Δημοφιλή Άρθρα

Δημοφιλή Άρθρα

Υπηρεσίες

Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου: Νόσος του Crohn και Ελκώδης Κολίτιδα

Οι μικροοργανισμοί στο έντερο συμμετέχουν ενεργά στη διάσπαση και στην απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων. Διαταραχές στη σύσταση της χλωρίδας του εντέρου, συνδέονται με ελλείψεις και χαμηλή απορρόφηση.

Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου:
Νόσος του Crohn και Ελκώδης Κολίτιδα


Ο όρος “Φλεγμονώδεις Νόσοι του Εντέρου (ΦΝΕ)” περιγράφει μια ομάδα νοσημάτων του εντέρου που προκαλούν χρόνια φλεγμονή του πεπτικού συστήματος. Οι δύο πιο κοινοί τύποι φλεγμονωδών νόσων του εντέρου είναι η νόσος του Crohn και η Ελκώδης κολίτιδα(1)

Λόγω της διαταραχής στην απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων, οι ασθενείς με φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου έχουν συχνά σημαντικές ελλείψεις σε μικροθρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνες, μεταλλικά στοιχεία, αμινοξέα και ωμέγα λιπαρά οξέα.

Οι ελλείψεις επηρεάζουν τη γενική κατάσταση της υγείας των ασθενών, συνδέονται με μείωση του σωματικού τους βάρους και παίζουν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της νόσου.



Η Ελκώδης κολίτιδα, προκαλεί φλεγμονή και έλκη (πληγές) κατά μήκος του βλεννογόνου που καλύπτει το εσωτερικό του παχέος εντέρου και του ορθού.

Νόσος του Crohn. Αυτός ο τύπος ΦΝΕ, χαρακτηρίζεται από φλεγμονή του βλεννογόνου που καλύπτει όλο το πεπτικό σύστημα, η οποία συχνά μπορεί να εμπλέκει και τα βαθύτερα στρώματα του πεπτικού σωλήνα.

Συμπτώματα

Τόσο η ελκώδης κολίτιδα όσο και η νόσος του Crohn, συνήθως εκδηλώνονται με:
  • Διάρροια
     
  • Αιμορραγικές κενώσεις
     
  • Κοιλιακό άλγος
     
  • Κόπωση 
     
  • Ακούσια απώλεια βάρους.

Παρά το γεγονός ότι οι ΦΝΕ συνήθως δεν είναι θανατηφόρες ασθένειες, μπορούν να προκαλέσουν καχεξία και μερικές φορές να οδηγήσουν σε επιπλοκές που μπορούν να είναι απειλητικές για τη ζωή.

Η συχνότητα εμφάνισης τους είναι διαρκώς αυξανόμενη
 σε όλον τον κόσμο τα τελευταία 60 χρόνια, σε σημείο που να χαρακτηρίζονται ως "Παγκόσμια Νόσος". Η αυξημένη συχνότητα της νόσου του Crohn και της Ελκώδους Κολίτιδας, όπως και η πλειοψηφία των αυτοάνοσων ασθενειών, συνδέεται άμεσα με τον δυτικό τρόπο ζωής(2-4)

Πρόκειται για νοσήματα που επηρεάζουν σημαντικά την ποιότητα ζωής των ατόμων που πάσχουν. Αυτό συμβαίνει τόσο λόγω της επηρεασμένης λειτουργίας του εντέρου όσο και από τις παρενέργειες των φαρμακευτικών θεραπειών που πρέπει αυτοί οι ασθενείς να λαμβάνουν, συνήθως εφ' όρου ζωής.



Οι Ασθενείς με Αυτοάνοσα Νοσήματα του Εντέρου Έχουν Ελλείψεις που δεν Γνωρίζουν 
 
Λόγω της διαταραχής στην απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων, οι ασθενείς με φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου έχουν συχνά σημαντικές ελλείψεις σε μικροθρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνες, μεταλλικά στοιχεία, αμινοξέα και ωμέγα λιπαρά οξέα.

Οι ελλείψεις επηρεάζουν τη γενική κατάσταση της υγείας των ασθενών, συνδέονται με μείωση του σωματικού τους βάρους και παίζουν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της νόσου.


Παράγοντες που μειώνουν την ικανότητα πέψης και απορρόφησης των θρεπτικών στοιχείων σε ασθενείς με αυτοάνοσο μπορεί να είναι:
 
Χρόνια φλεγμονή στο βλεννογόνο του στομάχου και του εντέρου που διαταράσσει τη λειτουργικότητα του βλεννογόνου και μειώνει την ικανότητα απορρόφησης μικροθρεπτικών συστατικών. Η χρόνια φλεγμονή μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή γαστρικών υγρών και πεπτικών ενζύμων που απαιτούνται για την πέψη των τροφών.
 

Αυξημένη κινητικότητα του γαστρεντερικού σωλήνα. Η αυξημένη κινητικότητα, οδηγεί στη γρήγορη αποβολή της τροφής, προτού ολοκληρωθούν οι διαδικασίες της διάσπασης και της πέψης.

Αλλοίωση της εντερικής χλωρίδας. Οι μικροοργανισμοί στο έντερο συμμετέχουν ενεργά στη διάσπαση και στην απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων. Διαταραχές στη σύσταση της χλωρίδας του εντέρου, συνδέονται με ελλείψεις και χαμηλή απορρόφηση.
 
Η διατροφή που συστήνεται κατά την οξεία φάση αυτών των ασθενειών αφορά συνήθως σε πιο εύπεπτες ή χωρίς γλουτένη τροφές, που μπορεί να είναι ρύζι, πατάτες, καλαμπόκι, φρυγανιές και μακαρόνια.
 
Η μακροπρόθεσμη κατανάλωση αυτών των τροφών οδηγεί σε αντίσταση στην ινσουλίνη και αύξηση του σωματικού βάρους.
 
Επιπρόσθετα, λόγω της χαμηλής θρεπτικής αξίας αυτών των τροφών, επιδεινώνονται οι ελλείψεις του οργανισμού, η κατάσταση της μικροβιακής χλωρίδας και η ικανότητα του οργανισμού να διαχειριστεί τις φλεγμονές.

 

Ελλείψεις που Συνδέονται με την Εκδήλωση & την Πορεία των Φλεγμονωδών Νοσημάτων του Εντέρου (ΦΝΕ)


1. Βιταμίνη D 

Tα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D συνδέονται άμεσα με την αυξημένη εμφάνιση ΦΝΕ, αλλά και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων κατά την εκδήλωση της νόσου.
 
Η βιταμίνη D συμβάλει στον έλεγχο των παθογόνων μικροοργανισμών. Είναι απαραίτητη για την παραγωγή 200 ενδογενών αντιβιοτικών ουσιών και για την ομαλή λειτουργία και ενεργοποίηση των λευκών αιμοσφαιρίων.

Η βιταμίνη D έχει άμεση και ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση που εκφράζεται μέσα από ειδικούς υποδοχείς. Η άμεση αντιφλεγμονώδης δράση της έχει αποδειχθεί σε πολυάριθμες έρευνες.

Ο εντερικός βλεννογόνος είναι ένας από τους πιο ευαίσθητους στη βιταμίνη D ιστούς. Η επίτευξη ιδανικών επίπεδων βιταμίνης D πρέπει να είναι στόχος τόσο για την πρόληψη όσο και για την θεραπεία των φλεγμονωδών νόσων του εντέρου. 

Όσο χαμηλότερα τα επίπεδα της βιταμίνης D τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης φλεγμονώδους νόσου του εντέρου και τόσο πιο έντονη είναι και η συμπτωματολογία.

Ανεπάρκεια βιταμίνης D συσχετίστηκε με: 

  • Αυξημένες εισαγωγές σε νοσοκομείο
  • Αυξημένες εξάρσεις της νόσου 
  • Αυξημένη χρήση κορτιζόνης
  • Αύξηση των δόσεων της φαρμακευτικής αγωγής
  
Στους ασθενείς που πάσχουν από αυτοανοσία, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι μπορεί να εμφανίζουν αντίσταση στη βιταμίνη D, χρειάζονται δηλαδή μεγαλύτερες δόσεις και υψηλότερες τιμές για να μπορέσει το σώμα τους να έχει τα πλήρη οφέλη από τη δράση της.
 
Η χορήγηση θεραπευτικών δόσεων βιταμίνης D πρέπει να γίνεται υπό ιατρική παρακολούθηση και την παράλληλη μέτρηση εργαστηριακών παραμέτρων που επιτρέπουν την αξιολόγηση της ανταπόκρισης του οργανισμού.
 
 
2. Ελλείψεις Μικροθρεπτικών 
 
Λόγω της διαταραχής στην απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων, οι ασθενείς με ΦΝΕ έχουν συχνά σημαντικές ελλείψεις σε μικροθρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνες, μεταλλικά στοιχεία, αμινοξέα και ωμέγα λιπαρά οξέα. Οι ελλείψεις επηρεάζουν τη γενική κατάσταση της υγείας των ασθενών και παίζουν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της νόσου.

Οι πιο συχνές ελλείψεις είναι:

Γλουταμίνη: H γλουταμίνη είναι ένα αμινοξύ, απαραίτητο για την ομαλή λειτουργία του εντερικού βλεννογόνου. Είναι το πιο σημαντικό καύσιμο για τα εντερικά κύτταρα, αλλά και για τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος. Η έλλειψη της εμποδίζει την επούλωση και την φυσιολογική λειτουργία του εντερικού βλεννογόνου. 

Ψευδάργυρος: Ο ψευδάργυρος, είναι απαραίτητος στην ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και στη διατήρηση της ακεραιότητας του εντερικού βλεννογόνου. Επιπρόσθετα, η έλλειψη ψευδαργύρου, προκαλεί διαταραχή στην κινητικότητα του εντέρου και επηρεάζει αρνητικά την εντερική χλωρίδα, την ικανότητα επούλωσης του βλεννογόνου και τη διαχείριση της φλεγμονής.

Επιπρόσθετα μικροθρεπτικά, που εμφανίζουν έλλειψη στην ελκώδη κολίτιδα είναι ο σίδηρος, οι βιταμίνες Β12, Β6, Β2, Β1, η βιταμίνη Κ, το φολικό οξύ, το σελήνιο. Η έλλειψη των συγκεκριμένων μικροθρεπτικών επιδεινώνει τα συμπτώματα και την πορεία αυτών των νοσημάτων.     


 
Φλεγμονώδη Νοσήματα του Εντέρου & Διατροφή
 
Η διατροφή είναι ένας παράγοντας που συχνά παραβλέπεται σε αυτή την κατηγορία νοσημάτων. Η διατροφή επηρεάζει άμεσα τη μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου. Το τι τρώμε προκαλεί επίσης ορμονικές εκκρίσεις που διαμορφώνουν την ανταπόκριση του οργανισμού στη φλεγμονή και επηρεάζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
 
Η κατανάλωση επεξεργασμένων τροφών, η αυξημένη κατανάλωση ζάχαρης και η υπερκατανάλωση αλκοόλ, προξενούν άμεση βλάβη στο εντερικό τοίχωμα, αυξάνουν τον πληθυσμό των παθογόνων μικροοργανισμών και μειώνουν το πληθυσμό ωφέλιμων μικροβίων, επιδεινώνοντας τα συμπτώματα και την πορεία της νόσου.


Ειδικές Εξετάσεις Καθορίζουν την Αντιμετώπιση των Φλεγμονωδών Νοσημάτων του Εντέρου

Ο εντοπισμός και η αντιμετώπιση των ελλείψεων και των μεταβολικών διαταραχών, μπορεί να γίνει μόνο με τη διενέργεια ειδικών εξετάσεων που αναλύουν μικρά στο αίμα. Ανιχνεύονται μεταβολικές διαταραχές που συνδέονται με την πορεία και την εκδήλωση της νόσου. 
 
Οι συγκεκριμένες εξετάσεις ονομάζονται μεταβολομικές αναλύσεις. Μετράνε πολύ μικρά μόρια που συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις του οργανισμού. Το πλεονέκτημά τους είναι ότι καταγράφουν τις ακριβείς ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές, καθιστώντας έτσι αποτελεσματική την αντιμετώπιση των αυτοάνοσων ασθενειών.
 
Πρόκειται για μια κατηγορία εξειδικευμένων εξετάσεων που ανιχνεύουν περισσότερους από 80 δείκτες, που αφορούν:

  • στην κατάσταση της μικροβιακής χλωρίδας του οργανισμού
     
  • στις ελλείψεις μικροθρεπτικών συστατικών
     
  • στην παραγωγή ενέργειας στα μιτοχόνδρια (οργανίδια όπου παράγεται ενέργεια στα κύτταρα)
     
  • σε διαταραχή του μεταβολισμό των απλών ζαχάρων
     
  • στην αντίσταση στην ινσουλίνη
     
  • στο μεταβολισμό των ουσίες όπως η ντοπαμίνη, η σεροτονίνη και η αδρεναλίνη μεταβιβάζουν μηνύματα μεταξύ των κυττάρων
     
  • στο μεταβολισμό των λιπαρών οξέων (ωμέγα-3, ωμέγα-6, ωμέγα-9 και κορεσμένα λιπαρά).
 
Η διενέργεια των εξετάσεων και η λήψη του ιατρικού ιστορικού είναι το πρώτο βήμα.
 
Στη συνέχεια, τα αποτελέσματα των εξετάσεων αξιολογούνται από την επιστημονική ομάδα της κλινικής μας, ώστε να διαμορφωθεί το θεραπευτικό πλάνο, που ταιριάζει στον κάθε ασθενή. 

Μετά τη διενέργεια των εξετάσεων και τη διαμόρφωση του θεραπευτικού πλάνου, συνήθως απαιτούνται 6-8 μήνες για την επίτευξη μιας σημαντικής αλλαγής και ένα έτος για να σταθεροποιηθεί ο οργανισμός σε ένα καλύτερο επίπεδο λειτουργίας.
 
Είναι κάτι που χρειάζεται χρόνο και προσπάθεια, ωστόσο η επιστημονική μας ομάδα είναι δίπλα σε κάθε ασθενή που δεν είναι ικανοποιημένος με την κατάσταση της υγείας του και θέλει να πλησιάσει όσο πιο κοντά γίνεται στο πώς ήταν πριν την εκδήλωση της νόσου του. 

Ο έλεγχος της φλεγμονής, η διόρθωση των ελλείψεων που συνδέονται με τη νόσο, η μειώση της συχνότητας των εξάρσεων, η ανταπόκριση στη φαρμακευτική αγωγή, η αποκατάσταση της φυσιολογικής συχνότητας των κενώσεων, η μείωση του αισθήματος εξάντλησης που συνοδεύει τη νόσο και η αύξηση των επιπέδων ενέργειας είναι τα πιο συχνά σημεία βελτίωσης.
 
Μέσα από την κλινική μας εμπειρία έχουμε διαπιστώσει ότι η διόρθωση ελλείψεων του οργανισμού σε βιταμίνες και άλλα στοιχεία και η αποκατάσταση των μεταβολικών διαταραχών, αλλάζουν ριζικά την πορεία των ασθενών με αυτοάνοσο νόσημα του εντέρου προς το καλύτερο και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής τους, από μια εικόνα σταθερής επιδείνωσης, σε μια σταθερής βελτίωσης.



Βιβλιογραφικές αναφορές
 

  1. Mayo Clinic Inflammatory bowel disease (IBD). Accessed Nov. 2020
  2. Inflammatory Bowel Disease.William A Rowe.  Emedicine Updated: Apr 10, 2020. 
  3. Worldwide Incidence and Prevalence of Inflammatory Bowel Disease in the 21st Century: A Systematic Review of Population-Based Studies. Siew C Ng et al. The Lancet. Dec. 2018   
  4. Increasing Incidence and Prevalence of the Inflammatory Bowel Diseases With Time, Based on Systematic Review Natalie A Molodecky. Gastrenterology 2012. 
  5. Health & Science Microbes may play crucial role in human health, researchers discovering. Rob SteinOctober 9, WP. October 2011 
  6. Think Twice: How the Gut's "Second Brain" Influences Mood and Well-Being. Adam Hadhazy. Scientific American
  7. A human gut microbial gene catalogue established by metagenomic sequencing Junjie Qin, Ruiqiang Li et al. Nature March 2010. 
  8. Enterotypes of the human gut microbiome. Nature, 2011 May.
  9. The Role of Vitamin D in Inflammatory Bowel Disease: Mechanism to Management Jane Fletcher, Sheldon C. Cooper, Subrata Ghosh, and Martin Hewison. Nutrients. 2019 May 
  10. Review Article: Vitamin D and Inflammatory Bowel Diseases V P Mouli, A N Ananthakrishnan. Aliment Pharmacol Ther . 2014 Jan 
  11. Vitamin D Therapy in Inflammatory Bowel Diseases: Who, in What Form, and How Much? Tibor Hlavaty, Anna Krajcovicova, Juraj Payer J Crohns Colitis. 2015 Feb 
  12. Influence of Vitamin D Deficiency on Inflammatory Markers and Clinical Disease Activity in IBD Patients Pedro López-Muñoz et. al. Nutrients . 2019 May 11 
  13. Vitamin D Receptor Agonists' Anti-Inflammatory Properties Jelena Vojinovic. Ann N Y Acad Sci . 2014 May. 
  14. Antimicrobial and Immune-Modulatory Effects of Vitamin D Provide Promising Antibiotics-Independent Approaches to Tackle Bacterial Infections – Lessons Learnt from a Literature Survey Ainoosh Golpour, Stefan Bereswill, and Markus M. Heimesaat. Eur J Microbiol Immunol (Bp). 2019 Oct 
  15. Vitamin D controls T cell antigen receptor signaling and activation of human T cells. von Essen, M., Kongsbak, M., Schjerling, P. et al. Nat Immunol 11, 344–349 (2010). 
  16. Intestinal Permeability, Inflammation and the Role of Nutrients Ricard Farré et. al. Nutrients. 2020 Apr.
  17. Micronutrient deficiencies in inflammatory bowel disease. Roni Weisshof, Irit Chermes. Curr Opin Clin Nutr Metab Care . 2015.
  18. Micronutrient deficiencies in inflammatory bowel disease: from A to zinc. Caroline Hwang, Viveca Ross, Uma Mahadevan. Inflamm Bowel Dis . 2012 Oct.
  19. Risk Factors for Vitamin D, Zinc, and Selenium Deficiencies in Korean Patients with Inflammatory Bowel Disease Yoo Min Han et al. Gut Liver . 2017 May 
  20. Targeted Metabolomic Analysis of Serum Fatty Acids for the Prediction of Autoimmune Diseases. Dimitris Tsoukalas, Vassileios Fragoulakis, Evangelia Sarandi et. al. Frontiers in Molecular Biosciences, Metabolomics (6), 2019, Published 1 November 2019
  21. Serum metabolomic patterns in patients with autoimmune thyroid disease. American Association of Clinical Endocrinologists. Endocrine Practice 2020 Jan
  22. The Autoimmune Connection. Essential Information for Women on Diagnosis, Treatment, and Getting On With Your Life Rita-Baron Faust, Jill P. Buyon. 2016 McGraw-Hill Education.
  23. Insulin Resistant Pathways are associated with Disease Activity in Rheumatoid Arthritis and are Subject to Disease Modification through Metabolic Reprogramming; A Potential Novel Therapeutic Approach," Lorna Gallagher  Sian Cregan  Monika Biniecka, et al.  Arthritis and Rheumatolology. Dec. 16, 2019. 
  24. Metabolic syndrome, autoimmunity and rheumatic diseases. GabrielaMedina et. al. Pharmacological Research Volume, July 2018.
  25. Metabolic pressure and the breach of immunological self-tolerance Veronica De Rosa, Antonio La Cava & Giuseppe Matarese. 18 October 2017. Nature Immunology

 
 

Επιμέλεια Κειμένου: Επιστημονική Ομάδα Metabolomic Medicine

Συνεργαζόμαστε με ερευνητές και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο για να παρέχουμε τις πιο προηγμένες και ακριβείς αναλύσεις.

Επιστημονική Ομάδα

www.metabolomicmedicine.com Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. Δείτε τους όλους
Ας κρατήσουμε επαφή.
Εγγραφείτε στο newsletter και κατεβάστε δωρεάν τον οδηγό για όσους έχουν διαγνωστεί με αυτοάνοσο νόσημα.