Δημοφιλή Άρθρα

Δημοφιλή Άρθρα

Υπηρεσίες

Νόσος του Crohn, Ελκώδης Κολίτιδα & Νοσήματα του Γαστρεντερικού

 

του Dr. Δημήτρη Τσουκαλά


Οι ενοχλήσεις του πεπτικού συστήματος είναι ίσως ένα από τα πιο κοινά προβλήματα που εμφανίζονται σήμερα.

Τέσσερεις στους δέκα ανθρώπους έχουν κάποια ενόχληση του πεπτικού συστήματος, ενώ επτά στους δέκα θα εμφανίσουν κάποιο πρόβλημα κατά την διάρκεια της ζωής.
Μερικά από τα πιο κοινά συμπτώματα και νοσήματα του πεπτικού είναι:

  • Νόσος του Crohn
  • Ελκώδης κολίτιδα
  • Κολίτιδα
  • Γαστρο-Οισοφαγική Παλινδρόμηση (ΓΟΠ)
  • Γαστρίτιδα
  • Καούρες
  • Φουσκώματα
  • Αέρια
  • Ερυγές (ρεψίματα)
  • Δυσκοιλιότητα
  • Διάρροιες
  • Έλκος
  • Πόνος στο στομάχι
Πολύ συχνά οι ασθενείς που εμφανίζουν τα παραπάνω συμπτώματα δεν απευθύνονται σε γιατρό και προσπαθούν να διαχειριστούν μόνοι τους τα συμπτώματα. Όταν τελικά απευθυνθούν σε γιατρό, η πιο συχνή αντιμετώπιση είναι η χορήγηση φαρμάκων που στοχεύουν στην μείωση της γαστρικής οξύτητας.

Η πλειονότητα όμως έχει αναπτύξει μια επιφύλαξη στις φαρμακευτικές αγωγές, η οποία επιβεβαιώθηκε επίσημα σε δημοσίευση του Archives of Internal Medicine(1). Συγκεκριμένα, η μελέτη έδειξε ότι η χρήση φαρμάκων για την μείωση της γαστρικής οξύτητας, έχει περισσότερες πιθανότητες να προκαλέσει βλάβη παρά ωφέλεια.

Οι ερευνητές αναφέρουν ότι η συγκεκριμένη κατηγορία φαρμάκων είναι πράγματι αποτελεσματική σε βαριά νοσήματα του πεπτικού συστήματος ή για σύντομες αγωγές. Στην πλειοψηφία όμως των περιπτώσεων, σύμφωνα με τους ερευνητές, η συγκεκριμένη συνταγογράφηση χρησιμοποιείται τελικά για μεγάλα χρονικά διαστήματα, ακόμη και για απλά συμπτώματα, όπως ενοχλήσεις από καούρα, πόνο ή δυσπεψία για χρόνια.     

Η χρόνια χρήση της συγκεκριμένης κατηγορίας φαρμάκων συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα λοιμώξεων, καταγμάτων της σπονδυλικής στήλης, συνολικού κινδύνου καταγμάτων, διάρροιας αλλά και πνευμονίας.

Πώς όμως μπορεί να βελτιωθεί η λειτουργία του πεπτικού συστήματος;

Γαστρεντερικό ο Πυλώνας της Καλής Υγείας
Η καλή λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος, είναι ο πυλώνας για την επίτευξη καλής υγείας.

Τι πραγματικά σημαίνει αυτό;

Το γαστρεντερικό σύστημα σχετίζεται με την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών από τις τροφές. Αυτή η λειτουργία είναι η πλέον βασική για την ομαλή λειτουργία και των υπόλοιπων συστημάτων του ανθρώπινου σώματος.

Όταν ο οργανισμός δεν έχει τα συστατικά που χρειάζεται για να πραγματοποιήσει τις αναγκαίες χημικές αντιδράσεις και να δομήσει τους ιστούς που τον αποτελούν, η υγεία διαταράσσεται. Όλα τα όργανα του σώματος επηρεάζονται από την κακή ή μειωμένη απορρόφηση θρεπτικών συστατικών (δυσ-απορρόφηση).

Το γαστρεντερικό σύστημα έχει άμεση επιρροή στην λειτουργία του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος. Περισσότερο από το 90% της σεροτονίνης στο ανθρώπινο σώμα, παράγεται στον γαστρεντερικό σωλήνα.(2) Αυτός είναι και ο λόγος που πολλοί χαρακτηρίζουν το πεπτικό σύστημα ως «μικρό εγκέφαλο».

Πεπτικό Σύστημα και Ανοσοποιητικό
Το γαστρεντερικό σύστημα είναι αναπόσπαστο μέρος του ανοσοποιητικού, μέσω της πρόσληψης τροφών, φαρμάκων, τοξικών ενώσεων, συντηρητικών και μικροβίων.

Ο γαστρεντερικός σωλήνας έχει πλήθος λεμφαδένων και αποικείται από τρισεκατομμύρια βακτήρια. Το σύνολο των λεμφοκυττάρων (λευκά αιμοσφαίρια υπεύθυνα για την άμυνα του οργανισμού) που βρίσκονται στο συγκεκριμένο σύστημα λεμφαδένων, είναι περισσότερα από ότι στο σύνολο των υπολοίπων οργάνων και λεμφαδένων του ανοσοποιητικού συστήματος.  

Πρόσφατες μελέτες, που δημοσιεύτηκαν το 2010 στο περιοδικό Nature(3), ανακοίνωσαν ότι το DNA των βακτηριδίων που βρίσκονται στο γαστρεντερικό σύστημα, είναι περίπου 150 φορές περισσότερο (3.300.000 γονίδια) από αυτό των σωματικών κυττάρων.

Το 85% από αυτά τα βακτηρίδια είναι προ-βιοτικά, βοηθούν δηλαδή την λειτουργία του οργανισμού, ενώ ένα 15% από αυτά είναι ουδέτερα ή μπορεί να γίνουν παθογόνα υπό συνθήκες. Αντιβιοτικά, διατροφή, τρόπος ζωής και στρες(4) μεταβάλλουν τις ισορροπίες με το ενδεχόμενο εκδήλωσης νόσου.

Νόσος του Chron και Ελκώδης Κολίτιδα
Ερευνητές κατέγραψαν αρχικά τον πληθυσμό των βακτηριδίων που αποικίζουν το έντερο. Στη συνέχεια συσχέτισαν την εντερική χλωρίδα με νοσήματα, όπως η ελκώδης κολίτιδα και η νόσος του Crohn (3).

Η αλλοίωση της ποιότητας και της ποσότητας της βακτηριακής χλωρίδας του εντέρου ταυτίζεται με διαφορετικό νόσημα κάθε φορά. Όπως φαίνεται στο σχήμα που ακολουθεί, η χαρτογράφηση των μικροβίων του εντέρου είναι διαφορετική για τους υγιείς και διαφορετική για τα άτομα που πάσχουν από νόσο του Chron, σε σχέση με τους ασθενείς που πάσχουν από ελκώδη κολίτιδα.


Αυτή η ανακάλυψη ανοίγει νέους δρόμους στην διαχείριση των συγκεκριμένων και όχι μόνο, νοσημάτων. Η μέχρι τώρα θεραπευτική τους προσέγγιση αφορούσε βαριές και χρόνιες φαρμακευτικές αγωγές, με ελάχιστα αποτελέσματα.

Η αντιμετώπιση της νόσου Chron και της ελκώδους κολίτιδας πρέπει να στοχεύει όχι μόνο στον έλεγχο της φλεγμονής και των συμπτωμάτων, αλλά και στην αντιμετώπιση των αιτιολογικών παραγόντων που προκαλούν και διατηρούν τη νόσο. 

Στόχος είναι:
  • η επαναφορά της φυσιολογικής λειτουργίας του εντέρου, ώστε να βελτιωθεί η απορροφησιμότητα των θρεπτικών ουσιών, και
  • η αποκατάσταση του ωφέλιμου μικροβιώματος της εντερικής χλωρίδας
Η ουσιαστική λύση είναι η αποκατάσταση της φυσιολογικής λειτουργίας του οργανισμού και η διαχείριση των αιτιών του προβλήματος.

Τρόπος αντιμετώπισης

  • Μείωση πρόσληψης επεξεργασμένων τροφών από τη διατροφή
  • Μείωση κατανάλωσης ζάχαρης και επεξεργασμένων υδατανθράκων (δίνουν τροφή σε παθογόνα μικρόβια και μύκητες, επιδεινώνοντας την εντερική χλωρίδα)
  • Κατανάλωση τροφών που έχουν υποστεί ζύμωση (γιαούρτι, τυριά, natto, κεφίρ)
  • Καθημερινή λήψη προβιοτικών, καλής ποιότητας και ικανής ποσότητας (τουλάχιστον 20 δισεκατομμυρίων), για την αποίκηση του εντέρου με ευεργετικά βακτήρια
  • Καθημερινή λήψη 2 γρ. γλουταμίνης, καθώς μελέτες δείχνουν ότι είναι ωφέλιμη στην αποκατάσταση του εντερικού βλεννογόνου
Οι παραπάνω συστάσεις αφορούν στην πρόληψη και ενίσχυση της καλής υγείας.

Για την αντιμετώπιση παθολογικών καταστάσεων που αφορούν το γαστρεντερικό (5) είναι απαραίτητος ο εντοπισμός παραγόντων με την διενέργεια εξετάσεων μεταβολομικής, που επιτρέπει να βοηθήσουμε με ακριβείς παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής και διατροφής ώστε να επανέλθει ο οργανισμός στη φυσιολογική του λειτουργία.

Η εξέταση Metabolomic Analysis® που διενεργείται στις κλινικές μας, εντοπίζει πρώιμα διαταραχές του οργανισμού και προσδιορίζει τους διαφορετικούς παράγοντες της ελκώδους κολίτιδας και της νόσου του Chron, που οφείλονται σε ενδογενείς (DNA) και εξωγενείς παράγοντες (διατροφή, άσκηση, στρες). Σύμφωνα με την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ η μεταβολομική είναι η πιο ακριβής μέθοδος αξιολόγησης της υγείας του ατόμου.

Είναι ένα σύγχρονο εργαλείο της Precision Medicine (Ιατρική Ακριβείας) που ανιχνεύει πολύ μικρά μόρια που λαμβάνουν μέρος στις χημικές αντιδράσεις των κυττάρων του οργανισμού και παρέχει ακριβή δεδομένα για την αντιμετώπιση και πρόληψη νοσημάτων του γαστρεντερικού και άλλων παθήσεων.

Εντοπίζονται παράγοντες που αφορούν:
  • το εντερικό μικροβίωμα
  • την κατάσταση της χλωρίδας του εντέρου
  • τις γαστρεντερικές φλεγμονές
  • τις ελλείψεις σε μεταλλικά στοιχεία, αμινοξέα, βιταμίνες και ωμέγα 3 λιπαρά οξέα
  • την ικανότητα του οργανισμού να παράγει ενέργεια (μιτοχονδριακή λειτουργία)
  • την λειτουργία του νευρικού συστήματος
  • την τοξική επιβάρυνση του οργανισμού
  • την αντιοξειδωτική ικανότητα του οργανισμού
  • το μεταβολισμό των πρωτεϊνών, των υδατανθράκων, των λιπιδίων, και
  • επιπλέον τους στρεσογόνους παράγοντες που κρύβονται πίσω από την πάθηση, που συχνά παραβλέπονται κατά την διαχείριση της νόσου.
Σχεδόν πάντα τα νοσήματα του γαστρεντερικού συνοδεύονται από έντονες αλλαγές στη διάθεση που ανατροφοδοτούν και επιδεινώνουν τη νόσο.

Αποτελέσματα εξέτασης & αγωγή
Η αγωγή για την επαναφορά της φυσιολογικής λειτουργίας του γαστρεντερικού συστήματος και της μικροβιακής χλωρίδας του εντέρου, διαμορφώνεται ανάλογα με τις ελλείψεις, δυσλειτουργίες, τις ανισορροπίες και ανάγκες του οργανισμού που ανιχνεύονται με την εξέταση Metabolomic Analysis®. Περιλαμβάνει, παράλληλα με την συμπτωματική αγωγή, χορήγηση ειδικών συμπληρωμάτων, βιταμινών, ιχνοστοιχείων, αμινοξέων και ειδική διατροφή.

H διόρθωση ελλείψεων του οργανισμού σε βιταμίνες και άλλα στοιχεία, η αποκατάσταση της χλωρίδας και της φυσιολογικής λειτουργίας του γαστρεντερικού μπορούν να αλλάξουν ριζικά την πορεία της νόσου και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Η σταδιακή αποκατάσταση των παραπάνω παραγόντων επιφέρει μια σταθερή βελτίωση της φυσιολογικής λειτουργίας του οργανισμού αντί μια βαθμιαία επιδείνωση, γιατί το σώμα είναι γενετικά προγραμματισμένο να είναι υγιές. 

Στην Υγειά Σας! 



Κλινική Περίπτωση*

Ελκώδης Κολίτιδα
Ασθενής Γ. Ε. 38 ετών

Ο Γιάννης είχε αυτοπεποίθηση και μεγάλη αποφασιστικότητα σχετικά με την επαγγελματική του σταδιοδρομία, που ήταν ήδη αρκετά πετυχημένη. Δούλευε πολύ, δεν πρόσεχε ιδιαίτερα τη διατροφή του, έτρωγε βιαστικά, αλλά, με εξαίρεση κάποιες στομαχικές διαταραχές, όπως καούρες και εντερικό φούσκωμα, δεν παρουσίαζε κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα υγείας. Τα παγωτά, οι πίτσες, τα νόστιμα πιάτα ζυμαρικών, οι μπίρες, το κρασί και τα αναψυκτικά ήταν η ανταμοιβή του για τις μέρες έντονης και αποτελεσματικής εργασίας.

Φυσικά, γνώριζε ότι η φυσική του κατάσταση δεν ήταν όπως πριν από πέντε χρόνια, θεωρούσε όμως ότι ήταν απλώς η ηλικία του, που άρχισε να κάνει αισθητή την παρουσία της. Ήταν σίγουρος ότι με ένα μήνα στο γυμναστήριο το σώμα του θα επανερχόταν στην άριστη κατάσταση που ήταν παλαιότερα. Το μόνο που χρειαζόταν ήταν να βρει την κατάλληλη στιγμή.

Λίγοι μήνες δουλειάς ακόμη και έπειτα ήλπιζε ότι θα μπορούσε να φτάσει σε ένα σημείο που θα είχε τα πάντα ρυθμισμένα έτσι όπως εκείνος ήθελε.

Τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα υπέφερε από πονοκεφάλους και τους αντιμετώπιζε με ένα παυσίπονο. Ήταν αναμενόμενο, με όλες αυτές τις σκέψεις και τον περιορισμένο βραδινό ύπνο. Προσπαθούσε να αποκαταστήσει την έλλειψή ύπνου με μια σύντομη ξεκούραση το απόγευμα. Το τελευταίο χρονικό διάστημα είχε αρχίσει να αισθάνεται μια έντονη απογευματινή κόπωση, γεγονός που του φαινόταν φυσιολογικό έπειτα από όλα αυτά τα χρόνια σκληρής και ασταμάτητης δουλειάς.

Κοιταζόταν στον καθρέφτη και δεν του άρεσε τόσο πολύ το χρώμα του, είχε μαύρους κύκλους, αλλά σκεφτόταν ότι επρόκειτο για μια μόνιμη κατάσταση, είχε μαύρους κύκλους από τότε που ήταν παιδί.

Ένιωθε περήφανος για τον εαυτό του που κατάφερε να κόψει το κάπνισμα πριν από τρία χρόνια. Ανέπνεε καλύτερα και ο ενοχλητικός βήχας ήταν πλέον παρελθόν. Η αλλεργική ρινίτιδα δεν είχε φύγει βέβαια, αλλά με τον καιρό ήλπιζε ότι θα βελτιωνόταν και αυτή.

Μια μέρα παρατήρησε βλέννα κατά τη διάρκεια της αφόδευσης και για μια στιγμή ανησύχησε, θυμήθηκε ωστόσο ότι και η μητέρα του είχε προβλήματα σπαστικής κολίτιδας και του έλεγε ότι κατά καιρούς παρατηρούσε και αυτή λίγη βλέννα. Λίγους μήνες αργότερα άρχισε να εμφανίζει διάρροιες, θεώρησε όμως ότι οφείλονταν σε κάτι που είχε φάει, ή μια γαστρεντεριτιδα.

Δύο εβδομάδες αργότερα, και ενώ οι διάρροιες συνεχίζονταν, είδε αίμα στα κόπρανά του. Οι εξετάσεις αίματος και η κολονοσκόπηση επιβεβαίωσαν τη διάγνωση: ελκώδης κολίτιδα.

Η ελκώδης κολίτιδα είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα που επηρεάζει κυρίως το παχύ έντερο. Ο γιατρός τού εξήγησε ότι πρόκειται για μια ασθένεια με την οποία θα πρέπει να ζήσει για μια ζωή. Θα έχει περιόδους έξαρσης και περιόδους ύφεσης, κατά τις οποίες θα αισθάνεται καλύτερα. Θα πρέπει να ακολουθεί μια φαρμακευτική αγωγή, ακόμη και κατά τις περιόδους ύφεσης των συμπτωμάτων. Θα πρέπει να προσπαθεί να μην στρεσάρεται κατά το δυνατόν.

Όταν ο Γιάννης ρώτησε τον γιατρό αν θα πρέπει να προσέχει τι τρώει, αυτός του είπε ότι η διατροφή δεν είναι στην πραγματικότητα ένας σημαντικός επιβαρυντικός παράγοντας. Ο γιατρός του του εξήγησε επίσης ότι δεν μπορούμε να γνωρίζουμε την πραγματική αιτία, αλλά ότι η κληρονομική προδιάθεση, το στρες και η συνεχής χρήση παυσίπονων ήταν οι βασικοί παράγοντες που ενεργοποίησαν τη νόσο.

Η φαρμακευτική αγωγή έθεσε αμέσως υπό έλεγχο τα συμπτώματα, όμως ο Γιάννης άρχισε να παρουσιάζει συμπτώματα κατάθλιψης. Καταλάβαινε ότι τα συμπτώματα αυτά σχετίζονταν με τη φαρμακευτική αγωγή καθώς και με τη σκέψη ότι θα πρέπει να λαμβάνει φάρμακα για το υπόλοιπο της ζωής του. Και μόνο η σκέψη, ότι θα είναι μόνιμα άρρωστος, τον τρέλαινε.
Μια γρήγορη έρευνα στο διαδίκτυο επιβεβαίωσε τους φόβους του και, δυστυχώς, επιδείνωσε την ήδη άσχημη συναισθηματική του κατάσταση.

Οι παρενέργειες των συνταγογραφούμενων φαρμάκων ήταν τρομακτικές, χειρότερες από την ίδια την ασθένεια. Προσπάθησε να μειώσει τη δόση και τη συχνότητα, αλλά τα συμπτώματα, η διάρροια και το αίμα, ήταν έτοιμα να ξαναχτυπήσουν.

Η συναισθηματική του κατάσταση συνέχισε να επιδεινώνεται. Σκεφτόταν ότι αυτό το πρόβλημα υγείας είχε εμφανιστεί αναπάντεχα, στην καλύτερη στιγμή της ζωής του, όταν τα πράγματα είχαν αρχίσει να μπαίνουν σε μια σειρά. Γιατί να συμβεί σ’ αυτόν;

Ξεκίνησε να πειραματίζεται με διάφορες διατροφές που εντόπισε έπειτα από προσωπική έρευνα στο διαδίκτυο. Ύστερα από μερικούς μήνες, η κατάστασή του είχε βελτιωθεί ελαφρώς, αλλά κυρίως λόγω της φαρμακευτικής αγωγής. Μόλις επιχειρούσε να μειώσει ή να αραιώσει τις δόσεις των φαρμάκων, τα συμπτώματα επανεμφανίζονταν.

Σε αυτό το σημείο, ο Γιάννης αποφάσισε να επισκεφθεί την Metabolomic Clinic. Κάναμε τις απαιτούμενες αναλύσεις, άλλαξε τη διατροφή του και άρχισε να λαμβάνει τα απαραίτητα συμπληρώματα για τις ελλείψεις που διαπιστώθηκαν. Η διάθεσή του άρχισε να βελτιώνεται, ενώ τα γαστρικά συμπτώματα, όπως οι καούρες και το φούσκωμα, εξαφανίστηκαν άμεσα. Το χρώμα του άρχισε να βελτιώνεται, το ίδιο και οι μαύροι κύκλοι. Απέκτησε μια πολύ πιο υγιή εικόνα,.

Έπειτα από έξι μήνες, ο Γιάννης ήταν ένα εντελώς διαφορετικό άτομο. Είχε περισσότερη ενέργεια και καλύτερη διάθεση, ακόμα και σε σύγκριση με την περίοδο πριν αρρωστήσει. Σήμερα δεν χρειάζεται πλέον να λαμβάνει φάρμακα, αν και τα έχει πάντα διαθέσιμα για να αισθάνεται ασφαλής.

Εννέα χρόνια αργότερα, ακολουθώντας σταθερά τις θεραπευτικές μας συστάσεις, ο Γ.Ε. δεν έχει πια συμπτώματα και δεν χρειάζεται φάρμακα. Αν και γνωρίζει ότι πρόκειται για μια ασθένεια που παρουσιάζει περιόδους κρίσης και ύφεσης και μια νέα κρίση δεν μπορεί να αποκλειστεί μαθηματικά, εννέα χρόνια τώρα είναι σταθερά υγιής και γεμάτος αυτοπεποίθηση.

Αντιμετωπίζει πλέον την ασθένειά του σχεδόν σαν ευλογία, που του επέτρεψε να αλλάξει εντελώς τον τρόπο ζωής του και να την αντιμετωπίσει όπως θα έπρεπε.

Σήμερα αντιλαμβάνεται άμεσα αν κάτι δεν είναι καλό για το σώμα του, ποιες τροφές τού κάνουν καλό και ποιες όχι, πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για να ξεκουραστεί και πότε διψάει. Σε αυτά παλαιότερα είχε χάσει την ικανότητα να «ακούει το σώμα του». Νιώθει πλέον ευτυχής που ξέρει ότι η υγεία του είναι στα χέρια του και δεν επηρεάζεται από εξωτερικούς παράγοντες ή από την κακή του τύχη. 

*Απόσπασμα από το Βιβλίο «Πώς να Ζήσετε 150 Χρόνια με Υγεία» του  Dr. Δημήτρη Τσουκαλά.
Εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ 2016, 2η Έκδοση. 


Βιβλιογραφικές αναφορές
 
www.nature.com/nature/journal
archinte.ama-assn.org/cgi/content/abstract
archinte.jamanetwork.com
http://archinte.jamanetwork.com/article
http://archinte.jamanetwork.com/article
http://www.washingtonpost.com/national/health-science/microbe
www.scientificamerican.com/article/gut-second-brain/
www.lifeextension.com/Magazine/2006/1/aas/Page-01?p=1
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed
 
 


Εγγραφειτε στο Newsletter μας και αποκτηστε δωρεαν αποσπασμα του βιβλιου
Ειδικός Γενικός Οικογενειακός Ιατρός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου "Universita` degli Studi di Napoli, Federico II" Πρόεδρος του European Institute of Nutritional Medicine
Ειδικός Γενικός Οικογενειακός Ιατρός Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Μέλος του European Institute of Nutritional Medicine.
Ενδοκρινολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης
Ενδροκρινολόγος - Διαβητολόγος, Mέλος της Ελληνικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας
Ιατρός / Χειρουργός Ιατρικής, Χειρουργικής, Αναισθησιολογίας και Αναζωογόνησης, Επιστήμη της Διατροφής στο Πανεπιστήμιο της Παβίας
Ιατρός / Παιδίατρος, Ιατρικής και χειρουργικής του Πανεπιστημίου της Βερόνα, με ειδίκευση στην παιδιατρική και έμφαση στην αλλεργιολογία και παιδιατρική πνευμονολογία.
Ιατρός / Παθολόγος, με εξειδίκευση στην εσωτερική παθολογία στο πανεπιστήμιο της Παβίας, Ιταλία.
Μοριακή Βιολόγος, Μεταπτυχιακή Ειδίκευση MSc by Research in Biomedical Sciences, University of Edinburgh. Κάτοχος πιστοποίησης Μεταβολομικής και Διατροφικής Ιατρικής του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Διατροφικής Ιατρικής, EINuM.
BSc Βiomedical Sciences UCL PhD.c. Nutritional Therapist, Κάτοχος τίτλου του European Institute of Nutritional Medicine, Κάτοχος τίτλου του Institute of Functional Medicine
Κλινική Διατροφολόγος Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου "Universita` degli Studi di MIlano" Γεν. Γραμματέας του European Institute of Nutritional Medicine
Βιολόγος Διατροφολόγος, Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου της Πάδοβας, με εξειδίκευσή στην Βιολογία της Υγείας (Health Biology)
Βιολόγος Διατροφολόγος, Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου της Πάδοβας με μεταπτυχιακό στην εξελικτική βιολογία
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obesity. National Centre for Eating Disorders, London U.K.
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obesity. National Centre for Eating Disorders, London U.K.
Νοσηλεύτρια - Health Coach
Υπεύθυνη γραμματείας και εξυπηρέτησης κοινού
Τεχνολόγος εργαστηριακών εξετάσεων
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obestity. National Centre for Eating Disorders, London U.K. Ειδικός Αθλητικής Διατροφής, International Society of Sports Nutrition
Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders and Obesity Κάτοχος τίτλου του European Institute of Nutritional Medicine

Επιστημονική Ομάδα

www.metabolomicmedicine.com Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. Δείτε τους όλους