Δημοφιλή Άρθρα

Δημοφιλή Άρθρα

Υπηρεσίες

  • book banner

Ψωρίαση


Τα άτομα με ψωρίαση συχνά ανησυχούν για την εικόνα του σώματος τους, μπορεί να έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και να νιώθουν άβολα σχετικά με την εμφάνιση τους. 

Ψωρίαση
Πώς το στρες επηρεάζει τη νόσο

Στα άτομα με ψωρίαση, το στρες παίζει κεντρικό ρόλο στην επιδείνωση των εξάρσεων και στην πορεία της νόσου.
 
Εκτός από το ψυχογενές κομμάτι της νόσου και το πώς αυτό την επηρεάζει, διαφορετικοί παράγοντες όπως οι ελλείψεις του οργανισμού και οι μεταβολικές διαταραχές, συνδέονται άμεσα με την ανάπτυξη και την πορεία της ψωρίασης.


Η διενέργεια εξειδικευμένων εξετάσεων επιτρέπει τη διαχείριση των διαφορετικών παραγόντων που συνδέονται με την εκδήλωση και την πορεία της νόσου.
 
Η ψωρίαση είναι ένα χρόνιο αυτοάνοσο νόσημα του δέρματος. Προκαλείται από δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, που επιτίθεται και καταστρέφει κύτταρα του δέρματος σε διάφορα σημεία του σώματος[1].
 
Οι δερματικές βλάβες της ψωρίασης συνήθως εκδηλώνονται στους αγκώνες, στο τριχωτό της κεφαλής, στα γόνατα, στην περιοχή της μέσης και στα γεννητικά όργανα.
 
Η έκταση των δερματικών βλαβών διαφέρει σημαντικά από άτομο σε άτομο. Οι βλάβες μπορεί να έχουν μικρή έκταση και να μην επηρεάζουν την καθημερινότητα του ατόμου.
 
Ωστόσο, στην πλειοψηφία των ασθενών με ψωρίαση, η νόσος έχει σημαντικό αντίκτυπο στην καθημερινότητα και στην ποιότητα ζωής τους.
 
Τρία στα τέσσερα άτομα που έχουν διαγνωστεί με ψωρίαση, αναφέρουν ότι έχει σημαντική αρνητική επίδραση στην καθημερινότητα τους, στην αποδοτικότητα στην εργασία τους και στις κοινωνικές τους αλληλεπιδράσεις[2]
 
Τα άτομα με ψωρίαση συχνά ανησυχούν για την εικόνα του σώματος τους, μπορεί να έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και να νιώθουν άβολα σχετικά με την εμφάνιση τους. 
 
Η ψωρίαση στις παλάμες και στα πέλματα έχει μεγαλύτερο αρνητικό αντίκτυπο στην ποιότητα ζωής των ασθενών, σε σχέση με πιο εκτεταμένες μορφές, γιατί επηρεάζει άμεσα τις καθημερινές δραστηριότητες. 
 
Ένας από τους κύριους παράγοντες που επιβαρύνουν την ψυχολογία και τη διάθεση των ασθενών με ψωρίαση είναι το γεγονός ότι οι εξάρσεις και οι υφέσεις είναι συνήθως απρόβλεπτες και μπορούν να διαταράξουν ανά πάσα στιγμή τη ζωή του ασθενούς και την αλληλεπίδραση του με τους άλλους. 

 
 
Που Οφείλεται η Ψωρίαση
 
Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν λανθασμένα ότι η ψωρίαση είναι μεταδοτική νόσος. Συχνά συγχέεται με την ψώρα, που οφείλεται στο παράσιτο άκαρι της ψώρας.
 
Η ψωρίαση είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα που προκύπτει από δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
 
Στα αυτοάνοσα νοσήματα, το ανοσοποιητικό σύστημα δεν αναγνωρίζει μέρη του οργανισμού, τα βλέπει ως ξένα, τους επιτίθεται και σταδιακά τα καταστρέφει.
 
Στην περίπτωση της ψωρίασης το ανοσοποιητικό δεν αναγνωρίζει στοιχεία του δέρματος. Η φλεγμονή που προκύπτει επηρεάζει τις φυσιολογικές διαδικασίες ανανέωσης των δερματικών κυττάρων.
 
Φυσιολογικά, τα επιφανειακά δερματικά κύτταρα, αναπτύσσονται στα κάτω στρώματα του δέρματος και αργά ανεβαίνουν στην επιφάνεια. Το χρονικό διάστημα που χρειάζεται ο οργανισμός για να αποβάλει τα νεκρά κύτταρα της επιφάνειας του δέρματος και να τα αντικαταστήσει με νέα, είναι ένας μήνας.
 
Στα άτομα με ψωρίαση, ο οργανισμός παράγει δερματικά κύτταρα πολλαπλάσια από το φυσιολογικό σε μικρότερο χρονικό διάστημα. Όσα δερματικά κύτταρα παράγει ένας υγιής οργανισμός σε διάστημα ενός μήνα, στα άτομα με ψωρίαση παράγονται μέσα σε λίγες μόνο μέρες.
 
Η επιτάχυνση της διαδικασίας παραγωγής δερματικών κυττάρων, προκαλεί συσσώρευση των κυττάρων κυρίως στην εξωτερική στοιβάδα του δέρματος. Αυτό οδηγεί σε πάχυνση του δέρματος, ερυθρότητα και σχηματισμό πλάκας (ψωριασική πλάκα).

 
 

Εικόνα 1: Στην ψωρίαση αυξάνεται η ταχύτητα αλλαγής των επιφανειακών κυττάρων του δέρματος 
 


Στο 30% των περιπτώσεων η νόσος προσβάλει και τις αρθρώσεις (ψωριασική αρθρίτιδα).
 

Στρες & Ψωρίαση
 
Το ψυχογενές στρες είναι κεντρικός παράγοντας στην ανάπτυξη και στην πυροδότηση της ψωρίασης.
 
Σε συνθήκες στρες, το σώμα απελευθερώνει ορμόνες που επηρεάζουν τη λειτουργία του ορμονικού συστήματος και διαταράσσουν τόσο τη λειτουργία του ανοσοποιητικού, όσο και τους μηχανισμούς διαχείρισης της φλεγμονής[2,3].
 
Συχνά, παρατηρούμε σε άτομα με ψωρίαση να επιδεινώνεται η κλινική εικόνα αμέσως μετά από ένα έντονο ψυχογενές στρες. 

Είναι χαρακτηριστικό ότι τα συμπτώματα της φλεγμονής δεν εμφανίζονται κατά τη διάρκεια του στρες, αλλά μετά την επίλυση του. 

 



Είναι χαρακτηριστικό ότι τα συμπτώματα της φλεγμονής δεν εμφανίζονται κατά τη διάρκεια του στρες, αλλά μετά την επίλυση του.
 



Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, οι δερματικές βλάβες που εμφανίζονται μετά το στρες, προκαλούν νέο στρες και επιβαρύνουν ψυχολογικά το άτομο, ξεκινώντας ένα φαύλο κύκλο που συμβάλει στη χρονιότητα της νόσου.
 
Συνήθως το ψυχογενές στρες που συνοδεύει την ψωρίαση, αφορά την ανησυχία του ασθενούς για την εικόνα του σώματος του και την αρνητική επίδραση που επιφέρει στις διαπροσωπικές και κοινωνικές του σχέσεις.
 
Κοινά παραδείγματα στρες που πυροδοτούν την εκδήλωση ψωρίασης, μπορεί να είναι η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου ή ένα διαζύγιο. Οι ψωριασικές βλάβες εμφανίζονται κατά τη περίοδο όπου το άτομο αρχίζει να ξεπερνάει την έντονη συναισθηματική απώλεια, όπου τα επίπεδα των ορμονών του στρες (κορτιζόλη, αδρεναλίνη) μειώνονται σημαντικά στον οργανισμό και προκαλούν έξαρση της φλεγμονής.
 
Η εμφάνιση των δερματικών βλαβών, είναι νέα πηγή στρες για το άτομο και πυροδοτεί την έκκριση αυξημένων επιπέδων κορτιζόλης και αδρεναλίνης, που με τη σειρά τους επιδρούν αρνητικά στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος[2,3]. Η όλη διαδικασία ξεκινάει έναν συνεχή κύκλο ανατροφοδότησης του στρες και της νόσου.
 
Το κλειδί στη διαχείριση του στρες, που προκαλεί η εμφάνιση νέων βλαβών στον ασθενή, είναι να συνειδητοποιήσει ο ίδιος ότι οι βλάβες εμφανίζονται λόγω της επίλυσης ενός στρες που έχει ήδη περάσει. Πρέπει ο ασθενής να «πει στον εαυτό του» να μην αγχωθεί που εμφάνισε νέες βλάβες, γιατί το στρες έχει πλέον λυθεί. Πρέπει να επιτρέψει στο σώμα του να διορθώσει τη βλάβη και να μην διαταράξει τη διαδικασία επούλωσης του οργανισμού.
 
Η ταυτόχρονη ενίσχυση των μηχανισμών επούλωσης επιταχύνει τις διαδικασίες ανάπλασης των βλαβών και βοηθάει σημαντικά στην έξοδο του ασθενή από το φαύλο κύκλο. 
 
Η αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της ψωρίασης, με την παράλληλη ενίσχυση των μηχανισμών επούλωσης και διαχείρισης της φλεγμονής, μειώνουν τα διαστήματα και την ένταση των εξάρσεων και παίζουν κεντρικό ρόλο στη διακοπή του φαύλου κύκλου στρες-επιδείνωση-στρες.   
 
Σε διαφορετική περίπτωση, ακόμη κι αν ο ασθενής καταφέρει να διαχειριστεί το στρες που του προκαλεί η έξαρση, οι ελλείψεις του οργανισμού και οι μεταβολικές διαταραχές δεν επιτρέπουν στο σώμα να ολοκληρώσει τις διαδικασίες επούλωσης και σταδιακά η ικανότητα να επουλώσει το δέρμα επιδεινώνεται.
 
Είναι πολύ σημαντικό οι ασθενείς με ψωρίαση να εντοπίσουν και να διορθώσουν τις ελλείψεις του οργανισμού τους ,που επιβαρύνουν τη συμπτωματολογία και τις εξάρσεις της νόσου.

 
 
Ποιοι Παράγοντες Επιπλέον του Στρες Επιδεινώνουν την Ψωρίαση 

Στα άτομα με ψωρίαση, το στρες παίζει κεντρικό ρόλο στην επιδείνωση των εξάρσεων και στην πορεία της νόσου.
 
Εκτός από το ψυχογενές κομμάτι της νόσου και το πώς αυτό την επηρεάζει, ελλείψεις του οργανισμού και μεταβολικές διαταραχές συνδέονται άμεσα με την ανάπτυξη και την πορεία της ψωρίασης.
 
Βασικοί παράγοντες που συνδέονται με την επιδείνωση της νόσου και τις φλεγμονώδεις εξάρσεις είναι:
 

1. Αντίσταση στην Ινσουλίνη - Μεταβολικό Σύνδρομο
 
Τα άτομα με ψωρίαση εμφανίζουν αντίσταση στην ινσουλίνη και έχουν σημαντικά αυξημένη προδιάθεση να αναπτύξουν τους μεταβολικό σύνδρομο[4,5].

Η αυξημένη κατανάλωση τροφών που μετατρέπονται γρήγορα σε ζάχαρη στο σώμα, όπως το ψωμί, τα γλυκά, οι πατάτες, το αλκοόλ, οι χυμοί φρούτων, τα αναψυκτικά, μαζί με το αυξημένο σωματικό βάρος και τη χαμηλή φυσική δραστηριότητα, είναι μερικοί από του παράγοντες που επιδεινώνουν το μεταβολικό σύνδρομο και επηρεάζουν αρνητικά την πορεία της ψωρίασης και τη συχνότητα των υποτροπών[6][7].


2. Ελλείψεις σε Μικροθρεπτικά Συστατικά

Ένα ζωτικό κομμάτι της ομαλής μεταβολικής λειτουργίας του οργανισμού, είναι η επάρκεια σε μικροθρεπτικά συστατικά (βιταμίνες, μεταλλικά στοιχεία, αντιοξειδωτικά, προβιοτικά, ωμέγα-3 λιπαρά), που είναι απαραίτητα: 


  • στην ομαλή έκκριση και λειτουργία της ινσουλίνης (μαγνήσιο, χρώμιο, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, βιταμίνη Κ2, βιταμίνη D3, προβιοτικά)
     
  • στη φυσιολογική ολοκλήρωση των διαδικασιών επούλωσης του δέρματος και των ιστών (βιταμίνη C, ψευδάργυρος, βιταμίνη Ε, αμινοξέα, αντιοξειδωτικά, βιταμίνη D3). 
     
  • στη διαχείριση της χρόνιας φλεγμονής (ω-3 λιπαρά οξέα, βιταμίνη C, βιταμίνη D3).
     
  • στη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος (βιταμίνη D3, βιταμίνη C,  ω-3 λιπαρά, προβιοτικά, ψευδάργυρος).
        
Ελλείψεις σε μικροθρεπτικά συστατικά, που συμμετέχουν στις μεταβολικές διεργασίες του οργανισμού, επηρεάζουν αρνητικά την πορεία της νόσου, διευκολύνουν την ανάπτυξη αντίστασης στην ινσουλίνη, δυσχεραίνουν την επούλωση των ιστών και προωθούν τη διατήρηση της φλεγμονής[7][8][9][10].   
 
Η ψωρίαση συνδέεται με συγκεκριμένες μεταβολικές διαταραχές και η αντιμετώπιση τους είναι αναπόσπαστο κομμάτι της αντιμετώπισης της[11][12][13][14].   


3. Έλλειψη Βιταμίνης D3

Η βιταμίνη D3 έχει έναν ιδιαίτερο ρόλο στη ψωρίαση. Όπως και σε άλλα αυτοάνοσα νοσήματα, η ψωρίαση σχετίζεται με έλλειψη και αντίσταση στη βιταμίνη D. Στην ψωρίαση όμως, η έλλειψη της βιταμίνης D, έχει ακόμη μεγαλύτερη σημασία[15][16][17][18].
 
Η βελτίωση των επιπέδων της βιταμίνης D, θεωρείται ότι είναι ένας από τους βασικούς λόγους που η ψωρίαση βελτιώνεται κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, μετά την έκθεση στον ήλιο[19][20][21][22][23].
 
Υπάρχει μια κατηγορία ειδικών εξετάσεων που απευθύνεται σε ασθενείς με αυτοάνοσο νόσημα, όπως η Ψωρίαση.
 
Μέσω των εξετάσεων εντοπίζονται οι διαφορετικοί παράγοντες που δυσχεραίνουν την επούλωση των δερματικών βλαβών και παρέχουν τις ακριβείς πληροφορίες που χρειάζεται ο γιατρός για να ρυθμίσει τη νόσο.

 

Πώς η Κλινική μας Βοηθά στην Αντιμετώπιση της Ψωρίασης
 
Η κλινική μας ειδικεύεται στην αντιμετώπιση αυτοάνοσων νοσημάτων, όπως η ψωρίαση.
 
Προτεραιότητα είναι η βελτίωση της καθημερινότητας και ο έλεγχος των συμπτωμάτων, ώστε ο ασθενής να πλησιάσει όσο πιο κοντά γίνεται στο πώς ήταν πριν την εμφάνιση της νόσου.  
 
Η διενέργεια ειδικών εξετάσεων επιτρέπει στους ασθενείς να αλλάξουν την πορεία τους με τη νόσο και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους. 
 
Οι εξετάσεις που διενεργούνται ονομάζονται μεταβολομικές αναλύσεις. Απευθύνονται σε ασθενείς με αυτοάνοσο και εντοπίζουν τις διαταραχές που επηρεάζουν την πορεία της νόσου[24][25][26][27]
 
Πρόκειται για μια κατηγορία εξειδικευμένων εξετάσεων που ανιχνεύουν περισσότερους από 80 δείκτες, που αφορούν:


  • Σε ελλείψεις μικροθρεπτικών συστατικών: ελλείψεις σε βιταμίνη D, βιταμίνη C, σελήνιο, ψευδάργυρο, αντιοξειδωτικά και ωμέγα-3 συνδέονται με επιδείνωση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος, της εμφάνισης φλεγμονής και της κατάστασης της υγείας ασθενών με ψωρίαση.
     
  • Σε δυσχέρεια στο μεταβολισμό των απλών ζαχάρων: κατανάλωση απλών ζαχάρων μεγαλύτερη από αυτή που μπορεί να μεταβολίσει ο κάθε οργανισμός, πυροδοτεί φλεγμονές και είναι σημαντικός δείκτης για την πορεία της ψωρίασης.
     
  • Στην παραγωγή ενέργειας στα μιτοχόνδρια (οργανίδια όπου παράγεται ενέργεια στα κύτταρα): η μιτοχονδριακή δυσλειτουργία συνδέεται με κακή λειτουργία του ανοσοποιητικού και του ορμονικού συστήματος και ανάπτυξη αυτοανοσίας. Η μειωμένη απόδοση των μιτοχονδρίων, οδηγεί το ανοσοποιητικό σε υπερ-λειτουργία και σταδιακή έκπτωση της λειτουργίας του.
     
  • Στην αντίσταση στην ινσουλίνη: η ινσουλίνη λειτουργεί ως κατασταλτικός παράγοντας στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης στην ψωρίαση, διαταράσσουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού, επιταχύνουν την αντικατάσταση των κυττάρων και ενισχύουν τη φλεγμονή. 
     
  • Στο μεταβολισμό των νευροδιαβιβαστών: ουσίες όπως η ντοπαμίνη, η σεροτονίνη και η αδρεναλίνη μεταβιβάζουν μηνύματα μεταξύ των κυττάρων και ρυθμίζουν τη λειτουργία του νευρικού και ορμονικού συστήματος. Οι μεταβολομικές αναλύσεις παρέχουν ακριβή εικόνα για την έκκριση των συγκεκριμένων νευροδιαβιβαστών και την ανταπόκριση του οργανισμού στο στρες.
     
  • Στο μεταβολισμό των λιπαρών οξέων: η σχέση μεταξύ ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρών είναι σημαντικός δείκτης για την ικανότητα του οργανισμού να διαχειρίζεται τις φλεγμονές, ενώ παράλληλα παίζουν κεντρικό ρόλο στη ρύθμιση της φυσιολογικής απόκρισης του ανοσοποιητικού συστήματος.
     
  • Στην κατάσταση της μικροβιακής χλωρίδας του οργανισμού: αλλοίωση του μικροβιώματος συνδέεται με επιδείνωση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος και της ικανότητας του να ξεχωρίζει μεταξύ των δικών του ιστών και εξωγενών στοιχείων, όπως παθογόνα μικρόβια και ιοί.
 
Τα αποτελέσματα των εξετάσεων αξιολογούνται από την επιστημονική ομάδα της κλινικής μας, ώστε να διαμορφωθεί το θεραπευτικό πλάνο, που ταιριάζει στον κάθε ασθενή. 
 
Μέχρι και λίγα χρόνια πριν, η ακριβής καταγραφή των ελλείψεων σε κάθε άτομο ήταν ιδιαίτερα δύσκολη με τις κλασσικές μεθόδους μέτρησης. Έτσι η διόρθωση τους βασιζόταν σε γενικές οδηγίες. Τα τελευταία χρόνια, αυτή η ευαίσθητη μέθοδος μέτρησης, που ανιχνεύει μικρά μόρια στον οργανισμό, παρέχει ακριβή εικόνα για την κατάσταση της υγείας ενός ατόμου.
 
Η σταδιακή ανάπτυξη οριακών ελλείψεων, που περνούν απαρατήρητες, συσσωρεύονται σε διάστημα αρκετών ετών ή και δεκαετιών και υποσκάπτουν την υγεία μας. 
 
Όταν πλέον γίνουν αντιληπτές, έχουν ήδη οδηγήσει στην ανάπτυξη αυτοάνοσου νοσήματος. Αυτός είναι και ο λόγος που ο εντοπισμός και η διόρθωσή τους απαιτούν χρόνο και στενή ιατρική παρακολούθηση, ώστε να έχουν θετικό αντίκτυπο στην κατάσταση της υγείας του ασθενή. 
 
Είναι ζωτικής σημασίας η ταχύτερη δυνατή παρέμβαση για την αποκατάσταση των παραπάνω, με στόχο την αναστολή της εξέλιξης της νόσου. 

Συνήθως απαιτούνται 6-8 μήνες για την επίτευξη μιας σημαντικής αλλαγής, ένα έτος για να σταθεροποιηθεί ο οργανισμός σε ένα καλύτερο επίπεδο λειτουργίας και δύο χρόνια για την επίτευξη των βέλτιστων αποτελεσμάτων.
 
Στα περιστατικά που αναλαμβάνουμε οι εξάρσεις της νόσου έχουν πολύ μικρότερη ένταση και διάρκεια.
 
Μειώνεται η έκταση των δερματικών βλαβών και κατά συνέπεια η φλεγμονή και ο πόνος που τις συνοδεύει.
 
Ενισχύονται οι μηχανισμοί επούλωσης του οργανισμού με αποτέλεσμα να βελτιώνεται η ταχύτητα με την επουλώνονται οι δερματικές βλάβες που προκαλεί η νόσος.
 
Παρά το γεγονός ότι οι εξάρσεις της νόσου δεν μπορούν να εξαλειφθούν πλήρως, μέσα σε ένα διάστημα ενός έτους, μειώνεται η ένταση και η διάρκειά τους με αποτέλεσμα να μειώνεται και το ψυχογενές στρες που προκύπτει από αυτές.
 
Η σταδιακή μείωση του στρες μακροπρόθεσμα, διακόπτει το φαύλο κύκλο ανατροφοδότησης της νόσου.

Η επιστημονική μας ομάδα έχει διαχειριστεί περισσότερα από 25.000 περιστατικά με αυτοάνοσα και χρόνια νοσήματα. 
 

Μέσα από την κλινική μας εμπειρία με ασθενείς με ψωρίαση, έχουμε διαπιστώσει ότι ο εντοπισμός και η διόρθωση ελλείψεων του οργανισμού σε βιταμίνες και άλλα στοιχεία και η αποκατάσταση των μεταβολικών διαταραχών, αλλάζουν ριζικά την πορεία της ψωρίασης προς το καλύτερο. Ενισχύουν την ικανότητα επούλωσης του οργανισμού, μειώνουν την ένταση και τη συχνότητα των εξάρσεων, βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των ασθενών και αλλάζουν την πορεία της νόσου από μια εικόνα σταθερής επιδείνωσης, σε μια σταθερής βελτίωσης.




Εάν επιθυμείτε να ενημερωθείτε για τα νοσήματα που αναλαμβάνουμε και πώς μπορούμε να βοηθήσουμε στη δική σας περίπτωση, καλέστε στο 210 3611054 ή συμπληρώστε τη φόρμα που ακολουθεί, ώστε να επικοινωνήσουμε μαζί σας.
 
 
 

Βιβλιογραφικές Αναφορές:
  1. Quality of life in patients with psoriasis Monali J Bhosle et al. Health Qual Life Outcomes. 2006.
  2. A deeper look at psoriasis. Harvard Health 2018.
  3. Systemic lupus erythematosus: Stress and the onset of SLE Eric F. Morand Nature Reviews Rheumatology volume 14, (2018)
  4. An update on psoriasis and metabolic syndrome: A meta-analysis of observational studies. Sanminder Singh, Paulina Young, April W. Armstrong; Published: July 18, 2017. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0181039
  5. Psoriasis and insulin resistance: a review. Rhea Fitzgerald, Muriel Sadlier, Maureen Connolly and Anne Marie Tobin, Ireland. Christopher T. Ritchlin, M.D., M.P.H., Robert A. Colbert, M.D., Ph.D., and Dafna D. Gladman, M.D. N Engl J Med 2017; 376:957-970March 9, 2017DOI: 10.1056/NEJMra1505557.
  6. Integrating lifestyle-focused approaches into psoriasis care: improving patient outcomes? Angelo Landriscina1 and Adam J Friedman. Psoriasis (Auckl). 2016; 6: 1–5. Published online 2016 Jan 19.
  7. Healthy diet and other lifestyle changes that can improve psoriasis. American Academy of Dermatology.
  8. Nutritional Strategies for Psoriasis: Current Scientific Evidence in Clinical Trials E Zuccotti et. al. Eur Rev Med Pharmacol Sci . 2018 Dec
  9. A Randomized, Double-blind, Placebo-controlled Clinical Study to Investigate the Efficacy of Herring Roe Oil for Treatment of Psoriasis Kåre Steinar Tveit.  
  10. Efficacy and Safety of Oral Administration of a Mixture of Probiotic Strains in Patients With Psoriasis: A Randomized Controlled Clinical Trial Vicente Navarro-López et. al. Acta Derm Venereol . 2019 Nov https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31453631
  11. Metabolic profiling of organic and fatty acids in chronic and autoimmune diseases. Evangelia Sarandi, Maria Thanasoula, Chrisanthi Anamaterou, Evangelos Papakonstantinou, Franco Geraci, Maria Michelle Papamichael, Catherine Itsiopoulos, Dimitris Tsoukalas. Advances in clinical chemistry (ElsevIer) 2020, in print.   
  12. Targeting metabolism to treat psoriasis Paul Hiebert & Sabine Werner. Nature Medicine, May 2018. https://www.nature.com/articles/s41591-018-0027-5?draft=collection
  13. Hyperproliferation is the main driver of metabolomic changes in psoriasis lesional skin Liis Pohla et. al. Scientific Reports Nature, Feb. 2020.  https://www.nature.com/articles/s41598-020-59996-z
  14. Impact of metabolic status on the incidence of psoriasis: a Korean nationwide cohort study Eun Sook Kim et al. Scientific Reports Nature, May 2017. https://www.nature.com/articles/s41598-017-01983-y
  15. Psoriasis and vitamin D deficiency Harvard Health . June 2019.
  16. Psoriasis, vitamin D and the importance of the cutaneous barrier’s integrity: An update. Carlo Mattozzi, Giovanni Paolino, Antonio Giovanni Richetta, Stefano Calvieri J Dermatol. 2016 May;43(5):507-14. doi: 10.1111/1346-8138.13305. Epub 2016 Mar 12.
  17. Emerging Role of Vitamin D in Autoimmune Diseases: An Update on Evidence and Therapeutic Implications.. Autoimmun Rev. 2019 Sep https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31323357/
  18. Association between psoriasis and vitamin D: Duration of disease correlates with decreased vitamin D serum levels. Medicine (Baltimore). 2018 Jun. A. Filoni et. al. 
  19. Vitamin D Resistance as a Possible Cause of Autoimmune Diseases: A Hypothesis Confirmed by a Therapeutic High-Dose Vitamin D Protocol. Dirk Lemke et al. Front. Immunol. April 2021
  20. Vitamin D and its role in psoriasis: An overview of the dermatologist and nutritionist Luigi Barrea et. al. Rev Endocr Metab Disord. 2017. 
  21. Oral vitamin D, still a viable treatment option for psoriasis. Faranak Kamangar, John Koo, Misha Heller, Eric Lee & Tina Bhutani. Journal of Dermatological Treatment. Volume 24, 2013.
  22. Oral vitamin D3 supplementation for chronic plaque psoriasis: A randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Michelle A. Ingram et al. Journal of Dermatological Treatment (2018) 
  23. A pilot study assessing the effect of prolonged administration of high daily doses of vitamin D on the clinical course of vitiligo and psoriasis Cicero Galli Coimbra et. al. Dermatoendocrinol. 2013 Jan.
  24. The metabolomics of psoriatic disease Di Yan, Ladan Afifi, Caleb Jeon, Megha Trivedi, Hsin Wen Chang, Kristina Lee, and Wilson Liao. Psoriasis (Auckl). 2017; 7: 1–15. Published online 2017 Jan 31.
  25. Targeted Metabolomic Analysis of Serum Fatty Acids for the Prediction of Autoimmune Diseases. Dimitris Tsoukalas, Vassileios Fragoulakis, Evangelia Sarandi et. al. Frontiers in Molecular Biosciences, Metabolomics (2019).
  26. Non-communicable Diseases in the Era of Precision Medicine: An Overview of the Causing Factors and Prospects.   Dimitris Tsoukalas, Evangelia Sarandi, Maria Thanasoula.  Bio#Futures. Springer, Cham. May 2021.
  27. Prediction of Autoimmune Diseases by Targeted Metabolomic Assay of Urinary Organic Acids. Dimitris Tsoukalas et al. Metabolites. 2020 Dec 8. DOI: 10.3390/metabo10120502 
Επιμέλεια Κειμένου: Επιστημονική Ομάδα Metabolomic Medicine

Εγγραφειτε στο Newsletter μας και αποκτηστε δωρεαν αποσπασμα του βιβλιου
Συνεργαζόμαστε με ερευνητές και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο για να παρέχουμε τις πιο προηγμένες και ακριβείς αναλύσεις.

Επιστημονική Ομάδα

www.metabolomicmedicine.com Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. Δείτε τους όλους