Δημοφιλή Άρθρα

Δημοφιλή Άρθρα

Υπηρεσίες

Νόσος του Crohn & Έλλειψη Βιταμίνης D


Όσο χαμηλότερα τα επίπεδα της βιταμίνης D τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης νόσου του Crohn και τόσο πιο έντονη είναι και η συμπτωματολογία.

Νόσος του Crohn & Έλλειψη Βιταμίνης D

Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D συσχετίζονται με ανάπτυξη αυτοανοσίας και αύξηση της εμφάνισης νόσου του Crohn.

Η αυξημένη συχνότητα εμφάνισης της νόσου του Crohn, όπως και η πλειοψηφία των αυτοάνοσων ασθενειών, συνδέεται άμεσα με τον τρόπο ζωής, τις ελλείψεις του οργανισμού και τη διατροφή(1,2)

Πρόσφατες μελέτες συνδέουν τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D με την αυξημένη επίπτωση των φλεγμονωδών νόσων του εντέρου, όπως η νόσος του Κρον, αλλά και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων κατά την εκδήλωση της νόσου και προτείνουν την χρήση της ως πρόσθετο θεραπευτικό παράγοντα(3-6).

Όσο χαμηλότερα τα επίπεδα της βιταμίνης D τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης νόσου του Crohn και τόσο πιο έντονη είναι και η συμπτωματολογία.

Ανεπάρκεια βιταμίνης D συσχετίστηκε με: 

- Αυξημένες εισαγωγές σε νοσοκομείο

- Αυξημένες εξάρσεις της νόσου 

- Αυξημένη χρήση κορτιζόνης και

- Κλιμάκωση της φαρμακευτικής αγωγής(7) 

Η θετική επίδραση της βιταμίνης D ασκείται μέσα από πολλαπλούς μηχανισμούς.



1. H Βιταμίνη D έχει Ανοσορυθμιστική Δράση
 
Η βιταμίνη D ρυθμίζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και την επαναφέρει στο φυσιολογικό ενώ παράλληλα αποκαθιστά την ικανότητα του οργανισμού να αναγνωρίζει τα δικά του κύτταρα και ιστούς(3,7).

Η απώλεια της αναγνώρισης των κυττάρων του εαυτού σε έναν οργανισμό, είναι η βασική αιτία για την εμφάνιση των αυτοάνοσων ασθενειών. Η ανοσορυθμιστική δράση της D είναι ζωτικής σημασίας τόσο στην αυτοανοσία όσο και στον καρκίνο.


 
2. Ελέγχει τους των παθογόνους μικροοργανισμούς

Η βιταμίνη D συμβάλει στον έλεγχο των παθογόνων μικροοργανισμών. Είναι απαραίτητη για την παραγωγή 200 ενδογενών αντιβιοτικών ουσιών και για την ομαλή λειτουργία και ενεργοποίηση των λευκών αιμοσφαιρίων(8,9).
 
Ερευνητές από το πανεπιστήμιο του Rochester ανακάλυψαν άμεση συσχέτιση της εντερικής χλωρίδας με την δράση της βιταμίνης D. Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετίζονται με αυξημένη παρουσία παθογόνων οργανισμών στο έντερο. Η αλλοίωση της φυσιολογικής ισορροπίας της εντερικής χλωρίδας σχετίζεται άμεσα με την εκδήλωση νόσου του
Crohn.



3. Άμεση Αντιφλεγμονώδης Δράση

Η βιταμίνη D έχει άμεση και ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση που εκφράζεται μέσα από ειδικούς υποδοχείς. Η άμεση αντιφλεγμονώδης δράση της έχει αποδειχθεί σε πολυάριθμες έρευνες(10-15).

Ο εντερικός βλεννογόνος είναι ένας από τους πιο ευαίσθητους στη βιταμίνη D ιστούς. Η επίτευξη ιδανικών επίπεδων βιταμίνης D πρέπει να είναι στόχος τόσο για την πρόληψη όσο και για την θεραπεία των φλεγμονωδών νόσων του εντέρου. 

Στους ασθενείς που πάσχουν από αυτοανοσία, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι μπορεί να εμφανίζουν αντίσταση στη βιταμίνη D, να χρειάζονται δηλαδή μεγαλύτερες δόσεις και υψηλότερες τιμές για να μπορέσει το σώμα τους να εκφράσει πλήρως τη δράση της(16).
 
Η χορήγηση θεραπευτικών δόσεων βιταμίνης D, πρέπει να γίνεται υπό ιατρική παρακολούθηση και με την παράλληλη μέτρηση εργαστηριακών παραμέτρων, που επιτρέπουν την αξιολόγηση της ανταπόκρισης του οργανισμού.
 
Επιπρόσθετα της βιταμίνης D, βιταμίνες και μικροθρεπτικά στοιχεία, όπως μεταλλικά στοιχεία, λιπαρά οξέα και αντιοξειδωτικά, είναι απαραίτητα για την ομαλή λειτουργία του εντέρου και του ανοσοποιητικού συστήματος. Ελλείψεις σε αυτά τα στοιχεία, σε συνδυασμό με την έλλειψη βιταμίνης D, συνδέονται με την ανάπτυξη και την πορεία της νόσου του Κρον.

 

Ειδικές Εξετάσεις Συμβάλλουν στην Αντιμετώπιση της Νόσου του Κρον
 
Ο εντοπισμός και η αντιμετώπιση των ελλείψεων σε μικροθρεπτικά συστατικά, μπορεί να γίνει μόνο με τη διενέργεια ειδικών εξετάσεων που αναλύουν μικρά μόρια στο αίμα[17-26].

Το είδος των αναλύσεων δεν είναι συγκρίσιμο με τις κοινές εργαστηριακές εξετάσεις.
 
Πρόκειται για υψηλά εξειδικευμένες εξετάσεις, που διενεργούνται σελιγότερα από 10 εργαστήρια παγκοσμίως με πολύ υψηλά στάνταρ. 

Στην Ελλάδα διενεργούνται αποκλειστικά στην κλινική μας. 

Οι συγκεκριμένες εξετάσεις ονομάζονται μεταβολομικές αναλύσεις. Μετράνε πολύ μικρά μόρια που συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις του οργανισμού.
 
Το πλεονέκτημά τους είναι ότι καταγράφουν τις ακριβείς ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές, καθιστώντας έτσι αποτελεσματική την αντιμετώπιση των αυτοάνοσων και χρόνιων νοσημάτων.


 
Δείκτες που Ανιχνεύονται μέσω της Εξέτασης Metabolomic Analysis®

Οι μεταβολομικές αναλύσεις εντοπίζουν μεταβολικές διαταραχές που προωθούν την ανάπτυξη και την εκδήλωση της νόσου του Κρον και αφορούν:

  • Στην κατάσταση της μικροβιακής χλωρίδας του οργανισμού: αλλοίωση του μικροβιώματος συνδέεται με την εκδήλωση της νόσου και επιδείνωση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος και της ικανότητας του να ξεχωρίζει μεταξύ των δικών του ιστών και εξωγενών στοιχείων, όπως παθογόνα μικρόβια και ιοί.
     
  • Σε ελλείψεις μικροθρεπτικών συστατικών: ελλείψεις σε βιταμίνη D, βιταμίνη C, σελήνιο, ψευδάργυρο, αντιοξειδωτικά και ωμέγα-3 συνδέονται με επιδείνωση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος, της εμφάνισης φλεγμονής και της κατάστασης της υγείας ασθενών με νόσο του Crohn.
     
  • Στην παραγωγή ενέργειας στα μιτοχόνδρια (οργανίδια όπου παράγεται ενέργεια στα κύτταρα): η μιτοχονδριακή δυσλειτουργία συνδέεται με κακή λειτουργία του ανοσοποιητικού και του ορμονικού συστήματος και ανάπτυξη αυτοανοσίας. Η μειωμένη απόδοση των μιτοχονδρίων, οδηγεί το ανοσοποιητικό σε υπερ-λειτουργία και σταδιακή έκπτωση της λειτουργίας του.
     
  • Σε δυσχέρεια στο μεταβολισμό των απλών ζαχάρων: κατανάλωση απλών ζαχάρων μεγαλύτερη από αυτή που μπορεί να μεταβολίσει ο κάθε οργανισμός, πυροδοτεί φλεγμονές και είναι σημαντικός δείκτης για την πορεία της νόσου.
     
  • Στην αντίσταση στην ινσουλίνη: η ινσουλίνη λειτουργεί ως κατασταλτικός παράγοντας στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης διαταράσσουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού, επιδεινώνουν την αυτοανοσία και επιταχύνουν την καταστροφή των οργάνων που πλήττονται από το νόσημα. 
     
  • Στο μεταβολισμό των νευροδιαβιβαστών: ουσίες όπως η ντοπαμίνη, η σεροτονίνη και η αδρεναλίνη μεταβιβάζουν μηνύματα μεταξύ των κυττάρων και ρυθμίζουν τη λειτουργία του νευρικού και ορμονικού συστήματος. Οι μεταβολομικές αναλύσεις παρέχουν ακριβή εικόνα για την έκκριση των συγκεκριμένων νευροδιαβιβαστών.
     
  • Στο μεταβολισμό των λιπαρών οξέων: η σχέση μεταξύ ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρών είναι σημαντικός δείκτης για την ικανότητα του οργανισμού να διαχειρίζεται τις φλεγμονές, ενώ παράλληλα παίζουν κεντρικό ρόλο στη ρύθμιση της φυσιολογικής απόκρισης του ανοσοποιητικού συστήματος. Επιπλέον διαταραχές στη σχέση των λιπαρών οξέων εμποδίζουν και καθυστερούν την επούλωση των ιστών που έχουν υποστεί βλάβη. 

Με βάση την κλινική μας εμπειρία στους ασθενείς με νόσο του Crohn, ιατρικές παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής και διατροφής επιφέρουν:

  • Βελτίωση των συμπτωμάτων της νόσου: διάρροια, κοιλιακό άλγος, δυσφορία, καταβολή, πόνοι στις αρθρώσεις, αναιμία, συρίγγια, εναλλαγές στη διάθεση
     
  • Μείωση της έντασης και της συχνότητας των φλεγμονωδών εξάρσεων της νόσου
     
  • Καλύτερη ανταπόκριση στη φαρμακευτική αγωγή
     
  • Βελτίωση της ικανότητας του οργανισμού στη διαχείριση της φλεγμονής 
     
  • Αναχαίτιση της εξέλιξης της νόσου
     
  • Βελτίωση της ποιότητας ζωής
     
  • Αύξηση των επιπέδων ενέργειας
 
Το γαστρεντερικό σύστημα είναι ίσως ένα από τα πιο πολύπλοκα και σημαντικά για την υγεία συστήματα του οργανισμού.   

Για την αντιμετώπιση παθολογικών καταστάσεων του γαστρεντερικού, είναι απαραίτητος ο εντοπισμός των παρεμβάσεων που πρέπει να γίνουν στον τρόπο ζωής και διατροφής, ώστε να επανέλθει ο οργανισμός στη φυσιολογική του λειτουργία. 
 
H διόρθωση ελλείψεων σε βιταμίνη D3 και άλλα στοιχεία, η αποκατάσταση της ικανότητας του οργανισμού να διαχειρίζεται τη φλεγμονή και η επαναφορά της φυσιολογικής χλωρίδας, αλλάζουν ριζικά την πορεία της νόσου του Κρον και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των ασθενών.
 

 

   
 
 
 


Βιβλιογραφικές αναφορές:
 

  1. Worldwide Incidence and Prevalence of Inflammatory Bowel Disease in the 21st Century: A Systematic Review of Population-Based Studies. Siew C Ng et al. The Lancet. Dec. 2018 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29050646/   
  2. Increasing Incidence and Prevalence of the Inflammatory Bowel Diseases With Time, Based on Systematic Review Natalie A Molodecky Gastrenterology 2012. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22001864/
  3. The Role of Vitamin D in Inflammatory Bowel Disease: Mechanism to Management Jane Fletcher, Sheldon C. Cooper, Subrata Ghosh, and Martin Hewison.. Nutrients. 2019 May https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6566188/
  4. Review Article: Vitamin D and Inflammatory Bowel Diseases V P Mouli, A N Ananthakrishnan. Aliment Pharmacol Ther . 2014 Jan https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24236989/ 
  5. Vitamin D Therapy in Inflammatory Bowel Diseases: Who, in What Form, and How Much? Tibor Hlavaty, Anna Krajcovicova, Juraj Payer J Crohns Colitis. 2015 Feb https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26046136/ 
  6. Influence of Vitamin D Deficiency on Inflammatory Markers and Clinical Disease Activity in IBD Patients Pedro López-Muñoz et. al. Nutrients . 2019 May 11 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31083541/ 
  7. Vitamin D Receptor Agonists' Anti-Inflammatory Properties Jelena Vojinovic. Ann N Y Acad Sci . 2014 May. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24754474/ 
  8. Antimicrobial and Immune-Modulatory Effects of Vitamin D Provide Promising Antibiotics-Independent Approaches to Tackle Bacterial Infections – Lessons Learnt from a Literature Survey Ainoosh Golpour, Stefan Bereswill, and Markus M. Heimesaat. Eur J Microbiol Immunol (Bp). 2019 Oct https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6798578/ 
  9. Vitamin D controls T cell antigen receptor signaling and activation of human T cells. von Essen, M., Kongsbak, M., Schjerling, P. et al. Nat Immunol 11, 344–349 (2010). https://doi.org/10.1038/ni.1851
  10. The Implication of Vitamin D and Autoimmunity: a Comprehensive Review Chen-Yen Yang, Patrick S. C. Leung, Iannis E. Adamopoulos, and M. Eric Gershwincorresponding author. Clin Rev Allergy Immunol. 2018 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6047889/ 
  11. Emerging Role of Vitamin D in Autoimmune Diseases: An Update on Evidence and Therapeutic Implications Giuseppe Murdaca. Autoimmun Rev . 2019 Sep;18 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31323357/ 
  12. Vitamin D Regulates the Gut Microbiome and Protects Mice From Dextran Sodium Sulfate-Induced Colitis Jot Hui Ooi et. al. J Nutr . 2013 Oct https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23966330/ 
  13. Vitamin D Receptor Promotes Healthy Microbial Metabolites and Microbiome Ishita Chatterjee et.al Sci Rep . 2020 Apr , https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32355205/
  14. Mechanisms of the Anti-Cancer and Anti-Inflammatory Actions of Vitamin D Aruna V Krishnan, David Feldman.  Annu Rev Pharmacol Toxicol . 2011https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20936945/ 
  15. Vitamin D Receptor Agonists' Anti-Inflammatory Properties Jelena Vojinovic. Ann N Y Acad Sci . 2014 May https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24754474/
  16. A pilot study assessing the effect of prolonged administration of high daily doses of vitamin D on the clinical course of vitiligo and psoriasis Danilo C Finamor et.al. Dermatoendocrinol. 2013 Jan.  
  17. Metabolic profiling of organic and fatty acids in chronic and autoimmune diseases   Evangelia Sarandi et al. Advances in Clinical Chemistry, 15 July 2020.  https://doi.org/10.1016/bs.acc.2020.06.003
  18. Micronutrient deficiencies in patients with COVID-19: how metabolomics can contribute to their prevention and replenishment. Dimitris Tsoukalas and Evangelia SarandiBMJ Nutri Prev Heal. Nov. 2020; bmjnph-2020-000169
  19. Fathoming Metabolism. Harvard Magazine.
  20. Höller U, Bakker SJL, Düsterloh A, et al. Micronutrient status assessment in humans: current methods of analysis and future trends. TrAC Trends in Analytical Chemistry 2018 
  21. Metabolomics: From Fundamentals to Clinical Applications. A. Sussulini. Springer International Publishing AG 2017 (ed.).
  22. Sharpening Precision Medicine by a Thorough Interrogation of Metabolic Individuality. K. Beebe, A.D. Kennedy. Computational and Structural Biotechnology Journal, 2016.
  23. Urinary organic acids as biomarkers in the assessment of pulmonary function in children with asthma Papamichael M.M., Katsardis C, Erbas B, Itsiopoulos C, Tsoukalas D. Nutrition Research 2018. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S027153171830335X
  24. Application of metabolomics: Focus on the quantification of organic acids in healthy adults. Tsoukalas D et al. IJMM 2017 https://www.spandidos-publications.com/ijmm/40/1/112
  25. Application of metabolomics part II: Focus on fatty acids and their metabolites in healthy adults Tsoukalas D. et al. IJMM 2019. https://www.spandidos-publications.com/ijmm/43/1/233
  26. Targeted Metabolomic Analysis of Serum Fatty Acids for the Prediction of Autoimmune Diseases  Dimitris Tsoukalas1,2,3, Vassileios Fragoulakis4, Evangelia Sarandi2,5, Anca Oana Docea6, Evangelos Papakonstaninou2, Gerasimos Tsilimidos2, Chrysanthi Anamaterou2, Persefoni Fragkiadaki5, Michael Aschner7, Aristidis Tsatsakis3,5, Nikolaos Drakoulis8 and Daniela Calina1. Front. Mol. Biosci., 01 November 2019 | https://doi.org/10.3389/fmolb.2019.00120
 
Επιμέλεια Κειμένου: Επιστημονική Ομάδα Metabolomic Medicine

Συνεργαζόμαστε με ερευνητές και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο για να παρέχουμε τις πιο προηγμένες και ακριβείς αναλύσεις.

Επιστημονική Ομάδα

www.metabolomicmedicine.com Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. Δείτε τους όλους
Ας κρατήσουμε επαφή.
Εγγραφείτε στο newsletter και κατεβάστε δωρεάν τον οδηγό για όσους έχουν διαγνωστεί με αυτοάνοσο νόσημα.