Δημοφιλή Άρθρα

Δημοφιλή Άρθρα

Υπηρεσίες

Το Τέλος της Φλεγμονής;


Οι επιστήμονες στρέφουν το ενδιαφέρον τους σε νέους τρόπους αντιμετώπισης της φλεγμονής, που αναμένεται να φέρουν επανάσταση στη θεραπεία των χρόνιων φλεγμονωδών νοσημάτων.

Το Τέλος της Φλεγμονής;

Μια νέα προσέγγιση θα μπορούσε να θεραπεύσει δεκάδες ασθένειες[1]
 
Τα αυτοάνοσα νοσήματα, ο καρκίνος, η γήρανση και η σοβαρή νόσος COVID-19, έχουν συνδεθεί με βλάβες από φλεγμονή.
 
Οι επιστήμονες στρέφουν το ενδιαφέρον τους σε νέους τρόπους αντιμετώπισης της φλεγμονής, που αναμένεται να φέρουν επανάσταση στη θεραπεία των χρόνιων φλεγμονωδών νοσημάτων.

 
Με τον παραπάνω τίτλο το National Geographic σε άρθρο του για τη φλεγμονή, αναδεικνύει μια καινοτόμο προσέγγιση που αναμένεται να φέρει επανάσταση στον τρόπο που εξετάζουμε και αντιμετωπίζουμε τη φλεγμονή.  
 
Πολλοί ασθενείς ξεκινούν να νιώθουν κάποια συμπτώματα που δεν είναι χαρακτηριστικά κάποιας νόσου. Χαμηλά επίπεδα ενέργειας, εξάντληση, διαταραχές στη λειτουργία του γαστρεντερικού, μειωμένη πνευματική διαύγεια, μυϊκοί πόνοι σε διάφορα σημεία του σώματος, μπορούν να εκδηλωθούν και να παραμένουν για αρκετά χρόνια, χωρίς να μπορούν να συνδεθούν με τη διάγνωση κάποιας συγκεκριμένης νόσου.
 
Στην πορεία, μια έντονη αλλαγή στη ζωή, ένα μεγάλο στρες, μια αλλαγή στην εργασία ή μια ιογενής λοίμωξη, λειτουργούν ως μηχανισμός πυροδότησης της φλεγμονής.
 
Η πυροδότηση της φλεγμονής, οδηγεί τελικά στην εκδήλωση ασθενειών όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, σε διαταραχές στη λειτουργία του θυρεοειδή, διαβήτη, καρκίνο, συστηματικό ερυθηματώδη λύκο, ψωρίαση ή σκλήρυνση κατά πλάκας.
 
Σε κάποιες περιπτώσεις όμως, οι ασθενείς νιώθουν ότι η θεραπεία μπορεί να είναι χειρότερη από τη νόσο. Η λήψη κορτιζόνης σε μεγάλες δόσεις και η καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος, επηρεάζουν τη διάθεση, αυξάνουν το σωματικό βάρος και αφήνουν το σώμα εκτεθειμένο σε λοιμώξεις από μικρόβια και ιούς.
 
«Η απλή διακοπή της φλεγμονής δεν αρκεί για να επιστρέψουν οι ιστοί στη φυσιολογική τους κατάσταση», αναφέρει στο National Geographic ο Ruslan Medzhitov, καθηγητής ανοσοβιολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Yale. Αυτή η προσέγγιση αγνοεί την άλλη όψη του νομίσματος της φλεγμονής: την επίλυση της και την αποκατάσταση της βλάβης.

 
 
Η Επίλυση της Φλεγμονής
 
Η επίλυση της φλεγμονής είναι μια ενεργή, εξαιρετικά συντονισμένη διαδικασία για την αναδόμηση των ιστών και την απομάκρυνση των νεκρών βακτηριδίων και κυττάρων. Όταν διαταραχθεί αυτή η διαδικασία, εκδηλώνονται φλεγμονώδεις ασθένειες.
 
Η εμπλοκή της φλεγμονής στα περισσότερα χρόνια νοσήματα, ακόμη και στην ίδια τη γήρανση και τις παθολογικές καταστάσεις που τη συνοδεύουν, περιγράφηκε εκτενώς στις αρχές τις δεκαετίας του 2000.





Μέχρι σχετικά πρόσφατα, πιστεύαμε ότι η φλεγμονή απλά σταματούσε. Οι ανοσολόγοι πίστευαν ότι τα μόρια που την πυροδοτούν και τα νεκρά κύτταρα που προκύπτουν, τελικά αποσυντίθενται με κάποιο τρόπο και σταδιακά απορροφώνται.
 
Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι εντελώς διαφορετική. Η ολοκλήρωση της διαδικασίας της φλεγμονής είναι μια λεπτομερώς ελεγχόμενη διαδικασία, που καταλήγει στην επούλωση των ιστών που έχουν υποστεί βλάβη.
 
Η φλεγμονή είναι ο μηχανισμός που ενεργοποιεί ο οργανισμός, ώστε να διορθώσει μια βλάβη. Η συσσώρευση αίματος στην περιοχή, το οίδημα (πρήξιμο), η ερυθρότητα και ο πόνος είναι μέρος αυτής της διαδικασίας.
 
Ο πόνος για παράδειγμα και η αυξημένη ευαισθησία σε ένα σημείο του σώματος που έχει υποστεί βλάβη, στοχεύουν στην προστασία της περιοχής, μέχρι ο οργανισμός να αποκαταστήσει πλήρως τη λειτουργικότητά της.

 

Όταν η Φλεγμονή Γίνεται Χρόνια
 
Τι συμβαίνει όμως όταν η φλεγμονή χρονίζει;
 
Όταν η φλεγμονή γίνεται χρόνια, το χημικό οπλοστάσιο που χρησιμοποιείται από τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, συχνά βλάπτει τους υγιείς ιστούς. Το τίμημα είναι φθαρμένες αρθρώσεις, κατεστραμμένοι νευρώνες, επιβαρυμένοι νεφροί και πολλά άλλα.
 
Η εμμένουσα χρόνια φλεγμονή έχει συσχετιστεί με αυτοάνοσα νοσήματα, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα και ο λύκος, που χαρακτηρίζονται από πόνο, περιορισμό της κίνησης και βλάβες σε όργανα (καρδιά, νεφροί, πνεύμονες).
 
Σε ακραίες περιπτώσεις, όπως οι καταιγίδες κυτοκινών που σχετίζονται με βαριές λοιμώξεις από μικρόβια ή με σοβαρή νόσο COVID-19, η φλεγμονή μπορεί να καταστρέψει πολλά όργανα ταυτόχρονα, οδηγώντας σε πολυ-οργανική ανεπάρκεια και θάνατο.
 
Η χρήση φαρμακευτικών θεραπειών όπως η κορτιζόνη, τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα και οι βιολογικοί παράγοντες, σταματάνε τη φλεγμονή και μειώνουν τον πόνο. Ωστόσο, δεν επιτρέπουν στον οργανισμό να ολοκληρώσει τη διαδικασία και να αποκαταστήσει τη βλάβη.

 

Ειδικές Εξετάσεις Καθοδηγούν την Επίλυση της Φλεγμονής & την Επούλωση των Ιστών 
 
Κατά την τελευταία δεκαετία, έχει αυξηθεί σημαντικά η κατανόηση των μηχανισμών έναρξης και επίλυσης της φλεγμονής. Οι προσπάθειες έχουν επικεντρωθεί σε προσεγγίσεις που οδηγούν σε επίλυση της διαδικασίας της φλεγμονής, αντί για τη διακοπή της.
 
Η επίλυση της διαδικασίας της φλεγμονής μπορεί να πραγματοποιηθεί τόσο φαρμακευτικά όσο και με την αποκατάσταση των φυσιολογικών μηχανισμών επούλωσης.
 
Παρά το γεγονός ότι υπάρχει πληθώρα φαρμακευτικών επιλογών που διακόπτουν τη φλεγμονή, οι υπάρχουσες φαρμακευτικές παρεμβάσεις δεν επιτρέπουν την ολοκλήρωση της διαδικασίας της φλεγμονής και την επούλωση των ιστών.
 
Νέες φαρμακευτικές αγωγές που στοχεύουν στη λύση της φλεγμονής και την ενίσχυση της διαδικασίας επούλωσης, βρίσκονται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο και αναμένεται να έχουμε σημαντικά νέα σχετικά κατά την επόμενη πενταετία.  
 
Ωστόσο, ιατρικές παρεμβάσεις που αφορούν στον τρόπο ζωής, στη διόρθωση ελλείψεων του οργανισμού και στη διατροφή, επιφέρουν ήδη σημαντική βελτίωση σε ασθενείς με χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα. 
 
Εξειδικευμένες εξετάσεις χαρτογραφούν την κατάσταση του οργανισμού και τις διαταραχές που εμποδίζουν την ολοκλήρωση της φλεγμονής.
 
Ο σύγχρονος τρόπος ζωής και διατροφής είναι οι βασικοί παράγοντες έναρξης και διατήρησης της χρόνιας φλεγμονής[2].
 
Ένας μεγάλος αριθμός φυσιολογικών διεργασιών προάγει τη ρύθμιση της φλεγμονής. Παρεμβάσεις που ενισχύουν την επίλυση της φλεγμονής και τους μηχανισμούς επούλωσης επιφέρουν καλύτερα αποτελέσματα σε βάθος χρόνου.
 
Μέχρι και λίγα χρόνια πριν, η ακριβής καταγραφή των μεταβολικών διαταραχών και των ελλείψεων που προάγουν τη φλεγμονή, ήταν ιδιαίτερα δύσκολη με τις κλασσικές μεθόδους μέτρησης.  
 
Κατά την τελευταία δεκαετία, η μέτρηση πολύ μικρών μορίων που συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις του οργανισμού, των μεταβολιτών, παρέχει πληροφορίες σχετικά με την ικανότητα του οργανισμού να διαχειριστεί τη φλεγμονή.
 
Οι συγκεκριμένες εξετάσεις ονομάζονται μεταβολομικές αναλύσεις και απευθύνονται σε ασθενείς που έχουν διαγνωστεί με αυτοάνοσο ή χρόνιo νόσημα.
 
Πρόκειται για μια ευαίσθητη μέθοδο μέτρησης, που ανιχνεύει τις ελλείψεις του οργανισμού και τις μεταβολικές διαταραχές που συνδέονται με τη διαχείριση της φλεγμονής και την πορεία αυτής της κατηγορίας ασθενειών[3][4][5].
 
Οι μεταβολομικές αναλύσεις είναι μια κατηγορία εξειδικευμένων εξετάσεων που ανιχνεύουν περισσότερους από 80 δείκτες, που αφορούν:
 

  • Στο μεταβολισμό των λιπαρών οξέων: η σχέση μεταξύ ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρών είναι σημαντικός δείκτης για την ικανότητα του οργανισμού να διαχειρίζεται τις φλεγμονές, ενώ παράλληλα παίζουν κεντρικό ρόλο στη ρύθμιση της φυσιολογικής απόκρισης του ανοσοποιητικού συστήματος.
     
  • Σε ελλείψεις μικροθρεπτικών συστατικών: ελλείψεις σε βιταμίνη D, βιταμίνη C, σελήνιο, ψευδάργυρο, αντιοξειδωτικά και ωμέγα-3.
     
  • Στην παραγωγή ενέργειας στα μιτοχόνδρια (οργανίδια όπου παράγεται ενέργεια στα κύτταρα)
     
  • Σε δυσχέρεια στο μεταβολισμό των απλών ζαχάρων: κατανάλωση απλών ζαχάρων μεγαλύτερη από αυτή που μπορεί να μεταβολίσει ο κάθε οργανισμός, πυροδοτεί φλεγμονές και είναι σημαντικός δείκτης για την πορεία των αυτοάνοσων και χρόνιων ασθενειών.
     
  • Στην αντίσταση στην ινσουλίνη: Αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης διαταράσσουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού, επιδεινώνουν τη φλεγμονή και επιταχύνουν την καταστροφή των οργάνων. 
     
  • Στην κατάσταση της μικροβιακής χλωρίδας του οργανισμού: αλλοίωση του μικροβιώματος συνδέεται με επιδείνωση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος και της ικανότητας του να ξεχωρίζει μεταξύ των δικών του ιστών και εξωγενών στοιχείων, όπως παθογόνα μικρόβια και ιοί.
 
Το είδος των συγκεκριμένων αναλύσεων διαφέρει από τις κοινές εργαστηριακές εξετάσεις. Πρόκειται για υψηλά εξειδικευμένες εξετάσεις, που μετρούν πολύ μικρά μόρια στον οργανισμό και διενεργούνται σε λιγότερα από 10 εργαστήρια παγκοσμίως, με πολύ υψηλά στάνταρ.

Στην Ελλάδα διενεργούνται αποκλειστικά στην κλινική μας.
 
Με τη χρήση των μεταβολομικών αναλύσεων, ανιχνεύονται μικρά μόρια που συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις του οργανισμού και καταγράφουν με ακρίβεια τις ελλείψεις και τις μεταβολικές διαταραχές που τροφοδοτούν τη φλεγμονή και επιβαρύνουν την πορεία των αυτοάνοσων και χρόνιων ασθενειών. Τέτοια νοσήματα είναι η νόσος του Χασιμότο, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, το σύνδρομο Sjogren, η ψωρίαση, η σκλήρυνση κατά πλάκας, η παχυσαρκία, ο διαβήτης, ο καρκίνος, ο λύκος, η οστεοαρθρίτιδα και άλλα.
 
Σε περίπτωση που δεν εντοπιστούν οι ελλείψεις και οι μεταβολικές διαταραχές που προάγουν τη χρόνια φλεγμονή και εμποδίζουν την επίλυση της, η πορεία της υγείας επιδεινώνεται σταθερά, ενώ μειώνεται σημαντικά η απόκριση σε φαρμακευτικές αγωγές που στοχεύουν στη διακοπή της φλεγμονής, όπως κορτιζόνη, αντιφλεγμονώδη και βιολογικοί παράγοντες. 

Σήμερα η ιατρική διαθέτει περισσότερα εργαλεία από αυτά που διέθετε δέκα ή πέντε μόλις χρόνια πριν.
 
Στοχευμένες ιατρικές παρεμβάσεις για τη διόρθωση των ελλείψεων του οργανισμού, σε συνδυασμό με τη χρήση νέων αποτελεσματικότερων και πιο φιλικών φαρμακευτικών αγωγών, αλλάζουν την πορεία της νόσου και την ποιότητα ζωής αυτών των ασθενών.

 
    


Βιβλιογραφικές Αναφορές:

[1] The end of inflammation? New approach could treat dozens of diseases. National Geographic MARCH 4, 2022
[2] Chronic Inflammation in the Context of Everyday Life: Dietary Changes as Mitigating Factors. Margină D, Tsoukalas, D.;Sarandi, E.; Tsatsakis, A et a. Int. J. Environ. Res. Public Health 2020, 17, 4135.
[3] Targeted Metabolomic Analysis of Serum Fatty Acids for the Prediction of Autoimmune Diseases. Dimitris Tsoukalas, Vasileios Fragoulakis, Evangelia Sarandi et. al. Frontiers in Molecular Biosciences, Metabolomics (6), 2019, November. 
[4] Micronutrient deficiencies in patients with COVID-19: how metabolomics can contribute to their prevention and replenishment. Dimitris Tsoukalas1,2 and Evangelia Sarandi2,3 BMJ Nutri Prev Heal. Nov. 2020
[5] Non-communicable Diseases in the Era of Precision Medicine: An Overview of the Causing Factors and Prospects.Dimitris Tsoukalas, Evangelia Sarandi et. al. Bio#Futures. Springer, Cham. May 2021.
Επιμέλεια Κειμένου: Επιστημονική Ομάδα Metabolomic Medicine

Συνεργαζόμαστε με ερευνητές και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο για να παρέχουμε τις πιο προηγμένες και ακριβείς αναλύσεις.

Επιστημονική Ομάδα

www.metabolomicmedicine.com Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. Δείτε τους όλους
Ας κρατήσουμε επαφή.
Εγγραφείτε στο newsletter και κατεβάστε δωρεάν τον οδηγό για όσους έχουν διαγνωστεί με αυτοάνοσο νόσημα.