Δημοφιλή Άρθρα

Δημοφιλή Άρθρα

Υπηρεσίες

Νέοι Τρόποι Αντιμετώπισης της Φλεγμονής στα Αυτοάνοσα Νοσήματα


Η ερεύνα στρέφεται σε νέους τρόπους αντιμετώπισης της φλεγμονής, που αναμένεται να φέρουν επανάσταση στη θεραπεία των χρόνιων φλεγμονωδών νοσημάτων.

Νέοι Τρόποι Αντιμετώπισης της Φλεγμονής στα Αυτοάνοσα Νοσήματα

Η αντιμετώπιση της χρόνιας φλεγμονής είναι βασικός παράγοντας στη βελτίωση της πορείας των αυτοάνοσων ασθενειών.
 
Νέα στοιχεία δείχνουν ότι η αντιμετώπιση της χρόνιας φλεγμονής διαφέρει σημαντικά από τον τρόπο θεραπείας μικρής διάρκειας φλεγμονών.
 
Νέοι τρόποι αντιμετώπισης της φλεγμονής, αναμένεται να φέρουν επανάσταση στη θεραπεία των χρόνιων φλεγμονωδών νοσημάτων.

 
Τα αυτοάνοσα νοσήματα, έχουν συνδεθεί με βλάβες από φλεγμονή.
 
Η ερεύνα στρέφεται σε νέους τρόπους αντιμετώπισης της φλεγμονής, που αναμένεται να φέρουν επανάσταση στη θεραπεία των χρόνιων φλεγμονωδών νοσημάτων[1].
 
Συμπτώματα που συνδέονται με τη χρόνια φλεγμονή σε ασθενείς με αυτοάνοσο νόσημα είναι:
 

  • Χαμηλός πυρετός: η αίσθηση ρίγους ή χαμηλής πυρετικής κίνησης (δέκατα).  
     
  • Οίδημα (κατακράτηση, πρήξιμο): αυξομειώσεις στο βάρος σε διάστημα μιας ημέρας ή και λιγότερο οφείλονται συνήθως σε κατακρατήσεις που συνδέονται με φλεγμονή.
     
  • Χρόνιος πόνος: Εκδηλώνεται συνήθως με εξάρσεις και υφέσεις στην ένταση και  διαφοροποιείται ανάλογα με το όργανο που έχει πληγεί. Μπορεί να αφορά στις αρθρώσεις, στους μύες, στα νεύρα (νευραλγίες), στην κοιλιακή χώρα, στον οισοφάγο κ.ά.  
     
  • Κόπωση: αντί για φυσιολογική κούραση που εξαλείφεται με την ξεκούραση, άτομα με χρόνια φλεγμονή βιώνουν συχνά ένα αίσθημα εξάντλησης.
     
  • Κακή διάθεση (μελαγχολία, υπερένταση, εκνευρισμός): Ασθενείς με χρόνια φλεγμονή βιώνουν συχνά εναλλαγές της διάθεσης, έντονο εκνευρισμό, εξάντληση και μελαγχολία. Επίσης κάποιες φαρμακευτικές αγωγές, όπως η κορτιζόνη σε αυξημένες δόσεις, μπορούν να έχουν άμεση επίδραση στη διάθεση.
     
  • Έντονη πείνα: Στην προσπάθεια του ο οργανισμός να αυξήσει την πρόσληψη πρωτεϊνών και θρεπτικών συστατικών που χρειάζονται στην επούλωση των ιστών, ενισχύει το αίσθημα της πείνας. Ωστόσο, τις περισσότερες φορές οι ασθενείς αντί να καταναλώσουν τροφές με υψηλή θρεπτική αξία (κρέας, ψάρι, αυγά, ξηρούς καρπούς, ελιές), καταναλώνουν τροφές που ικανοποιούν πρόσκαιρα το αίσθημα της πείνας (ψωμί, γλυκά, μακαρόνια, ρύζι), οι οποίες επιδεινώνουν τη φλεγμονή και ενισχύουν επιπλέον το αίσθημα της πείνας.
     
  • Υπνηλία: ο πόνος, η χρόνια εξάντληση και η εναλλαγές της διάθεσης επιδρούν αρνητικά στην ποιότητα του ύπνου, προκαλώντας ένα αίσθημα υπνηλίας κατά τη διάρκεια τη ημέρας.  
     
  • Μειωμένη πνευματική διαύγεια: Ασθενείς με χρόνια φλεγμονή συχνά περιγράφουν ότι έχουν μειωμένη πνευματική διαύγεια και ικανότητα συγκέντρωσης. Αναφέρουν επίσης ότι η μειωμένη πνευματική διαύγεια, επιδρά σε σημαντικό βαθμό στην ικανότητα τους να εργαστούν, αλλά και στις κοινωνικές τους αλληλεπιδράσεις.
  
 
Διακοπή της Φλεγμονής στα Αυτοάνοσα Νοσήματα
 
Μέχρι πρόσφατα πιστεύαμε ότι η χορήγηση κορτιζόνης, αντιφλεγμονωδών και βιολογικών παραγόντων μπορεί να διακόψει τη χρόνια φλεγμονή και να επαναφέρει τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού, όπως συμβαίνει στις φλεγμονές μικρής διάρκειας (οξεία φλεγμονή)[1].
 
Κατά την τελευταία δεκαετία, ανακαλύφθηκε ότι η φλεγμονή είναι μια εξαιρετικά συντονισμένη διαδικασία επούλωσης, που τελικά οδηγεί στην αναδόμηση των ιστών και την απομάκρυνση των νεκρών μικροβίων και κυττάρων.
 
Όταν διαταραχθεί αυτή η διαδικασία, εκδηλώνονται χρόνιες φλεγμονώδεις ασθένειες, οι οποίες δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν απλά με τη διακοπή της φλεγμονής.
 
Για την αποτελεσματική αντιμετώπισή της, απαιτείται η ολοκλήρωση της διαδικασία επούλωσης και επίλυση της φλεγμονής. Αυτός είναι ο στόχος της σύγχρονης αντιμετώπισης της χρόνιας φλεγμονής[1-3].




Εικόνα 1. Η φυσιολογική επίλυση της φλεγμονής οδηγεί σε επούλωση των ιστών (πράσινη καμπύλη). Η μη επίλυση της οδηγεί σε χρόνια φλεγμονή και συνεχή καταστροφή των ιστών (κόκκινη καμπύλη). Frontiers in Immunology 2019, Barnig C et al.
 
 
Επίλυση της Φλεγμονής
 
Η φλεγμονή ελέγχεται μέσα από την παραγωγή χημικών ουσιών που δίνουν οδηγίες και κατευθύνουν τα κύτταρα του οργανισμού και τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος. Η επίλυσή της, οδηγεί σε επούλωση των ιστών και αποκατάσταση της λειτουργίας της περιοχής που είχε υποστεί βλάβη.
 
Οι ουσίες που ελέγχουν τη φλεγμονή είναι κυρίως μικρά μόρια λιπαρών, που παράγονται στον οργανισμό από τον συνδυασμό ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρών. Τέτοιες ουσίες είναι οι κυτοκίνες, οι προσταγλανδίνες και οι ρεσολβίνες. Η έρευνα των επιστημόνων επικεντρώνεται κυρίως στις ρεσολβίνες, καθώς παίζουν κεντρικό ρόλο στην επούλωση και στη διαδικασία της φλεγμονής[1,4,5].
 
Είναι μια εξαιρετικά συντονισμένη διαδικασία, που αφορά στην εναλλαγή και επαρκή παρουσία ουσιών που σηματοδοτούν την έναρξη της φλεγμονής και ουσιών που σηματοδοτούν την επίλυσή της.

 


Είκονα 2. Τα μόρια που ελέγχουν την φλεγμονή παράγονται από ω-3 & ω-6 λιπαρά. Απαιτείται η παρουσία επαρκών ποσοτήτων σε μικροθρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνες και μεταλλικά στοιχεία.
 
Η παραγωγή αυτών των ουσιών απαιτεί την επαρκή ποσότητα σε ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρά οξέα, συγκεκριμένων βιταμινών (Β3, B2, B6, C), μεταλλικών στοιχείων (μαγνήσιο, ψευδάργυρος) και ορμονών, όπως η ινσουλίνη.
 

Ελλείψεις & Μεταβολικές Διαταραχές που Εμποδίζουν την Επίλυση της Φλεγμονής
 
Ελλείψεις σε βιταμίνες και άλλα μικροθρεπτικά στοιχεία ή η αυξημένη παρουσία μιας ομάδας λιπαρών σε σχέση με μια άλλη, δυσχεραίνουν τις διαδικασίες επίλυσης της φλεγμονής και οδηγούν σε χρονιότητά της.
 
Επιπρόσθετα, ορμονικές διαταραχές που συνδέονται με τον τρόπο ζωής και τη διατροφή, όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη, το μεταβολικό σύνδρομο και η αυξημένη παρουσία σπλαχνικού λίπους, συμβάλουν στην ανάπτυξη και στην επιδείνωση χρόνιων φλεγμονών. 
 
Ο εντοπισμός των μεταβολικών διαταραχών και των ελλείψεων του οργανισμού, γίνεται με τη διενέργεια ειδικών εξετάσεων που μετράνε πολύ μικρά μόρια που συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις του οργανισμού.

 
 
Ειδικές Εξετάσεις Καθοδηγούν την Επίλυση της Φλεγμονής & την Επούλωση των Ιστών
 
Κατά την τελευταία δεκαετία, έχει αυξηθεί σημαντικά η κατανόηση των μηχανισμών έναρξης και επίλυσης της φλεγμονής. Οι προσπάθειες έχουν επικεντρωθεί σε προσεγγίσεις που οδηγούν σε επίλυση της διαδικασίας της φλεγμονής, αντί για τη διακοπή της.
 
Η επίλυση της διαδικασίας της φλεγμονής μπορεί να πραγματοποιηθεί τόσο φαρμακευτικά όσο και με την αποκατάσταση των φυσιολογικών μηχανισμών επούλωσης.
 
Παρά το γεγονός ότι υπάρχει πληθώρα φαρμακευτικών επιλογών που διακόπτουν τη φλεγμονή, οι υπάρχουσες φαρμακευτικές παρεμβάσεις δεν επιτρέπουν την ολοκλήρωση της διαδικασίας της φλεγμονής και την επούλωση των ιστών.
 
Νέες φαρμακευτικές αγωγές που στοχεύουν στη λύση της φλεγμονής και την ενίσχυση της διαδικασίας επούλωσης, βρίσκονται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο και αναμένεται να έχουμε σημαντικά νέα σχετικά κατά την επόμενη πενταετία. 
 
Ωστόσο, ιατρικές παρεμβάσεις που αφορούν στον τρόπο ζωής, στη διόρθωση ελλείψεων του οργανισμού και στη διατροφή, επιφέρουν ήδη σημαντική βελτίωση σε ασθενείς με χρόνια φλεγμονώδη νοσήματα.
 
Εξειδικευμένες εξετάσεις χαρτογραφούν την κατάσταση του οργανισμού και τις διαταραχές που εμποδίζουν την ολοκλήρωση της φλεγμονής[6].
 
Ο σύγχρονος τρόπος ζωής και διατροφής είναι οι βασικοί παράγοντες έναρξης και διατήρησης της χρόνιας φλεγμονής.
 
Ένας μεγάλος αριθμός φυσιολογικών διεργασιών προάγει τη ρύθμιση της φλεγμονής. Παρεμβάσεις που ενισχύουν την επίλυση της φλεγμονής και τους μηχανισμούς επούλωσης επιφέρουν καλύτερα αποτελέσματα σε βάθος χρόνου[1,2].
 
Μέχρι και λίγα χρόνια πριν, η ακριβής καταγραφή των μεταβολικών διαταραχών και των ελλείψεων που προάγουν τη φλεγμονή, ήταν ιδιαίτερα δύσκολη με τις κλασσικές μεθόδους μέτρησης. 
 
Κατά την τελευταία δεκαετία, η μέτρηση πολύ μικρών μορίων που συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις του οργανισμού, των μεταβολιτών, παρέχει πληροφορίες σχετικά με την ικανότητα του οργανισμού να διαχειριστεί τη φλεγμονή.
 
Οι συγκεκριμένες εξετάσεις ονομάζονται μεταβολομικές αναλύσεις και απευθύνονται σε ασθενείς που έχουν διαγνωστεί με αυτοάνοσο ή χρόνιo νόσημα[6-8].
 
Πρόκειται για μια ευαίσθητη μέθοδο μέτρησης, που ανιχνεύει τις ελλείψεις του οργανισμού και τις μεταβολικές διαταραχές που συνδέονται με τη διαχείριση της φλεγμονής και την πορεία αυτής της κατηγορίας ασθενειών.
 
Οι μεταβολομικές αναλύσεις είναι μια κατηγορία εξειδικευμένων εξετάσεων που ανιχνεύουν περισσότερους από 80 δείκτες, που αφορούν:

  • Στο μεταβολισμό των λιπαρών οξέων: η σχέση μεταξύ ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρών είναι σημαντικός δείκτης για την ικανότητα του οργανισμού να διαχειρίζεται τις φλεγμονές, ενώ παράλληλα παίζουν κεντρικό ρόλο στη ρύθμιση της φυσιολογικής απόκρισης του ανοσοποιητικού συστήματος.
     
  • Σε ελλείψεις μικροθρεπτικών συστατικών: ελλείψεις σε βιταμίνη D, βιταμίνη C, σελήνιο, ψευδάργυρο, αντιοξειδωτικά και ωμέγα-3.
     
  • Στην παραγωγή ενέργειας στα μιτοχόνδρια (οργανίδια όπου παράγεται ενέργεια στα κύτταρα)
     
  • Σε δυσχέρεια στο μεταβολισμό των απλών ζαχάρων: κατανάλωση απλών ζαχάρων μεγαλύτερη από αυτή που μπορεί να μεταβολίσει ο κάθε οργανισμός, πυροδοτεί φλεγμονές και είναι σημαντικός δείκτης για την πορεία των αυτοάνοσων και χρόνιων ασθενειών.
     
  • Στην αντίσταση στην ινσουλίνη: Αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης διαταράσσουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού, επιδεινώνουν τη φλεγμονή και επιταχύνουν την καταστροφή των οργάνων.
     
  • Στην κατάσταση της μικροβιακής χλωρίδας του οργανισμού: αλλοίωση του μικροβιώματος συνδέεται με επιδείνωση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος και της ικανότητας του να ξεχωρίζει μεταξύ των δικών του ιστών και εξωγενών στοιχείων, όπως παθογόνα μικρόβια και ιοί.
 
Το είδος των συγκεκριμένων αναλύσεων διαφέρει από τις κοινές εργαστηριακές εξετάσεις. Πρόκειται για υψηλά εξειδικευμένες εξετάσεις, που μετρούν πολύ μικρά μόρια στον οργανισμό και διενεργούνται σε λιγότερα από 10 εργαστήρια παγκοσμίως, με πολύ υψηλά στάνταρ.
 
Στην Ελλάδα διενεργούνται αποκλειστικά στην κλινική μας.
 
Με τη χρήση των μεταβολομικών αναλύσεων, ανιχνεύονται μικρά μόρια που συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις του οργανισμού και καταγράφουν με ακρίβεια τις ελλείψεις και τις μεταβολικές διαταραχές που τροφοδοτούν τη φλεγμονή και επιβαρύνουν την πορεία των αυτοάνοσων και χρόνιων ασθενειών. Τέτοια νοσήματα είναι η νόσος του Χασιμότο, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, το σύνδρομο Sjogren, η ψωρίαση, η σκλήρυνση κατά πλάκας, η παχυσαρκία, ο διαβήτης, ο καρκίνος, ο λύκος, η οστεοαρθρίτιδα και άλλα[6-8].
 
Σε περίπτωση που δεν εντοπιστούν οι ελλείψεις και οι μεταβολικές διαταραχές που προάγουν τη χρόνια φλεγμονή και εμποδίζουν την επίλυση της, η πορεία της υγείας επιδεινώνεται σταθερά, ενώ μειώνεται σημαντικά η απόκριση σε φαρμακευτικές αγωγές που στοχεύουν στη διακοπή της φλεγμονής, όπως κορτιζόνη, αντιφλεγμονώδη και βιολογικοί παράγοντες.
 
Σήμερα η ιατρική διαθέτει περισσότερα εργαλεία από αυτά που διέθετε δέκα ή πέντε μόλις χρόνια πριν.
 
Στοχευμένες ιατρικές παρεμβάσεις για τη διόρθωση των ελλείψεων του οργανισμού, σε συνδυασμό με τη χρήση νέων αποτελεσματικότερων και πιο φιλικών φαρμακευτικών αγωγών, αλλάζουν την πορεία της νόσου και την ποιότητα ζωής αυτών των ασθενών.
 

 
  

 
  Βιβλιογραφία 
  1. The end of inflammation? New approach could treat dozens of diseases. National Geographic MARCH 4, 2022
  2. Chronic Inflammation in the Context of Everyday Life: Dietary Changes as Mitigating Factors. Margină D, Tsoukalas, D.;Sarandi, E.; Tsatsakis, A et a. Int. J. Environ. Res. Public Health 2020, 17, 4135.
  3. Activation of Resolution Pathways to Prevent and Fight Chronic Inflammation: Lessons From Asthma and Inflammatory Bowel Disease. Frontiers in Immunology 2019, Barnig C et al.
  4. Alba Sánchez-Fernández, Stephanie Zandee, Mauricio Mastrogiovanni, Marc Charabati, Homero Rubbo, Alexandre Prat, Rubèn López-Vales. Administration of Maresin-1 ameliorates the physiopathology of experimental autoimmune encephalomyelitis. Journal of Neuroinflammation, 2022; 19 (1) DOI: 10.1186/s12974-022-02386-1
  5. Specialized pro-resolving mediators: endogenous regulators of infection and inflammation  Maria C. Basil et al. Nature Reviews Immunology 2015.
  6. Targeted Metabolomic Analysis of Serum Fatty Acids for the Prediction of Autoimmune Diseases. Dimitris Tsoukalas, Vasileios Fragoulakis, Evangelia Sarandi et. al. Frontiers in Molecular Biosciences, Metabolomics (6), 2019, November.
  7. Micronutrient deficiencies in patients with COVID-19: how metabolomics can contribute to their prevention and replenishment. Dimitris Tsoukalas1,2 and Evangelia Sarandi2,3 BMJ Nutri Prev Heal. Nov. 2020.
  8. Non-communicable Diseases in the Era of Precision Medicine: An Overview of the Causing Factors and Prospects.Dimitris Tsoukalas, Evangelia Sarandi et. al. Bio#Futures. Springer, Cham. May 2021.
Επιμέλεια Κειμένου: Επιστημονική Ομάδα Metabolomic Medicine

Συνεργαζόμαστε με ερευνητές και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο για να παρέχουμε τις πιο προηγμένες και ακριβείς αναλύσεις.

Επιστημονική Ομάδα

www.metabolomicmedicine.com Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. Δείτε τους όλους
Ας κρατήσουμε επαφή.
Εγγραφείτε στο newsletter και κατεβάστε δωρεάν τον οδηγό για όσους έχουν διαγνωστεί με αυτοάνοσο νόσημα.