Δημοφιλή Άρθρα

Δημοφιλή Άρθρα

Υπηρεσίες

Δείτε επίσης

10 Κοινά Προβλήματα που Αντιμετωπίζουν στην Καθημερινότητα τους όσοι έχουν Αυτοάνοσο Νόσημα
Αυτοάνοσα & Χρόνια Νοσήματα
Γιατί οι Ασθενείς με Αυτοάνοσο Πρέπει να Ελέγξουν τις Ελλείψεις τους
Η Κρυμμένη Πείνα Καθορίζει την Πορεία Ασθενών με Λοιμώξεις και Χρόνια Νοσήματα

Δείτε επίσης

10 Κοινά Προβλήματα που Αντιμετωπίζουν στην Καθημερινότητα τους όσοι έχουν Αυτοάνοσο Νόσημα
Αυτοάνοσα & Χρόνια Νοσήματα
Γιατί οι Ασθενείς με Αυτοάνοσο Πρέπει να Ελέγξουν τις Ελλείψεις τους
Η Κρυμμένη Πείνα Καθορίζει την Πορεία Ασθενών με Λοιμώξεις και Χρόνια Νοσήματα

Σύνδρομο Long COVID, ένα Νέο Αυτοάνοσο Νόσημα με Προτίμηση στις Γυναίκες


Ο εντοπισμός και οι διόρθωση των ελλείψεων και των μεταβολικών διαταραχών είναι ζωτικής σημασίας για την βελτίωση της υγείας των ατόμων με Long COVID, όπως είναι και για αυτούς με αυτοάνοσο νόσημα.

Σύνδρομο Long COVID, ένα Νέο Αυτοάνοσο Νόσημα με Προτίμηση στις Γυναίκες

Νέα στοιχεία υποδεικνύουν ότι η παραμονή συμπτωμάτων σε ασθενείς που ανάρρωσαν από τη νόσο COVID προκύπτει λόγω δυσλειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος.

Ο μηχανισμός ανάπτυξης της Long COVID είναι παρόμοιος με τον μηχανισμό ανάπτυξης των αυτοάνοσων νοσημάτων, όπου το ανοσοποιητικό σύστημα δυσλειτουργεί και λανθασμένα παράγει αντισώματα εναντίων υγιών ιστών.
 
Ο τρόπος ζωής, οι ελλείψεις του οργανισμού και η διατροφή συνδέονται άμεσα με τη δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού και την ανάπτυξη συνδρόμου long COVID.

Ο εντοπισμός και η διόρθωση των ελλείψεων και των μεταβολικών διαταραχών που επιβαρύνουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εκδήλωσης και να βελτιώσει την κατάσταση υγείας ασθενών με Long COVID.

 
Πολλοί ασθενείς, που νόσησαν με COVID-19, συνεχίζουν να έχουν συμπτώματα, πολύ μετά την ανάρρωση τους από τη νόσο.
 
Τα ποιο κοινά συμπτώματα μπορεί να είναι[1]:

  • Εύκολη κόπωση: που παραμένει και μετά την ανάρρωση από τη νόσο. Εκδηλώνεται με αίσθημα κούρασης κατά τη διενέργεια δραστηριοτήτων που πριν δεν κούραζαν τον ασθενή.
     
  • Πονοκέφαλος: συχνοί πονοκέφαλοι που επηρεάζουν την καθημερινότητα και συχνά απαιτούν τη χρήση παυσίπονου.
      
  • Δυσκολία στην αναπνοή: εκδηλώνεται με βήχα, αίσθημα έλλειψης αέρα, γρήγορη αναπνοή ή βάρος στο στήθος.
      
  • Ανοσμία: απώλεια ή μείωση της όσφρησης που μπορεί να παραμείνει έως και ένα έτος μετά την ανάρρωση από τη λοίμωξη.
     
  • Μυϊκή αδυναμία: με μειωμένο μυϊκό τόνο και δυσκολία στη διενέργεια άσκησης και έντονης φυσικής δραστηριότητας.
     
  • Πυρετός: που εμμένει χωρίς να υπάρχουν σημάδια ενεργής λοίμωξης. Συνήθως αφορά χαμηλό πυρετό που εκδηλώνεται κυρίως κατά τις απογευματινές ή βραδινές ώρες.
     
  • Μειωμένη πνευματική διαύγεια: με αδυναμία συγκέντρωσης που επηρεάζει την απόδοση στην εργασία και τις διαπροσωπικές σχέσεις.
     
  • Ταχυκαρδία: αυξημένος καρδιακός ρυθμός, που μπορεί να συνδυάζεται και με αρρυθμία (αίσθημα παλμών).
     
  • Εντερικές διαταραχές: αλλοίωση της εντερικής κινητικότητας, εναλλαγές διάρροιας με δυσκοιλιότητα, φουσκώματα και κοιλιακή διάταση.
     
  • Δερματικές εκδηλώσεις: ερεθισμός και ερυθρότητα στο δέρμα σε διάφορα σημεία του σώματος, ξηρές πλάκες και πρήξιμο και αποχρωματισμός στα δάκτυλα των ποδιών.
 
Ένα στα τέσσερα άτομα βιώνει συμπτώματα που παραμένουν έως και ένα μήνα μετά την ανάρρωση τους, ενώ ένα στα δέκα άτομα έχει συμπτώματα που συνεχίζουν και μετά τους 3 μήνες[2].   
 
H κατάσταση αναφέρεται ως “μακρά COVID” ή Long-COVID και χαρακτηρίζεται ως η νεότερη αυτοάνοση διαταραχή που προέκυψε από την πανδημία[3].
 




Η κατάσταση Long COVID, θεωρείται ως ένα νέο αυτοάνοσο νόσημα και η ανάπτυξη της είναι πιο συχνή σε άτομα όπου έχουν ήδη δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος ή πάσχουν από κάποιο αυτοάνοσο νόσημα.
 



Οι γυναίκες έχουν διπλάσιες πιθανότητες να αναπτύξουν Long COVID από τους άνδρες, αλλά μόνο μέχρι την ηλικία των 60 ετών περίπου, όπου το επίπεδο κινδύνου γίνεται το ίδιο και για τα δύο φύλα.
 
Η Long COVID έχει επίσης περιγραφεί σε παιδιατρικούς ασθενείς, όπου 1 στα 5 παιδιά μπορούν να έχουν τρία ή περισσότερα συμπτώματα, που εμμένουν αρκετούς μήνες μετά την ανάρρωση τους.
 

 
Αυτοανοσία & Long COVID
 
Οι λοιμώξεις από ιούς μπορούν να πυροδοτήσουν την εμφάνιση αυτοάνοσων νοσημάτων. Κατά τη διάρκεια μιας λοίμωξης από έναν ιό, απελευθερώνονται κυτοκίνες (μόρια που προωθούν τη φλεγμονή), αλλά και μόρια που μοιάζουν με αυτά του οργανισμού και δυσκολεύουν το ανοσοποιητικό σύστημα, στην προσπάθεια του να ξεχωρίσει τα δικά του κύτταρα από εξωγενή στοιχεία[4]
 
Γνωρίζουμε ότι διαφορετικοί ιοί μπορούν να πυροδοτήσουν αυτοάνοσα νοσήματα, είτε προκαλώντας την εκδήλωση ενός νέου αυτοάνοσου, είτε αυξάνοντας τη συχνότητα των εξάρσεων σε ασθενείς που ήδη πάσχουν από αυτοάνοση ασθένεια.


Η λοίμωξη από τον ιό SARS- CoV-2, προκαλεί μια ανοσολογική αντίδραση στον οργανισμό, που μπορεί να πυροδοτήσει την ανάπτυξη αυτοανοσίας[5].
 
Ο μηχανισμός ανάπτυξης της Long COVID είναι παρόμοιος με τον μηχανισμό ανάπτυξης των αυτοάνοσων νοσημάτων, όπου το ανοσοποιητικό σύστημα δυσλειτουργεί και λανθασμένα παράγει αντισώματα εναντίων υγιών ιστών[6][7].
 
Η παραγωγή αυτοαντισωμάτων οδηγεί σε χρόνια φλεγμονή και βλάβη στα όργανα που πλήττονται από αυτά. Εκδηλώνεται με συμπτώματα που συνδέονται με το όργανο που βάλλεται από το ανοσοποιητικό σύστημα, εξηγώντας έτσι και το μεγάλο εύρος των συμπτωμάτων της Long COVID.
 
Η κατάσταση Long COVID, θεωρείται ως ένα νέο αυτοάνοσο νόσημα και η ανάπτυξη της είναι πιο συχνή σε άτομα όπου έχουν ήδη δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος ή πάσχουν από κάποιο αυτοάνοσο νόσημα[8].

 
 
Ελλείψεις του Οργανισμού & Μεταβολικές Διαταραχές Αυξάνουν τον Κίνδυνο Λοιμώξεων & Ανάπτυξης Αυτοάνοσων Νοσημάτων
 
Οι ελλείψεις και οι μεταβολικές διαταραχές που αυξάνουν την ευπάθεια του οργανισμού σε λοιμώξεις, αυξάνουν και τον κίνδυνο ανάπτυξης αυτοάνοσων νοσημάτων[9][10]:

  • Έλλειψη βιταμίνης D και μικροθρεπτικών συστατικών («Κρυμμένη Πείνα»). Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D, συνδέονται με χειρότερη πορεία της νόσου COVID-19. Επίσης συνδέονται με μεγαλύτερη παραμονή του ιού στον οργανισμό και αυξημένους δείκτες φλεγμονής σε ασθενείς που ανάρρωσαν από λοίμωξη με τον SARS-CoV-2.

    Επιπρόσθετα ελλείψεις σε μικροθρεπτικά επιδεινώνουν την υγεία και την πορεία της COVID-19 σε ασθενείς με αυτοάνοσα και χρόνια νοσήματα. Πρόκειται για οριακές ελλείψεις του οργανισμού που περιγράφονται με τον όρο «Κρυμμένη Πείνα», γιατί είναι δύσκολο να εντοπιστούν με τις κοινές μεθόδους μέτρησης[11][12][13][14][15].
  • Διαταραχή του μικροβιώματος: η σύσταση της μικροβιακής χλωρίδας του οργανισμού επηρεάζει την αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος σε άτομα που έχουν νοσήσει με COVID-19 και συνδέεται με την παραμονή συμπτωμάτων και μετά την ανάρρωση από αυτή[16].
  • Αντίσταση στην ινσουλίνη & ορμονικές διαταραχές (οιστρογόνα, προγεστερόνη, θυρεοειδική λειτουργία): οδηγούν σε μια χρόνια φλεγμονώδη κατάσταση και προδιαθέτουν για την εκδήλωση Long COVID. Ορμονικές διαταραχές στις γυναίκες είναι επίσης προδιαθεσικός παράγοντας για Long COVID[17][18].
     
  • Διαταραχή στην ικανότητα του οργανισμού να διαχειρίζεται τη φλεγμονή: Η κατάσταση Long COVID χαρακτηρίζεται από την παρουσία χρόνιας φλεγμονής και μετά την πάροδο της οξείας λοίμωξης. Ασθενείς με Long COVID έχουν διαταραχή στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος που συνυπάρχει με διαταραχή των μηχανισμών της φλεγμονής. Η συνεχής τροφοδότηση της φλεγμονής και η αδυναμία του οργανισμού να την επιλύσει, είναι κεντρικός παράγοντας στην ανάπτυξη και στην εμμονή των συμπτωμάτων της Long COVID[19].
 
Τα παραπάνω οδηγούν σε δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, κάνουν τον οργανισμό πιο ευάλωτο σε ιογενείς λοιμώξεις, συνδέονται με την ανάπτυξη αυτοάνοσων νοσημάτων και την εμφάνιση της κατάστασης Long COVID.
 
Ο εντοπισμός και οι διόρθωση των ελλείψεων και των μεταβολικών διαταραχών είναι ζωτικής σημασίας για την βελτίωση της υγείας των ατόμων με Long COVID, όπως είναι και για αυτούς με αυτοάνοσο νόσημα.
 
Με βάση τη κλινική μας εμπειρία με αρκετές χιλιάδες ασθενών, έχουμε διαπιστώσει ότι τα τελευταία 2.5 χρόνια της πανδημίας, άτομα στα οποία έχουν εντοπιστεί και διορθωθεί οι ελλείψεις του οργανισμού και οι μεταβολικές διαταραχές που επιβαρύνουν την υγεία τους, έχουν σημαντικά μικρότερη πιθανότητα παραμονής των συμπτωμάτων μετά από την ανάρρωση από COVID-19.
 
Επιπρόσθετα έχουμε διαπιστώσει ότι ιατρικές παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής, στη διόρθωση των ελλείψεων και των μεταβολικών διαταραχών και στη διατροφή, βελτιώνουν σημαντικά την κατάσταση της υγείας ατόμων με Long COVID[10].
 

 
Ειδικές Εξετάσεις για τον Εντοπισμό των Ελλείψεων και των Μεταβολικών Διαταραχών
 
Οι συνθήκες ανεπάρκειας θρεπτικών ουσιών, επηρεάζουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και φυσιολογικών διαδικασιών του οργανισμού, αυξάνοντας τον κίνδυνο για την ανάπτυξη νόσου[2].
 
Είναι ενθαρρυντικό βέβαια, ότι αυτές οι συνέπειες μπορούν να αντιστραφούν διορθώνοντας τις ανεπάρκειες. Έχει αποδειχθεί ότι η  επίτευξη επάρκειας μικροθρεπτικών συστατικών, παράλληλα με τη βελτίωση της συνολικής μεταβολικής κατάστασης, παίζουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη και τη θεραπεία λοιμώξεων και χρόνιων ασθενειών[2].
 
Μέχρι και λίγα χρόνια πριν, η ακριβής καταγραφή των ελλείψεων σε κάθε άτομο ήταν ιδιαίτερα δύσκολη με τις κλασικές μεθόδους μέτρησης. Έτσι η διόρθωση τους βασιζόταν σε γενικές οδηγίες. Τα τελευταία χρόνια είναι διαθέσιμες ειδικές εξετάσεις που μετράνε μικρά μόρια, τα οποία συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις του οργανισμού και καταγράφουν τις ακριβείς ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές[1].  
 
Οι εξετάσεις μεταβολομικής είναι ένα επιπρόσθετο διαγνωστικό εργαλείο, που αποτυπώνει με ακρίβεια τη μεταβολική εικόνα του ατόμου και τις ελλείψεις σε μικροθρεπτικά συστατικά.  Ο εντοπισμός και η διόρθωση των ελλείψεων, με τη χορήγηση θεραπευτικών δόσεων μικροθρεπτικών συστατικών, βελτιώνει τη συνολική κατάσταση της υγείας, την πορεία λοιμώξεων όπως η COVID-19 και χρόνιων προβλημάτων υγείας, όπως τα αυτοάνοσα, τα καρδιαγγειακά, ο διαβήτης και τα νοσήματα του αναπνευστικού συστήματος. 

Το είδος των αναλύσεων δεν είναι συγκρίσιμο με τις κοινές εργαστηριακές εξετάσεις. Πρόκειται για υψηλά εξειδικευμένες εξετάσεις, που διενεργούνται σε λιγότερα από 10 εργαστήρια παγκοσμίως με πολύ υψηλά στάνταρ. 

Στην Ελλάδα διενεργούνται αποκλειστικά στην κλινική μας. 
  
Όλο και περισσότερα επιστημονικά στοιχεία επιβεβαιώνουν το γεγονός, ότι η διόρθωση των ελλείψεων του οργανισμού και η αποκατάσταση του μεταβολισμού, μπορούν να αλλάξουν ριζικά την πορεία μεγάλου φάσματος ασθενειών ή να προλάβουν την εμφάνιση τους.
 
Είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικό ότι οι ελλείψεις του οργανισμού και οι μεταβολικές διαταραχές, δεν οφείλονται σε κληρονομικούς παράγοντες, αλλά σε παράγοντες που μπορούν να μεταβληθούν. 
 

 
Πορεία του Ασθενή με Σύνδρομο Long Covid
 
Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι όσο πιο άμεσα αντιμετωπιστεί το σύνδρομο long COVID, τόσο καλύτερα είναι τα αποτελέσματα στην πορεία της υγείας αυτών των ασθενών.

Η πλήρης ανάρρωση από μια λοίμωξη, όπως η COVID-19, απαιτεί την αποκατάσταση των βλαβών που προέκυψαν από τη νόσο, μέσω της ενεργοποίησης των μηχανισμών επούλωσης του οργανισμού.
 
Οι ελλείψεις σε μικροθρεπτικά συστατικά, η αντίσταση στην ινσουλίνη, η διαταραχή του μικροβιώματος και η δυσκολία του οργανισμού να διαχειριστεί τη φλεγμονή, καθυστερούν σημαντικά την αποκατάσταση των βλαβών που προέκυψαν από τη νόσο και εμποδίζουν την ενεργοποίηση των μηχανισμών επούλωσης.
 
Η κακή μεταβολική κατάσταση του πληθυσμού, συνδέεται άμεσα με τη δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και την ανάπτυξη long COVID.
 
Καθώς δεν υπάρχει κάποια φαρμακευτική αγωγή για τη θεραπεία του συνδρόμου long COVID, η ενίσχυση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού και η βελτίωση της μεταβολικής κατάστασης του ασθενή, αποτελούν την θεραπευτική προσέγγιση για τη νόσο14,15.
 
Ο εντοπισμός και η διόρθωση των ελλείψεων και των μεταβολικών διαταραχών συμβάλλουν σε αυτή την κατεύθυνση.
 
Σε περίπτωση που δε διορθωθούν οι ελλείψεις και οι μεταβολικές διαταραχές που επιβαρύνουν την ανάπτυξη και την πορεία του συνδρόμου long COVID, η ανοσολογική αντίδραση που προκαλεί η νόσος στον οργανισμό, επιδεινώνει την κατάσταση της υγείας του ασθενή και πυροδοτεί την ανάπτυξη αυτοανοσίας.
 
Η βελτίωση της συνολικής μεταβολικής κατάστασης του οργανισμού με την εφαρμογή εντατικής ιατρικής παρέμβασης στον τρόπο ζωής και διατροφής, λειτουργεί ως ασπίδα προστασίας, τόσο απέναντι σε λοιμώξεις και ιούς, όσο και στην αντιμετώπιση και πρόληψη χρόνιων προβλημάτων υγείας.
 
Η επιστημονική ομάδα της Metabolomic Medicine®, συστήνει ως στόχο υγείας για το σύνολο του πληθυσμού, τον εντοπισμό των ελλείψεων και τη διόρθωση τους15.




 



 
Βιβλιογραφικές Αναφορές: 
 

[1] Long COVID: an estrogen-associated autoimmune disease?  Elena Ortona et al. Nature Cell Death Discovery April 2021
[2] Long COVID: to investigate immunological mechanisms and sex/gender related aspects as fundamental steps for tailored therapy  Elena Ortona et al. Eur Respir J. 2022 Feb.
[3] Exploring the Link Between COVID-19 and Autoimmunity Can Help Patients With Long-Haul COVID Nicole Bundy. Rheumatology Advisor Nov 2021.
[4] Molecular mimicry and autoimmunity. ManuelRojas et al. Journal of Autoimmunity, December 2018.
[5] The SARS-CoV-2 as an instrumental trigger of autoimmunity Arad Dotan et al. Autoimmun Rev . 2021 Apr.
[6] Paradoxical sex-specific patterns of autoantibody response to SARS-CoV-2 infection  Yunxian Liu et al. Journal of Translational Medicine Dec 2021.
[7] Autoimmunity is a hallmark of post-COVID syndrome  Manuel Rojas et al. Journal of Translational Medicine March 2022
[8] Characterization of Autonomic Symptom Burden in Long COVID: A Global Survey of 2,314 Adults. Nicholas W. Larsen et al medRxiv April 2022.
[9] Targeted Metabolomic Analysis of Serum Fatty Acids for the Prediction of Autoimmune Diseases. Tsoukalas, D, Saranti E, Fraggkoulakis V, et al. Front. Mol. Biosci. 6, 1–14 (2019).
[10] The snapshot of metabolic health in evaluating micronutrient status, the risk of infection and clinical outcome of COVID-19 Dimitris Tsoukalas, Evangelia Sarandi, Spyridoula Georgaki:June 26, 2021. Clinical Nutrition ESPEN 
[11] Pre-infection 25-hydroxyvitamin D3 levels and association with severity of COVID-19 illness Amiel A. Dror et al. Plos One Feb 2022.
[12] Immune Modulatory Effects of Vitamin D on Viral Infections Maheen Siddiqui et al. Nutrients . 2020 Sep.
[13] Short term, high-dose vitamin D supplementation for COVID-19 disease: a randomised, placebo-controlled, study (SHADE study) FREE Ashu Rastogi et al. BMJ Postgraduate Medical Journal Feb 2022
[14] Dietary micronutrients in the wake of COVID-19: an appraisal of evidence with a focus on high-risk groups and preventative healthcare. McAuliffe S, Ray S, Fallon E, et al. BMJ Nutrition, Prevention & Health. June 2020.
[15] Micronutrient deficiencies in patients with COVID-19: how metabolomics can contribute to their prevention and replenishment. Dimitris Tsoukalas and Evangelia Sarandi. BMJ Nutri Prev Heal. Nov. 2020; bmjnph-2020-000169
[16] Gut microbiota composition reflects disease severity and dysfunctional immune responses in patients with COVID-19. Yun Kit Yeoh et al. GUT 2021
[17] Post-acute sequelae of COVID-19: A metabolic perspective Philipp E Scherer, John P Kirwan, Clifford J Rosen. eLife Mar 2022.
[18] Long COVID — metabolic risk factors and novel therapeutic management Kamlesh Khunti et al. Nature Reviews Endocrinology 2021
[19] Immunological dysfunction persists for 8 months following initial mild-to-moderate SARS-CoV-2 infection Chansavath Phetsouphanh et al. Nature Immunology January 2022.
Επιμέλεια Κειμένου: Επιστημονική Ομάδα Metabolomic Medicine

Συνεργαζόμαστε με ερευνητές και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο για να παρέχουμε τις πιο προηγμένες και ακριβείς αναλύσεις.

Επιστημονική Ομάδα

www.metabolomicmedicine.com Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. Δείτε τους όλους
Ας κρατήσουμε επαφή.
Εγγραφείτε στο newsletter και κατεβάστε δωρεάν τον οδηγό για όσους έχουν διαγνωστεί με αυτοάνοσο νόσημα.