Δημοφιλή ¶ρθρα

Δημοφιλή ¶ρθρα

Υπηρεσίες

Υψηλή Γλυκόζη ή Υψηλή Ινσουλίνη; Τι Έχει Μεγαλύτερη Σημασία;


Τόσο η γλυκόζη όσο και η ινσουλίνη μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στον οργανισμό και στα αγγεία. Ωστόσο, καθεμία επηρεάζει περισσότερο διαφορετικού τύπου αγγεία.

Υψηλή Γλυκόζη ή Υψηλή Ινσουλίνη; Τι Έχει Μεγαλύτερη Σημασία;

Παλαιότερα επικρατούσε η άποψη στην ιατρική ότι οι διαβητικοί πρέπει να ελέγχουν αυστηρά τα επίπεδα γλυκόζης (σακχάρου) ώστε αυτά να είναι όσο πιο κοντά γίνεται στα φυσιολογικά. Εφόσον κάποιος κατάφερνε να μειώσει σημαντικά τα επίπεδα της γλυκόζης, αυτό θα μείωνε τον κίνδυνο θανάτου και θα μείωνε τις επιπλοκές του διαβήτη. Όσο χαμηλότερα τόσο καλύτερα.

Για να επιτευχθεί αυτό, η αντιμετώπιση επικεντρωνόταν σε φαρμακευτικές αγωγές που αύξαναν την έκκριση ινσουλίνης ή στη χορήγηση ενέσιμης ινσουλίνης, μέχρι την επίτευξη των επιθυμητών τιμών.
 
Ωστόσο, το 2008 μια μεγάλη διπλή τυφλή κλινική μελέτη, η ACCORD (Action to Control Cardiovascular Risk in Diabetes), συνέκρινε τη στάνταρ θεραπεία ασθενών με διαβήτη τύπου 2 σε σχέση με την αυστηρή ρύθμιση της γλυκόζης. Αυτή έδειξε ότι ο εντατικός έλεγχος του σακχάρου στο αίμα αύξησε τους θανάτους και δεν μείωσε σημαντικά τα καρδιαγγειακά επεισόδια[1].

Τα αποτελέσματα της μελέτης ACCORD επιβεβαιώθηκαν και από άλλες μελέτες και μετα-αναλύσεις που δείχνουν ότι η περίσσεια ινσουλίνης που χαρακτηρίζει την αντίσταση στην ινσουλίνη συνδέεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο και αυξημένο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτιολογία[2-3].

Αντίθετα, φαρμακευτικές αγωγές όπως η μετφορμίνη, καθώς και παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής και στη διατροφή που βελτιώνουν τη δράση της ινσουλίνης στον οργανισμό, μειώνουν τον συνολικό κίνδυνο θανάτου και τον κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακά αίτια[5-7].

Τόσο η γλυκόζη όσο και η ινσουλίνη μπορούν να προκαλέσουν βλάβες στον οργανισμό και στα αγγεία. Ωστόσο, καθεμία επηρεάζει περισσότερο διαφορετικού τύπου αγγεία.
 
Αυξημένα επίπεδα γλυκόζης πλήττουν κυρίως τα μικρά αγγεία και προκαλούν βλάβη στους νεφρούς, στην όραση και περιφερική νευροπάθεια.
 
Αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης προκαλούν βλάβη στα μεγάλα αγγεία και αυξάνουν τον κίνδυνο για έμφραγμα και εγκεφαλικό επεισόδιο.
 
Η ιδανική μεταβολική ρύθμιση και πρόληψη δεν πρέπει να επικεντρώνεται μόνο στα επίπεδα γλυκόζης, αλλά και, κυρίως, στα επίπεδα ινσουλίνης.
 
Ιδανικά, τόσο στους διαβητικούς όσο και στους μη διαβητικούς, πρέπει να στοχεύουμε στην καλύτερη δυνατή ρύθμιση της γλυκόζης, με τα χαμηλότερα δυνατά επίπεδα ινσουλίνης.
 
Στις εργαστηριακές εξετάσεις, ενώ συχνά αναγράφονται ως φυσιολογικά επίπεδα ινσουλίνης μεταξύ 3-25 μIU/mL, στους ενήλικες θεωρείται φυσιολογικό εύρος 2–10 μIU/mL. Ορισμένα εργαστήρια δίνουν ανώτερο όριο έως 20–25 μIU/mL, αλλά αυτό είναι στατιστικό όριο, όχι μεταβολικά ιδανικό.
 
Τιμές άνω των 10 μIU/mL δείχνουν πιθανή αντίσταση στην ινσουλίνη.
 
Κλινική ερμηνεία για επίπεδα ινσουλίνης με φυσιολογικές τιμές γλυκόζης:
• <5 μIU/mL → συνήθως καλή λειτουργία (ευαισθησία) της ινσουλίνης
• 5–10 μIU/mL → αποδεκτό εύρος
• >10–12 μIU/mL → πιθανή αντίσταση στην ινσουλίνη
• >15 μIU/mL → συχνά συμβατό με σημαντική αντίσταση στην ινσουλίνη

Η μέτρηση της ινσουλίνης νηστείας είναι ένας καλός δείκτης για την αρχική εκτίμηση αντίστασης στην ινσουλίνη και μπορεί να βοηθήσει στην πρώιμη ανίχνευση αντίστασης στην ινσουλίνη. Στη συνέχεια μπορούν να ερευνηθούν οι παράγοντες που οδηγούν στην αντίσταση στην ινσουλίνη και να γίνουν πιο ακριβείς παρεμβάσεις στη διατροφή, στον τρόπο ζωής και στη διόρθωση ελλείψεων.

Οι πιο κοινοί παράγοντες που οδηγούν στην αντίσταση στην ινσουλίνη είναι:
 
• Μιτοχονδριακή δυσλειτουργία: πρόσληψη υψηλά επεξεργασμένων τροφών, ελλείψεις σε μικροθρεπτικά, χαμηλή ή πολύ υψηλή φυσική δραστηριότητα, μη επαρκής έκθεση στον ήλιο, μειωμένη πρόσληψη νερού, βαρέα μέταλλα, ορισμένες φαρμακευτικές αγωγές (στατίνες, χημειοθεραπευτικά, ορισμένα αντιοβιοτικά, αντιψυχωσικά, αντιδιαβητικά, παρακεταμόλη), φυτοφάρμακα και άλλες τοξικές ενώσεις (ναρκωτικές ουσίες, βιομηχανικά χημικά, διαλύτες, αλκοόλ, ατμοσφαρικοί ρυπαντές, όζον).
 
• Αυξημένη οξείδωση: πρόσληψη υψηλά επεξεργασμένων τροφών, οξειδωμένα σπορέλαια, κάπνισμα, αλκοόλ, χαμηλή πρόσληψη αντιοξειδωτικών, μειωμένη πρόσληψη νερού.
 
• Ελλείψεις βιταμινών, μεταλλικών στοιχείων και άλλων μικροθρεπτικών: υψηλά επεξεργασμένες τροφές, χαμηλή πρόσληψη τροφών υψηλής θρεπτικής αξίας.
 
• Αλλοίωση της μικροβιακής χλωρίδας: υψηλά επεξεργασμένες τροφές, ζάχαρη, κάπνισμα, αλκοόλ, κατάχρηση αντιβιώσεων και φαρμακευτικών αγωγών που επιβαρύνουν τη χλωρίδα, χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D, μειωμένη πρόσληψη προβιοτικών τροφών που έχουν υποστεί ζύμωση.
 
• Χρόνια φλεγμονή και αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης: έλλειψη μικροθρεπτικών, κακός ύπνος, αλκοόλ, αυξημένη πρόσληψη επεξεργασμένων τροφών, αυξημένη παρουσία ωμέγα-6 λιπαρών και έλλειψη ωμέγα-3 λιπαρών, αυξημένη πρόσληψη σπορέλαιων (ηλιέλαιο, καλαμποκέλαιο, σογιέλαιο, βαμβακέλαιο, κραμβέλαιο, μαργαρίνες), χαμηλή ή πολύ υψηλή φυσική δραστηριότητα.
 
• Διατροφή υψηλού γλυκαιμικού φορτίου: υπερκατανάλωση επεξεργασμένων υδατανθράκων, συχνές αιχμές ινσουλίνης, λιπογένεση στο ήπαρ, αυξημένο σπλαχνικό λίπος.
 
Η αντίσταση στην ινσουλίνη είναι πιθανόν ο κύριος παράγοντας νόσου παγκοσμίως και συμβάλλει στην αύξηση χρόνιων φλεγμονωδών νοσημάτων όπως τα αυτοάνοσα, τα καρδιαγγειακά, ο διαβήτης και ο καρκίνος.
Είναι όμως σημαντικό ότι πρόκειται για έναν παράγοντα που είναι μεταβλητός και μπορεί να βελτιωθεί ή να επιλυθεί με παρεμβάσεις που αφορούν στον τρόπο ζωής, στη διατροφή και στη διόρθωση ελλείψεων του οργανισμού.



Βιβλιογραφικές Αναφορές: 
 
1. Action to Control Cardiovascular Risk in Diabetes (ACCORD). National Heart, Lung, and Blood Institute. January 2018
2. Liao J et al. Insulin resistance surrogates and mortality in metabolic syndrome (NHANES). Sci Rep. 2025.
3. Zhou Z et al. Insulin resistance indices and mortality in CVD (NHANES). Food Sci Nutr. 2025.
4. Gast KB et al. Insulin resistance and incident CVD: Meta-analysis. PLoS One. 2012.
5. Feng S et al. Carbohydrate-restricted diets and cardiovascular outcomes: Meta-analysis. Am J Clin Nutr. 2025.
6. Han Y et al. Metformin and all-cause and cardiovascular mortality in CAD: Meta-analysis. Cardiovasc Diabetol. 2019.
7. Zhang B et al. Metformin and mortality in type 2 diabetes: Prospective cohort study. Endocrine. 2025.
 
Επιμέλεια Κειμένου: Επιστημονική Ομάδα Metabolomic Medicine

Συνεργαζόμαστε με ερευνητές και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο για να παρέχουμε τις πιο προηγμένες και ακριβείς αναλύσεις.
Δείτε την κλινική

Ποιοι Είμαστε

www.metabolomicmedicine.com Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. Δείτε τους όλους
Ας κρατήσουμε επαφή.
Εγγραφείτε στο newsletter και κατεβάστε δωρεάν τον οδηγό για όσους έχουν διαγνωστεί με αυτοάνοσο νόσημα.