Δημοφιλή ¶ρθρα

Δημοφιλή ¶ρθρα

Υπηρεσίες

Δείτε επίσης

8 Κοινά Προβλήματα που Οφείλονται στην Αντίσταση στην Ινσουλίνη
Αυτοάνοσα & Χρόνια Νοσήματα
Γιατί πολλοί Ασθενείς με Χασιμότο δεν Αισθάνονται καλά ενώ ο Θυρεοειδής τους Δείχνει Ρυθμισμένος στις Εξετάσεις
Ειδικές Εξετάσεις Καθορίζουν την Πορεία των Αυτοάνοσων Νοσημάτων

Δείτε επίσης

8 Κοινά Προβλήματα που Οφείλονται στην Αντίσταση στην Ινσουλίνη
Αυτοάνοσα & Χρόνια Νοσήματα
Γιατί πολλοί Ασθενείς με Χασιμότο δεν Αισθάνονται καλά ενώ ο Θυρεοειδής τους Δείχνει Ρυθμισμένος στις Εξετάσεις
Ειδικές Εξετάσεις Καθορίζουν την Πορεία των Αυτοάνοσων Νοσημάτων

Γιατί Πολλοί Ασθενείς με Αυτοάνοσο Αισθάνονται ότι δεν μπορούν να Αλλάξουν Ουσιαστικά την Κατάσταση της Υγείας τους


Καθώς πολλοί ασθενείς πιστεύουν ότι η κληρονομικότητα και το στρες έχουν κυρίαρχο ρόλο στην ανάπτυξη της νόσου τους, όταν η φαρμακευτική αγωγή δεν τους βοηθά ουσιαστικά, νιώθουν ότι στερεύουν από επιλογές και αποδέχονται το γεγονός ότι αυτή θα είναι η κατάσταση της υγείας τους από εδώ και στο εξής.

Γιατί Πολλοί Ασθενείς με Αυτοάνοσο Αισθάνονται ότι δεν μπορούν να Αλλάξουν Ουσιαστικά την Κατάσταση της Υγείας τους
 
Πολλοί ασθενείς με αυτοάνοσο νόσημα πιστεύουν ότι με τη διάγνωση της νόσου και τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής θα αντιμετωπίσουν τον πόνο, τη χρόνια φλεγμονή, τις γαστρεντερικές διαταραχές, τα χαμηλά επίπεδα ενέργειας, τις διαταραχές του βάρους, την κόπωση και τις εναλλαγές στη διάθεση που τους προκαλεί η νόσος. Πράγματι, αυτό ισχύει για κάποιους ασθενείς, όχι όμως για όλους.
 
Η ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών φαρμακευτικών αγωγών έχει βοηθήσει στον καλύτερο έλεγχο των συμπτωμάτων. Ωστόσο, αυτές δεν καταφέρνουν να αλλάξουν ουσιαστικά την κατάσταση της υγείας των ασθενών με αυτοάνοσο. 
 
Καθώς πολλοί ασθενείς πιστεύουν ότι η κληρονομικότητα και το στρες έχουν κυρίαρχο ρόλο στην ανάπτυξη της νόσου τους, όταν η φαρμακευτική αγωγή δεν τους βοηθά ουσιαστικά, νιώθουν ότι στερεύουν από επιλογές και αποδέχονται το γεγονός ότι αυτή θα είναι η κατάσταση της υγείας τους από εδώ και στο εξής.
 
Ας δούμε όμως τι συμβαίνει στ’ αλήθεια.
 
Η γενετική προδιάθεση είναι ένας παράγοντας που δεν μπορεί να μεταβληθεί. Παράλληλα, το στρες είναι από δύσκολο έως αδύνατο να εξαλειφθεί πλήρως. Ως αποτέλεσμα, οι ασθενείς συχνά θεωρούν ότι δεν μπορούν να κάνουν πολλά πράγματα ώστε να αλλάξουν την πορεία της υγείας τους και εναποθέτουν οποιαδήποτε ελπίδα βελτίωσης στη φαρμακευτική αγωγή. 
 
Η αλήθεια είναι ότι οι γενετικοί παράγοντες συμβάλλουν στην ανάπτυξη αυτοάνοσων νοσημάτων σε ποσοστό 25% και λειτουργούν στα πλαίσια μιας αυξημένης προδιάθεσης για νόσο. Ωστόσο, οι κύριοι παράγοντες που οδηγούν στην ανάπτυξη αυτής της κατηγορίας νοσημάτων, σε ποσοστό 75%, αφορούν στον τρόπο ζωής, σε ελλείψεις του οργανισμού και στη διατροφή[1][2][3]
 
Κατά την τελευταία 15ετία έχει τεκμηριωθεί ο ρόλος του τρόπου ζωής, των ελλείψεων του οργανισμού και μεταβολικών παραγόντων που οδηγούν στην ανάπτυξη αυτοάνοσων νοσημάτων. Αυτό αφορά στην πλειοψηφία των αυτοάνοσων, όπως της θυρεοειδίτιδας Χασιμότο, του συστηματικού ερυθηματώδη λύκου, της ψωρίασης, της ρευματοειδούς αρθρίτιδας, του συνδρόμου Sjogren, της σκλήρυνσης κατά πλάκας και της ελκώδους κολίτιδας, οδηγώντας σε πιο αποτελεσματικές θεραπείες. 

 
 
Ποια είναι η Δυσκολία στην Αντιμετώπιση των Αυτοάνοσων Νοσημάτων
 
Η ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών φαρμακευτικών αγωγών έχει βοηθήσει στον καλύτερο έλεγχο των συμπτωμάτων. Ωστόσο, αυτές δεν καταφέρνουν να αλλάξουν ουσιαστικά την κατάσταση της υγείας των ασθενών με αυτοάνοσο.  
 
Σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα, οι ασθενείς νιώθουν ότι η θεραπεία μπορεί να είναι χειρότερη από τη νόσο. Η λήψη κορτιζόνης σε μεγάλες δόσεις και η καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος, επηρεάζουν τη διάθεση, αυξάνουν το σωματικό βάρος και αφήνουν το σώμα εκτεθειμένο σε λοιμώξεις από μικρόβια και ιούς[4].
 
Η δυσκολία στην αντιμετώπιση των αυτοάνοσων νοσημάτων έγκειται στο γεγονός ότι πρόκειται για νοσήματα που οφείλονται σε μεταβολικές διαταραχές, που συνδέονται με τον τρόπο ζωής, με ελλείψεις του οργανισμού και τη διατροφή. Αυτοί οι παράγοντες εφόσον δεν αντιμετωπιστούν, συνεχίζουν να επιβαρύνουν την υγεία αυτής της ομάδας ασθενών.
 
Οι μεταβολικές διαταραχές που μπορούν να μεταβληθούν και παίζουν καθοριστικό ρόλο στην πορεία της υγείας ασθενών με αυτοάνοσο νόσημα, περιλαμβάνουν:
 
Ελλείψεις σε Μικροθρεπτικά Συστατικά: Πολλοί ασθενείς με αυτοάνοσο νόσημα έχουν ελλείψεις που επηρεάζουν την υγεία τους και δεν το γνωρίζουν. Οι ελλείψεις σε μικροθρεπτικά συστατικά επιδρούν καθοριστικά στην ανάπτυξη και στην πορεία ενός αυτοάνοσου νοσήματος. Βιταμίνες και θρεπτικά στοιχεία, όπως η βιταμίνη D, τα ω3 λιπαρά οξέα, το μαγνήσιο, το σελήνιο και τα προβιοτικά, έχουν ανοσο-ρυθμιστική δράση. Είναι απαραίτητες δηλαδή, για τη φυσιολογική ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος[5].
 
Διατροφή: Ο Δυτικός τρόπος διατροφής, η κατανάλωση υψηλά επεξεργασμένων τροφών με χαμηλή θρεπτική αξία,  είναι βασικός παράγοντας στην ανάπτυξη αυτοάνοσων νοσημάτων. Η αυξημένη πρόσληψη επεξεργασμένων τροφών και ζάχαρης, επιδεινώνουν ελλείψεις σε μικροθρεπτικά συστατικά (βιταμίνες, μεταλλικά στοιχεία, αμινοξέα), επιδεινώνουν τη χρόνια φλεγμονή,  προκαλούν αντίσταση στην ινσουλίνη, δυσβίωση και απορυθμίζουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.   
 
Βιταμίνη D: Η βιταμίνη D έχει σημαντική ανοσο-ρυθμιστική δράση και παίζει κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη και στην πορεία των αυτοάνοσων ασθενειών. Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D, συνδέονται με περισσότερες εξάρσεις και χειρότερη πορεία σε αυτοάνοσα όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας, ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, η ψωρίαση, οι αυτοάνοσες θυρεοειδίτιδες και η ρευματοειδής αρθρίτιδα[6][7][8].
 
Εντερικό μικροβίωμα: Το 80% των κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος βρίσκεται σε λεμφαδένες κατά μήκος του εντέρου. Αλλοιώσεις στη μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου, γνωστές ως δυσβίωση, μπορεί να οδηγήσουν σε αυξημένη εντερική διαπερατότητα και απορρύθμιση του ανοσοποιητικού[9][10].
 
Χρόνια Φλεγμονή: Η φλεγμονή είναι μια φυσιολογική διαδικασία που ενεργοποιείται μετά από τη βλάβη ενός ιστού. Υπό φυσιολογικές συνθήκες η φλεγμονή καταλήγει στην επούλωση των ιστών που έχουν υποστεί βλάβη και στην αποκατάσταση της λειτουργίας τους. Ωστόσο, στα αυτοάνοσα νοσήματα η συνεχής καταστροφή των οργάνων από το ανοσοποιητικό, οδηγεί τελικά σε απορρύθμιση των μηχανισμών της φλεγμονής και σε αδυναμία επούλωσης και αποκατάστασης της φυσιολογικής λειτουργίας[11].
 
Αντίσταση στην Ινσουλίνη & Αυξημένο Σωματικό βάρος: Αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης, προωθούν τη φλεγμονή, τον πολλαπλασιασμό των κυττάρων και συνδέονται με την ανάπτυξη αυτοάνοσων ασθενειών όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η νόσος του Χασιμότο, η ψωρίαση, η σκλήρυνση κατά πλάκας, ο λύκος, και τα φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου. Η επίλυση της αντίστασης στην ινσουλίνη πρέπει να είναι ένας από τους πρωταρχικούς στόχους στη διαχείριση των αυτοάνοσων νοσημάτων.
 
Οξείδωση: Η οξείδωση είναι μια διαδικασία που συμβαίνει μέσα στο σώμα μας και βοηθάει να παράγουμε ενέργεια, παρουσία οξυγόνου. Όταν τρώμε φαγητό, το σώμα μας χρησιμοποιεί το οξυγόνο από τον αέρα που αναπνέουμε για να μετατρέψει το φαγητό σε ενέργεια. Κατά τη διαδικασία αυτή, παράγονται κάποια στοιχεία, που λέγονται ελεύθερες ρίζες. Αυτά τα στοιχεία μπορεί να προκαλέσουν βλάβη στον οργανισμό. Το σώμα έχει αντιοξειδωτικούς μηχανισμούς που διορθώνουν τις βλάβες από τις ελεύθερες ρίζες. Ωστόσο, η αυξημένη κατανάλωση ζάχαρης, τροφών με χημικά πρόσθετα και η έλλειψη αντιοξειδωτικών, αυξάνουν την ταχύτητα που προκύπτουν οι βλάβες και ξεπερνούν την ικανότητα του οργανισμού να τις διορθώσει. Η αυξημένη οξείδωση και η μειωμένη αντιοξειδωτική ικανότητα παίζουν κεντρικό ρόλο στην πορεία της υγείας ασθενών με αυτοάνοσο[12][13].  
 
Τα αυτοάνοσα είναι νοσήματα με σημαντικό μεταβολικό υπόβαθρο. Για την ουσιαστική βελτίωση της κλινικής εικόνας, η αντιμετώπιση των αυτοάνοσων νοσημάτων πρέπει να περιλαμβάνει, μαζί με τη λήψη της ενδεδειγμένης φαρμακευτικής αγωγής, τον εντοπισμό και τη διόρθωση των ελλείψεων και των μεταβολικών διαταραχών που τη συνοδεύουν.
 
Καθώς οριακές ελλείψεις σε μικροθρεπτικά συστατικά και μεταβολικές διαταραχές επιδεινώνονται σταδιακά σε διάστημα ετών και οδηγούν σε νόσο, χρειάζεται χρόνος και προσπάθεια για τη διόρθωση τους.
 
Σε διαφορετική περίπτωση, εάν δε διαχειριστούν οι ελλείψεις και οι μεταβολικές διαταραχές που εμπλέκονται στην ανάπτυξη της νόσου, η πορεία της προχωρά σε σταθερή και σταδιακή επιδείνωση μέσα από εξάρσεις και υφέσεις, επιβαρύνοντας την καθημερινότητα και την κατάσταση υγείας του ασθενή.

 
 
Η Συμβολή των Μεταβολομικών Αναλύσεων στην Αντιμετώπιση των Αυτοάνοσων Νοσημάτων
 
Η ανάλυση μικρών μορίων στο αίμα, ανιχνεύει ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές που συνδέονται με την πορεία και την εκδήλωση αυτοάνοσων ασθενειών.
 
Οι συγκεκριμένες εξετάσεις ονομάζονται μεταβολομικές αναλύσεις. Μετράνε πολύ μικρά μόρια που συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις του οργανισμού. Το πλεονέκτημά τους είναι ότι καταγράφουν τις ακριβείς ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές, καθιστώντας έτσι αποτελεσματική την αντιμετώπιση των αυτοάνοσων νοσημάτων[14][15][16].
 
Το είδος των συγκεκριμένων αναλύσεων δεν είναι συγκρίσιμο με τις κοινές εργαστηριακές εξετάσεις. Πρόκειται για υψηλά εξειδικευμένες εξετάσεις, που διενεργούνται σε λιγότερα από 10 εργαστήρια παγκοσμίως με πολύ υψηλά στάνταρ.
 
Στην Ελλάδα διενεργούνται αποκλειστικά στην κλινική μας.
 
Πρόκειται για μια κατηγορία εξειδικευμένων εξετάσεων που ανιχνεύουν περισσότερους από 80 δείκτες, που αφορούν[14-16][17][18]:


  • Σε ελλείψεις μικροθρεπτικών συστατικών: ελλείψεις σε βιταμίνη D, βιταμίνη C, σελήνιο, ψευδάργυρο, αντιοξειδωτικά και ωμέγα-3 συνδέονται με επιδείνωση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος, της εμφάνισης φλεγμονής και της κατάστασης της υγείας ασθενών με αυτοάνοσο.
     
  • Στην παραγωγή ενέργειας στα μιτοχόνδρια (οργανίδια όπου παράγεται ενέργεια στα κύτταρα): Το 90% της ενέργειας που χρειάζεται το ανθρώπινο σώμα παράγεται σε οργανίδια που βρίσκονται στο εσωτερικό των κυττάρων, τα μιτοχόνδρια. Η μιτοχονδριακή δυσλειτουργία συνδέεται με το αίσθημα σταδιακά αυξανόμενης κούρασης και εξάντλησης που αισθάνονται οι ασθενείς με αυτοάνοσο.
     
  • Σε δυσχέρεια στο μεταβολισμό των απλών ζαχάρων: κατανάλωση απλών ζαχάρων μεγαλύτερη από αυτή που μπορεί να μεταβολίσει ο κάθε οργανισμός, πυροδοτεί τις φλεγμονώδεις εξάρσεις των αυτοάνοσων νοσημάτων, διαιωνίζει τη φλεγμονή και συνδέεται με τα χαμηλά επίπεδα ενέργειας, το αίσθημα κόπωσης και τη δυσλειτουργία του γαστρεντερικού στις ασθενείς με αυτοάνοσο.
     
  • Στην αντίσταση στην ινσουλίνη: η ινσουλίνη λειτουργεί ως κατασταλτικός παράγοντας στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης διαταράσσουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού, επιδεινώνουν την αυτοανοσία και επιταχύνουν την καταστροφή των οργάνων που πλήττονται από το νόσημα. Παράλληλα, αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης εμποδίζουν την καύση του λίπους και συνδέονται με τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς να ρυθμίσουν το βάρος τους.
     
  • Στο μεταβολισμό των νευροδιαβιβαστών: ουσίες όπως η ντοπαμίνη, η σεροτονίνη και η αδρεναλίνη μεταβιβάζουν μηνύματα μεταξύ των κυττάρων και ρυθμίζουν τη λειτουργία του νευρικού και ορμονικού συστήματος. Οι μεταβολομικές αναλύσεις παρέχουν ακριβή εικόνα για την έκκριση των συγκεκριμένων νευροδιαβιβαστών οι οποίοι επηρεάζουν τις εναλλαγές στη διάθεση και το αίσθημα μελαγχολίας που βιώνουν συχνά οι ασθενείς με αυτοάνοσο.
     
  • Στο μεταβολισμό των λιπαρών οξέων: η σχέση μεταξύ ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρών είναι σημαντικός δείκτης για την ικανότητα του οργανισμού να διαχειρίζεται τις φλεγμονές, συνδέεται με τις φλεγμονώδεις εξάρσεις της νόσου και το αίσθημα πόνου που συχνά βιώνουν οι ασθενείς.
     
  • Στην κατάσταση της μικροβιακής χλωρίδας του οργανισμού: αλλοίωση του μικροβιώματος συνδέεται με επιδείνωση της λειτουργίας του γαστρεντερικού συστήματος, φουσκώματα, κοιλιακή διάταση, εναλλαγή δυσκοιλιότητας με διάρροια, ενώ ταυτόχρονα επηρεάζει  τη διάθεση και την ενέργεια των ασθενών με αυτοάνοσο.
     
  • Στην οξείδωση και στην αντιοξειδωτική ικανότητα του οργανισμού: η αυξημένη οξείδωση και ελλείψεις σε αντιοξειδωτικά παίζουν κεντρικό ρόλο στην εκδήλωση και στην πορεία των αυτοάνοσων.
 
 
Μέσα από τις εξετάσεις σχηματίζεται μια πλήρης εικόνα για την κατάσταση της υγείας του εξεταζόμενου. Εντοπίζονται οι δείκτες που συνδέονται με τα χαμηλά επίπεδα ενέργειας, την κακή γαστρεντερική λειτουργία, τη δυσκολία ρύθμισης του βάρους, τη χρόνια φλεγμονή και τις εναλλαγές της διάθεσης που βιώνουν οι ασθενείς με αυτοάνοσο.
 
Τα αποτελέσματα των εξετάσεων αξιολογούνται από την επιστημονική ομάδα της κλινικής μας, ώστε να διαμορφωθεί το θεραπευτικό πλάνο, που ταιριάζει στον κάθε ασθενή.
 
Μέχρι και λίγα χρόνια πριν, η ακριβής καταγραφή των ελλείψεων σε κάθε άτομο ήταν ιδιαίτερα δύσκολη με τις κλασσικές μεθόδους μέτρησης. Έτσι η διόρθωση τους βασιζόταν σε γενικές οδηγίες. Τα τελευταία χρόνια, αυτή η ευαίσθητη μέθοδος μέτρησης, που ανιχνεύει μικρά μόρια στον οργανισμό, παρέχει ακριβή εικόνα για την κατάσταση της υγείας ενός ατόμου.
 
Με βάση την κλινική μας εμπειρία στους ασθενείς με αυτοάνοσο νόσημα, ιατρικές παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής, στη διόρθωση των ελλείψεων και στη διατροφή με βάση με τα αποτελέσματα των μεταβολομικών αναλύσεων επιφέρουν:
 

  • Βελτίωση της πορείας της νόσου, με αναχαίτιση της περαιτέρω καταστροφής του οργάνου που βάλλεται από το ανοσοποιητικό σύστημα.
     
  • Συχνά παρατηρείται μείωση των επιπέδων των αυτο-αντισωμάτων, όπως στη νόσο του Χασιμότο, στη μυασθένεια στο λύκο κ.ά.
     
  • Μείωση του αισθήματος κόπωσης και αύξηση των επιπέδων ενέργειας.
     
  • Μείωση της φλεγμονής και του πόνου.
     
  • Βελτίωση της λειτουργίας του γαστρεντερικού.
     
  • Βελτίωση της διάθεσης και μείωση των έντονων συναισθηματικών μεταπτώσεων, που συνοδεύουν τα αυτοάνοσα.
     
  • Βελτίωση της ανταπόκρισης στη φαρμακευτική αγωγή.
 
Συνήθως απαιτούνται 6-8 μήνες για την επίτευξη μιας σημαντικής αλλαγής, ένα έτος για να σταθεροποιηθεί ο οργανισμός σε ένα καλύτερο επίπεδο λειτουργίας και δύο χρόνια για την επίτευξη των βέλτιστων αποτελεσμάτων.
 
Μέσα από την κλινική μας εμπειρία έχουμε διαπιστώσει ότι η διόρθωση ελλείψεων του οργανισμού σε βιταμίνες και άλλα στοιχεία και η αποκατάσταση των μεταβολικών διαταραχών, βελτιώνουν την ικανότητα του οργανισμού να διαχειρίζεται τη φλεγμονή, επιταχύνει τις διαδικασίες επούλωσης και μειώνει τη συμπτωματολογία όπως το αίσθημα πόνου, τη χρόνια κόπωση, τα χαμηλά επίπεδα ενέργειας που βιώνουν οι ασθενείς με αυτοάνοσο νόσημα. Σταδιακά οι ασθενείς βελτιώνουν την ποιότητα ζωής τους, και παρατηρούν μια σταθερή βελτίωση.
 
 

 

Βιβλιογραφικές Αναφορές:

[1] Environmental factors in autoimmune diseases and their role in multiple sclerosis Stefanie Jörg et. al. Cell Mol Life Sci. 2016.
[2] Global spread of autoimmune disease blamed on western diet Robin McKie Observer science editor. Jan 2022 https://www.theguardian.com/science/2022/jan/08/global-spread-of-autoimmune-disease-blamed-on-western-diet
[3] Metabolic pressure and the breach of immunological self-tolerance Veronica De Rosa, Antonio La Cava & Giuseppe Matarese.18 October 2017. Nature Immunology.
[4] The end of inflammation? New approach could treat dozens of diseases. National Geographic MARCH 4, 2022
[5] Nutritional Modulation of Immune Function: Analysis of Evidence, Mechanisms, and Clinical RelevanceWu D, Lewis ED, Pae M, Meydani SN.. Front Immunol. 2019;9:3160
[6] Τhe Implication of Vitamin D and Autoimmunity: a Comprehensive Review Chen-Yen Yang, Patrick S. C. Leung, Iannis E. Adamopoulos, and M. Eric Gershwin. Clin Rev Allergy Immunol. 2018
[7] Vitamin D and marine omega 3 fatty acid supplementation and incident autoimmune disease: VITAL randomized controlled trial  BMJ 2022. https://www.bmj.com/content/376/bmj-2021-066452 
[8] Vitamin D Resistance as a Possible Cause of Autoimmune Diseases: A Hypothesis Confirmed by a Therapeutic High-Dose Vitamin D Protocol Frontiers, Lemke D. et al Front. Immunol.,07 April 2021
[9] Environmental Exposures and Autoimmune Diseases: Contribution of Gut Microbiome M. Firoze Khan and Hui Wang. Front. Immunol., 10 January 2020 
[10] Leaky Gut and Autoimmunity: An Intricate Balance in Individuals Health and the Diseased State  Bilal Ahmad Paray et al Int J Mol Sci. 2020 Dec https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7767453/
[11] The end of inflammation? New approach could treat dozens of diseases. National Geographic MARCH 4, 2022
[12] Oxidative stress in autoimmune rheumatic diseases  Miranda J Smallwood et al. Free Radic Biol Med . 2018  https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29859343/
[13] Nutraceuticals against Oxidative Stress in Autoimmune Disorders  Carmen Mannucci et al. Antioxidants (Basel). 2021 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7914737/
[14] Prediction of Autoimmune Diseases by Targeted Metabolomic Assay of Urinary Organic Acids. Dimitris Tsoukalas et al. Metabolites. 2020 Dec 8.
[15] Targeted Metabolomic Analysis of Serum Fatty Acids for the Prediction of Autoimmune Diseases. Dimitris Tsoukalas, Vasileios Fragoulakis, Evangelia Sarandi et. al. Frontiers in Molecular Biosciences, Metabolomics (6), 2019, November. 
[16] Micronutrient deficiencies in patients with COVID-19: how metabolomics can contribute to their prevention and replenishment. Dimitris Tsoukalas and Evangelia Sarandi. BMJ Nutri Prev Heal. Nov. 2020; bmjnph-2020-000169
[17] Non-communicable Diseases in the Era of Precision Medicine: An Overview of the Causing Factors and Prospects.Dimitris Tsoukalas, Evangelia Sarandi et. al. Bio#Futures. Springer, Cham. May 2021
[18] Application of metabolomics in autoimmune diseases: Insight into biomarkers and pathology. J. Kang et al. / Journal of Neuroimmunology 279 (2015) 25–32
Επιμέλεια Κειμένου: Επιστημονική Ομάδα Metabolomic Medicine

Συνεργαζόμαστε με ερευνητές και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο για να παρέχουμε τις πιο προηγμένες και ακριβείς αναλύσεις.
Δείτε την κλινική

Ποιοι Είμαστε

www.metabolomicmedicine.com Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. Δείτε τους όλους
Ας κρατήσουμε επαφή.
Εγγραφείτε στο newsletter και κατεβάστε δωρεάν τον οδηγό για όσους έχουν διαγνωστεί με αυτοάνοσο νόσημα.