαζόμαστε με ερευνητές και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο για να παρέχουμε τις πιο προηγμένες και ακριβείς αναλύσεις.
Ειδικός Γενικός Οικογενειακός Ιατρός-Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Ρώμης "La Sapienza"
Ενδοκρινολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης
Ειδική Ρευματολόγος
Ιατρός / Χειρουργός Ιατρικής, Χειρουργικής, Αναισθησιολογίας και Αναζωογόνησης, Επιστήμη της Διατροφής στο Πανεπιστήμιο της Παβίας
Ιατρός / Παθολόγος, με εξειδίκευση στην εσωτερική παθολογία στο πανεπιστήμιο της Παβίας, Ιταλία.
Ιατρός / Παιδίατρος, Ιατρικής και χειρουργικής του Πανεπιστημίου της Βερόνα, με ειδίκευση στην παιδιατρική και έμφαση στην αλλεργιολογία και παιδιατρική πνευμονολογία.
Μοριακή Βιολόγος, Μεταπτυχιακή Ειδίκευση MSc by Research in Biomedical Sciences, University of Edinburgh. Κάτοχος πιστοποίησης Μεταβολομικής και Διατροφικής Ιατρικής του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Διατροφικής Ιατρικής, EINuM.
Οικονομολόγος Υγείας-Στατιστικός ειδικευθείς στην εξατομικευμένη ιατρική, ερευνητικός συνεργάτης LabHEM (Πανεπιστήμιο Πειραιώς), επ. σύμβουλος Golden Helix Foundation, UK συνεργάτη του University of Oxford, UK
BSc Βiomedical Sciences UCL PhD.c. Nutritional Therapist, Κάτοχος τίτλου του European Institute of Nutritional Medicine, Κάτοχος τίτλου του Institute of Functional Medicine
Κλινική Διατροφολόγος Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου "Universita` degli Studi di MIlano" Γεν. Γραμματέας του European Institute of Nutritional Medicine
Βιολόγος Διατροφολόγος, Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου της Πάδοβας με μεταπτυχιακό στην εξελικτική βιολογία
Βιολόγος Διατροφολόγος, Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου της Πάδοβας, με εξειδίκευσή στην Βιολογία της Υγείας (Health Biology)
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obesity. National Centre for Eating Disorders, London U.K.
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος BSc Dietetics, Coventry University & MSc Human Nutrition with specialization in Clinical Nutrition, University of Glasgow
Δ/νση Προσωπικού και Διοίκησης
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obestity. National Centre for Eating Disorders, London U.K. Ειδικός Αθλητικής Διατροφής, International Society of Sports Nutrition
Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders and Obesity Κάτοχος τίτλου του European Institute of Nutritional Medicine

Επιστημονική Ομάδα

www.metabolomicmedicine.com Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. Δείτε τους όλους