Δημοφιλή Άρθρα

Δημοφιλή Άρθρα

Υπηρεσίες

Νέα Στοιχεία Αλλάζουν την Αντιμετώπιση των Αυτοάνοσων Νοσημάτων


Η νέα προσέγγιση βελτιώνει την αντιμετώπιση αυτής της ομάδας ασθενειών, η οποία δεν αφορά μόνο στην καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος και της φλεγμονής. 

Νέα Στοιχεία Αλλάζουν την Αντιμετώπιση των Αυτοάνοσων Νοσημάτων
 
Μέχρι πρόσφατα τα αυτοάνοσα θεωρούνταν νοσήματα που προκύπτουν λόγω δυσλειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Ωστόσο, η ανακάλυψη νέων στοιχείων έδειξε ότι η δυσλειτουργία δεν αφορά μόνο το ανοσοποιητικό σύστημα, αλλά και τα ίδια τα όργανα που δέχονται την επίθεση του[1].
 
Η νέα προσέγγιση βελτιώνει την αντιμετώπιση αυτής της ομάδας ασθενειών, η οποία δεν αφορά μόνο στην καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος και της φλεγμονής. Περιλαμβάνει τον εντοπισμό και τη διόρθωση ελλείψεων και μεταβολικών διαταραχών που οδηγούν το ανοσοποιητικό να επιτίθεται στα ίδια τα όργανα και τους ιστούς που θα έπρεπε να προστατεύσει.

 

Μέχρι και λίγα χρόνια πριν η αντιμετώπιση των αυτοάνοσων νοσημάτων επικεντρωνόταν στην καταστολή του ανοσοποιητικού και της χρόνιας φλεγμονής που τα συνοδεύει.
 
Η συγκεκριμένη προσέγγιση οδηγεί στη χρόνια λήψη ανοκοκατασταλτικών, κορτιζόνης και βιολογικών παραγόντων, χωρίς να καταφέρνει στην πλειοψηφία των περιπτώσεων να αλλάξει την πορεία αυτής της ομάδας ασθενειών.
 
Ένας σημαντικός αριθμός ασθενών συνεχίζει να μην αισθάνεται καλά, παρά τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής[2].
 
Τα πιο κοινά συμπτώματα που επηρεάζουν την καθημερινότητα σε ασθενείς με αυτοάνοσο νόσημα είναι:

  • Χρόνιος Πόνος
  • Κόπωση & Έλλειψη Ενέργειας
  • Γαστρεντερικές διαταραχές 
  • Συμπτώματα από τη Χρόνια Φλεγμονή (χαμηλός πυρετός, υπνηλία, κατακρατήσεις, πείνα, μελαγχολία) 
  • Διαταραχές του Σωματικού Βάρους (Αυξημένο ή μειωμένο σωματικό βάρος)
  • Κακή Διάθεση, Υπερένταση, Εκνευρισμός, Μελαγχολία
  • Μειωμένη Πνευματική Διαύγεια (θολούρα, αδυναμία συγκέντρωσης, βαρύ κεφάλι)
  • Διαταραχές του Ύπνου
  • Ευαισθησία στις Λοιμώξεις 
  • Περιορισμός στις Καθημερινές Δραστηριότητες
 
Κατά την τελευταία δεκαετία όμως, νέα στοιχεία έδειξαν ότι αυτή ήταν η μία πλευρά τους νομίσματος.  
 
Η εικόνα ολοκληρώθηκε με την ανακάλυψη ότι για την ανάπτυξη ενός αυτοάνοσου νοσήματος, πρέπει να υπάρχει αλλοίωση στα ίδια τα κύτταρα που δέχονται την επίθεση από το ανοσοποιητικό.
 
Με μια πρώτη ματιά, τα αυτοάνοσα νοσήματα φαίνεται να οφείλονται σε κακή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
 
Το ανοσοποιητικό είναι ένα εξαιρετικά πολυσύνθετο και αποτελεσματικό αμυντικό σύστημα, που εξελίχθηκε ώστε να μας προστατεύει από παθογόνα μικρόβια, να επιτηρεί κύτταρα του ίδιου του οργανισμού που μπορεί να μετατραπούν σε καρκινικά και να καθαρίζει κυτταρικά κατάλοιπα που προκύπτουν μετά από έναν τραυματισμό ή φλεγμονή. 
 
Έρευνες που ξεκίνησαν ήδη 50 χρόνια πριν, διαπίστωσαν ότι η ανάπτυξη ενός αυτοάνοσου νοσήματος, δεν προκαλείται μονομερώς από το ανοσοποιητικό σύστημα. Σήμερα γνωρίζουμε ότι πρέπει να προκύψουν αλλαγές στη λειτουργία και των ίδιων των ιστών που πλήττονται.
 
Αλλοιώσεις στα κύτταρα στόχος και δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος πρέπει να συνυπάρχουν για την εκδήλωση ενός αυτοάνοσου νοσήματος.
 
Έχει αποδειχτεί ότι για την ανάπτυξη ασθενειών όπως ο λύκος, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η σκλήρυνση κατά πλάκας και ο νεανικός διαβήτης, πρέπει να υπάρχουν αλλοιώσεις στα κύτταρα που γίνονται στόχος από το ανοσοποιητικό[3].

 
 


Η ανάπτυξη ενός αυτοάνοσου νοσήματος, δεν προκαλείται μονομερώς από το ανοσοποιητικό σύστημα.
Πρέπει να προκύψουν αλλαγές στη λειτουργία και των ίδιων των ιστών που πλήττονται.

 
 
 
 
Σε ασθενείς με αυτοάνοσο νόσημα, τα κύτταρα στο πάγκρεας, στους νεφρούς, στις αρθρώσεις, στο νευρικό σύστημα και σε άλλα όργανα, παράγουν μόρια (κυτοκίνες, ιντερφερόνη, πρωτεΐνες) που ενεργοποιούν την προσέλευση λευκών αιμοσφαιρίων.
 


Εικόνα: Αριστερά, φυσιολογικά β-κύτταρα στο πάγκρεας που παράγουν ινσουλίνη. Δεξία, λευκά αιμοσφαίρια επιτίθονται και καταστρέφουν τα β-κύτταρα, προκαλώντας νεανικό διαβήτη. Scientific American 2021.   


Τα λευκά αιμοσφαίρια μπερδεύονται από τα συγκεκριμένα μόρια, τα βλέπουν ως ξένα και επιτίθενται στους νεφρούς, στο πάγκρεας, στις αρθρώσεις, στο δέρμα, στο θυρεοειδή ή όποιο άλλο όργανο στο οποίο έχει αναπτυχθεί ο συγκεκριμένος μηχανισμός.

 
  
Ελλείψεις & Μεταβολικές Διαταραχές Οδηγούν το Ανοσοποιητικό να Επιτίθεται σε Όργανα & Ιστούς του Οργανισμού
 
Οι ελλείψεις σε μικροθρεπτικά συστατικά, η αντίσταση στην ινσουλίνη, η διαταραχή του μικροβιώματος, η κακή αντιοξειδωτική κατάσταση του οργανισμού, προκαλούν αλλαγές στη φυσιολογική σύσταση των κυττάρων του οργανισμού και δυσκολεύουν την αναγνώριση τους από το ανοσοποιητικό σύστημα.
 
Παράλληλα, οι ίδιες μεταβολικές διαταραχές προκαλούν υπερ-δραστηριότητα του ανοσοποιητικού, το οποίο παράγει αυτοαντισώματα και επιτίθεται σε δικά του όργανα και ιστούς, στα οποία δεν θα έπρεπε να επιτεθεί.
 
Ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές που προκύπτουν από τον τρόπο ζωής και διατροφής, είναι οι κύριοι παράγοντες που οδηγούν στην ανάπτυξη αυτοάνοσων νοσημάτων.
 
Κατά την τελευταία δεκαετία, από το 2011 και μετά, καταγράφεται μια απότομη αύξηση της αυτοανοσίας. Η αύξηση είναι πιο έντονη σε νεαρές ηλικίες[4].
 
Τι άλλαξε όμως και προκάλεσε αυτή την αύξηση;

 
 

Εικόνα: ποσοστό ατόμων θετικά σε αυτοαντισώματα ΑΝΑ. Συνολικά πρώτη στήλη, ανά φύλο 2η στήλη και ανά ηλικία 3η στήλη. Η μπλε κουκίδα αφορά τη χρονική περίοδο 1988-1991, η κίτρινη την περίοδο 1999-2004 και η κόκκινη την περίοδο 2011-2012.
 

Οι κύριοι παράγοντες που άλλαξαν σημαντικά κατά τα τελευταία 30 χρόνια και εμπλέκονται στην ανάπτυξη της αυτοανοσίας, αφορούν στον τρόπο ζωής, στη διατροφή, σε ελλείψεις του οργανισμού και στο περιβάλλον:

  • Ελλείψεις σε βιταμίνες & μικροθρεπτικά συστατικά. Ασθενείς με αυτοάνοσα νοσήματα έχουν ελλείψεις που επηρεάζουν άμεσα τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και επιβαρύνουν την υγεία τους. Ο εντοπισμός και η διόρθωση ελλείψεων σε βιταμίνες (D, C, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, Κ) και μικροθρεπτικά συστατικά όπως μαγνήσιο, ψευδάργυρος, σελήνιο, αντιοξειδωτικά, ωμέγα-3 λιπαρά, αμινοξέα, ένζυμα και άλλα είναι ζωτικής σημασίας στην αντιμετώπιση αυτής της ομάδας ασθενειών[5][6][7].
     
  • Μεταβολικές διαταραχές που οφείλονται σε έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο ζωής και διατροφής. Ο δυτικός τρόπος ζωής και διατροφής χαρακτηρίζεται από την αυξημένη πρόσληψη υψηλά επεξεργασμένων τροφίμων, ζάχαρης, αλκοόλ, μειωμένη πρόσληψη μικροθρεπτικών συστατικών και χαμηλή φυσική δραστηριότητα. Οι παραπάνω αλλαγές οδηγούν σε ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές, όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη και χρόνιες φλεγμονές,  που απορυθμίζουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και καταλήγουν στην ανάπτυξη αυτοανοσίας [1][8][9]
     
  • Έχει μειωθεί η έκθεση σε φυσιολογικά μικρόβια, που επιτρέπουν την ωρίμανση του ανοσοποιητικού συστήματος. Η έκθεση και η επαφή με μικροοργανισμούς που υπάρχουν φυσιολογικά στο περιβάλλον είναι σημαντικό κομμάτι στην ωρίμανση του ανοσοποιητικού συστήματος και στην ικανότητα του να διαχωρίζει τους δικούς του ιστούς και κύτταρα σε σχέση με ξένα στοιχεία. Η αυξημένη χρήση αντιβιοτικών και αντισηπτικών, αλλά και η εκτεταμένη χρήση φυτοφαρμάκων, έχουν αλλοιώσει σημαντικά τη σύσταση της ανθρώπινης χλωρίδας, ιδιαίτερα στις ανεπτυγμένες χώρες.
 
Η αποτελεσματική αντιμετώπιση των αυτοάνοσων νοσημάτων περιλαμβάνει τον εντοπισμό και τη διόρθωση των ελλείψεων και των μεταβολικών διαταραχών που συνδέονται με αυτή την κατηγορία ασθενειών. 
 

 
Διόρθωση των Ελλείψεων & των Μεταβολικών Διαταραχών 
 
Η σταδιακή ανάπτυξη οριακών ελλείψεων, που περνούν απαρατήρητες, σε συνδυασμό με μεταβολικές διαταραχές όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη, η αλλοίωση του μικροβιώματος και η χρόνια φλεγμονή, λειτουργούν ως βασικοί παράγοντες στην εκδήλωση αυτοάνοσων νοσημάτων.  
 
Είναι σημαντικό ότι αυτές οι συνέπειες μπορούν να αντιστραφούν διορθώνοντας τις ανεπάρκειες. Η διόρθωση ελλείψεων σε μικροθρεπτικά συστατικά είναι απαραίτητη στην αντιμετώπιση των αυτοάνοσων ασθενειών.
 
Η διενέργεια ειδικών εξετάσεων είναι απαραίτητη, καθώς πρέπει να καταγραφούν οι ακριβείς ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές που οδήγησαν στην ανάπτυξη της νόσου, ώστε να σχεδιαστεί ολοκληρωμένα το θεραπευτικό πλάνο για την αντιμετώπισή της. 

Μέχρι και λίγα χρόνια πριν, η ακριβής καταγραφή των ελλείψεων σε κάθε άτομο ήταν ιδιαίτερα δύσκολη με τις κλασσικές μεθόδους μέτρησης. Έτσι η διόρθωση τους βασιζόταν σε γενικές οδηγίες[4,5].
 
Τα τελευταία χρόνια είναι διαθέσιμες ειδικές εξετάσεις που μετράνε μικρά μόρια, που συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις του οργανισμού και καταγράφουν τις ακριβείς ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές, που συνδέονται με την κατάσταση της υγείας ενός ατόμου.  
 
Οι συγκεκριμένες εξετάσεις είναι ένα επιπρόσθετο διαγνωστικό εργαλείο για τους γιατρούς. Καταγράφουν με ακρίβεια τις ελλείψεις σε μικροθρεπτικά συστατικά και επιτρέπουν την άμεση διόρθωση τους με τη χορήγηση θεραπευτικών δόσεων. 
    
Η αποκατάσταση των ελλείψεων του οργανισμού και η βελτίωση του μεταβολικού προφίλ είναι προτεραιότητα στην αντιμετώπιση της αυτοανοσίας.

Καθώς οριακές ελλείψεις του οργανισμού σε μικροθρεπτικά συστατικά, συσσωρεύονται σταδιακά στο χρόνο και οδηγούν σε νόσο, χρειάζεται χρόνος και προσπάθεια για τη διόρθωση τους. 

Σε διαφορετική περίπτωση, εάν δε διαχειριστούν οι ελλείψεις και οι μεταβολικές διαταραχές που εμπλέκονται στην ανάπτυξη της νόσου, η πορεία της προχωρά σε σταθερή και σταδιακή επιδείνωση μέσα από εξάρσεις και υφέσεις, επιβαρύνοντας την καθημερινότητα και την κατάσταση υγείας του ασθενή.
 

 
Ειδικές Εξετάσεις Καθορίζουν την Πορεία των Αυτοάνοσων Νοσημάτων 
 
Οι συγκεκριμένες εξετάσεις απευθύνονται σε ασθενείς που έχουν διαγνωστεί με αυτοάνοσο ή χρόνιo νόσημα. Πρόκειται για μια ευαίσθητη μέθοδο μέτρησης, που  ανιχνεύει τις ελλείψεις του οργανισμού και τις μεταβολικές διαταραχές που συνδέονται με την πορεία και την εκδήλωση αυτής της κατηγορίας ασθενειών.
 
Το είδος των συγκεκριμένων αναλύσεων δεν είναι συγκρίσιμο με τις κοινές εργαστηριακές εξετάσεις. Πρόκειται για υψηλά εξειδικευμένες εξετάσεις, που διενεργούνται σε λιγότερα από 10 εργαστήρια παγκοσμίως με πολύ υψηλά στάνταρ.

Στην Ελλάδα διενεργούνται αποκλειστικά στην κλινική μας.

Ο ακριβής εντοπισμός και η αντιμετώπιση των μεταβολικών διαταραχών, γίνεται αποκλειστικά με τη διενέργεια ειδικών εξετάσεων που αναλύουν μικρά μόρια στο αίμα.
 
Οι συγκεκριμένες εξετάσεις ονομάζονται μεταβολομικές αναλύσεις. Μετράνε πολύ μικρά μόρια που συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις του οργανισμού. Το πλεονέκτημά τους είναι ότι καταγράφουν τις ακριβείς ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές, που συνδέονται με την κατάσταση υγείας του ασθενούς, καθιστώντας έτσι αποτελεσματική την αντιμετώπιση των αυτοάνοσων νοσημάτων[10-12].

Η στοχευμένη διόρθωση των ελλείψεων και η αποκατάσταση των μεταβολικών παραγόντων κινδύνου είναι απαραίτητες για την αντιμετώπιση:


  • της φλεγμονής και του χρόνιου πόνου 
     
  • της εξέλιξης της νόσου
     
  • της έκπτωσης του ανοσοποιητικού συστήματος
     
  • του περιορισμού της δραστηριότητας στην καθημερινή ζωή
     
  • της δυσλειτουργίας του γαστρεντερικού συστήματος
     
  • των μειωμένων επιπέδων ενέργειας και των διαταραχών της διάθεσης και του ύπνου
     
 
Δείκτες που Ανιχνεύονται μέσω της Εξέτασης Metabolomic Analysis®

Οι Μεταβολομικές Αναλύσεις ανιχνεύουν δείκτες που εντοπίζουν[5,11-13]


  • τις ελλείψεις σε βιταμίνες, ένζυμα, μεταλλικά στοιχεία, αμινοξέα, και ωμέγα 3 λιπαρά οξέα
     
  • μεταβολικές διαταραχές όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη
     
  • τη διαχείριση της φλεγμονής
     
  • την ικανότητα παραγωγής ενέργειας (μιτοχονδριακή λειτουργία)
     
  • την αντιοξειδωτική ικανότητα του οργανισμού
     
  • την κατάσταση της εντερικής χλωρίδας (μικροβίωμα)
     
  • την παρουσία διαταραχών στο μεταβολισμό των πρωτεϊνών, των υδατανθράκων και των λιπιδίων
     
  • διαταραχές στη λειτουργία του νευρικού συστήματος
     
  • διαταραχές στην ορμονική λειτουργία
 
Μέχρι και λίγα χρόνια πριν, η ακριβής καταγραφή των ελλείψεων σε κάθε άτομο ήταν ιδιαίτερα δύσκολη με τις κλασσικές μεθόδους μέτρησης. Τα τελευταία χρόνια, με τη χρήση μεταβολομικών αναλύσεων, ανιχνεύονται μικρά μόρια που συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις του οργανισμού και καταγράφουν με ακρίβεια τις ελλείψεις και τις μεταβολικές διαταραχές.

Σήμερα η ιατρική διαθέτει περισσότερα εργαλεία από αυτά που διέθετε δέκα ή πέντε μόλις χρόνια πριν. Στοχευμένες ιατρικές παρεμβάσεις για τη διόρθωση των ελλείψεων του οργανισμού, σε συνδυασμό με τη χρήση νέων αποτελεσματικότερων και πιο φιλικών φαρμακευτικών αγωγών, αλλάζουν την πορεία της νόσου και την ποιότητα ζωής αυτών των ασθενών.






 
 
 


Βιβλιογραφικές Αναφορές:

[1] In Autoimmune Disease, Organs May Lure the Immune System into an Attack Stephani Sutherland. Scientific American. September, 2021.
[2] The end of inflammation? New approach could treat dozens of diseases. National Geographic MARCH 4, 2022
[3] Gene expression signatures of target tissues in type 1 diabetes, lupus erythematosus, multiple sclerosis, and rheumatoid arthritis F. SZYMCZAK, D. L. EIZIRIK et al. SCIENCE ADVANCES 6 Jan 2021 
[4] Increasing Prevalence of Antinuclear Antibodies in the United States Gregg E. Dinse et al. Arthritis & Rheumatology 2020.
[5] Targeted metabolomic analysis of serum fatty acids for the prediction of autoimmune diseases. Tsoukalas  D , Fragoulakis  V , Sarandi  E , et al .Front Mol Biosci 2019.
[6] Transforming the food system to fight non-communicable diseases. Francesco Branca et. al.  BMJ 2019.
[7] Dietary micronutrients in the wake of COVID-19: an appraisal of evidence with a focus on high-risk groups and preventative healthcare. McAuliffe  S , Ray  S , Fallon  E , et al . BMJ Nutr Prev Health 2020;3:93–9.doi:10.1136/bmjnph-2020-000100
[8] Metabolic pressure and the breach of immunological self-tolerance Veronica De Rosa, Antonio La Cava & Giuseppe Matarese.18 October 2017. Nature Immunology.
[9] Global spread of autoimmune disease blamed on western diet. The Observer Medical Research 2022.
[10] Micronutrient deficiencies in patients with COVID-19: how metabolomics can contribute to their prevention and replenishment. Dimitris Tsoukalas and Evangelia Sarandi. BMJ Nutri Prev Heal. Nov. 2020; bmjnph-2020-000169
[11] Metabolic profiling of organic and fatty acids in chronic and autoimmune diseases. Evangelia Sarandi, Dimitris Tsoukalas et al. Advances in Clinical Chemistry. July 15, 2020. Elsevier Inc.
[12] 
Prediction of Autoimmune Diseases by Targeted Metabolomic Assay of Urinary Organic Acids. Dimitris Tsoukalas et al. Metabolites. 2020 Dec 8.

[13] Micronutrient deficiencies and metabolic status, associations with infectious and autoimmune diseases. Tsoukalas D, Saranti E.13th International Congress on Autoimmunity Greece, 12 June, 2022.
Επιμέλεια Κειμένου: Επιστημονική Ομάδα Metabolomic Medicine

Συνεργαζόμαστε με ερευνητές και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο για να παρέχουμε τις πιο προηγμένες και ακριβείς αναλύσεις.

Επιστημονική Ομάδα

www.metabolomicmedicine.com Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. Δείτε τους όλους
Ας κρατήσουμε επαφή.
Εγγραφείτε στο newsletter και κατεβάστε δωρεάν τον οδηγό για όσους έχουν διαγνωστεί με αυτοάνοσο νόσημα.