Δημοφιλή ¶ρθρα

Δημοφιλή ¶ρθρα

Υπηρεσίες

Ελκώδης Κολίτιδα & Εντερική Χλωρίδα

Η αντιμετώπιση της ελκώδους κολίτιδας πρέπει να περιλαμβάνει μαζί με την αποκατάσταση της μικροβιακής χλωρίδας και την διαχείριση των παραγόντων που την αλλοιώνουν.
 
Ελκώδης Κολίτιδα & Εντερική Χλωρίδα
Η αλλοίωση της σύστασης της εντερικής χλωρίδας είναι κεντρικός παράγοντας στην ανάπτυξη και στην πορεία της νόσου

 
Η διενέργεια εξειδικευμένων εξετάσεων επιτρέπει τη διαχείριση των διαφορετικών παραγόντων που συνδέονται με την αλλοίωση της μικροβιακής χλωρίδας στην ελκώδη κολίτιδα.
 
Η ελκώδης κολίτιδα είναι ένα αυτοάνοσο νόσημα που πλήττει το παχύ έντερο. Εκδηλώνεται με φλεγμονή στο βλεννογόνο που καλύπτει το εσωτερικό του παχέος εντέρου και του ορθού[1,2].
 
Ονομάζεται ελκώδης γιατί η βασική βλάβη που προκαλεί ανοιχτές πληγές που δεν επουλώνονται (έλκη), στο τοίχωμα του παχέος εντέρου.
 
Προκαλεί:

  • κοιλιακό άλγος
  • διάρροια
  • πυρετό
  • κόπωση
  • αιμορραγικές κενώσεις
  • αίσθημα επείγουσας ανάγκης για αφόδευση (τεινεσμός)
  • πόνος στο ορθό
  • ακούσια απώλεια βάρους
  • στα παιδιά καθυστέρηση της ανάπτυξης
  
Πρόκειται για μια νόσο που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής, κυρίως κατά την περίοδο των εξάρσεων. Αυτό συμβαίνει τόσο λόγω της επηρεασμένης λειτουργίας του εντέρου και του πόνου όσο και από τις παρενέργειες των φαρμακευτικών θεραπειών[2-4].
 
Αν και μπορεί να προσβάλει οποιοδήποτε τμήμα του παχέος εντέρου, συχνότερα πλήττει το τελευταίο τμήμα του (σιγμοειδές, ορθό και πρωκτός). Παρά το γεγονός ότι η ελκώδης κολίτιδα συνήθως  δεν είναι θανατηφόρα ασθένεια, μπορεί να προκαλέσει καχεξία και σπάνια μπορεί να οδηγήσει σε επιπλοκές που μπορούν να είναι απειλητικές για τη ζωή.

 
 

Εικόνα 1: Η ελκώδης κολίτιδα προκαλεί πληγές που δεν επουλώνονται εύκολα (έλκη), στο βλεννογόνο του παχέος εντέρου.

 
Η ελκώδης κολίτιδα οφείλεται σε πολυάριθμούς παράγοντες και συχνά απαιτούνται αρκετά χρόνια έως και δεκαετίες για την εκδήλωση της.
 
Η εκδήλωση της προκύπτει από το συνδυασμό πολλών και διαφορετικών παραγόντων. Χαρακτηρίζεται από μια ομάδα κυρίαρχων συμπτωμάτων που συνδέονται με το όργανο που βάλλεται, το παχύ έντερο.

Η δυσκολία στην αντιμετώπιση της νόσου είναι ότι οφείλεται σε πολλαπλούς παράγοντες που δρουν ταυτόχρονα και οδηγούν στην εκδήλωση της. 
 
Στην ελκώδη κολίτιδα πέρα από τα συμπτώματα που συνδέονται με το έντερο, ο ασθενής βιώνει και συμπτώματα όπως καταβολή, έλλειψη ενέργειας, διαταραχές στη διάθεση, μειωμένη πνευματική διαύγεια, διαταραχή του ύπνου, μειωμένη λίμπιντο και συμπτώματα από την χρόνια φλεγμονή όπως δέκατα και ευαισθησία στις λοιμώξεις, που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά μέσω φαρμακευτικής αγωγής.   

Για την αποτελεσματική διαχείριση της ελκώδους κολίτιδας δεν αρκεί η φαρμακευτική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων από μόνη της. Χρειάζεται να εντοπιστούν και να διαχειριστούν όλοι οι διαφορετικοί παράγοντες που οδηγούν στην εκδήλωσή της και επηρεάζουν την πορεία της. 

Σε διαφορετική περίπτωση, η πορεία της προχωρά σε σταθερή και σταδιακή επιδείνωση μέσα από εξάρσεις και υφέσεις, επιβαρύνοντας την καθημερινότητα και την κατάσταση υγείας του ασθενή. 
 
Τα τελευταία χρόνια εξειδικευμένες εξετάσεις εντοπίζουν τους παράγοντες που οδηγούν στην εκδήλωση της και επιτρέπουν τη διόρθωση τους, βελτιώνοντας σημαντικά την πορεία της υγείας και την καθημερινότητα των ασθενών. 


 
Αλλοίωση της Σύστασης της Μικροβιακής Χλωρίδας & Ελκώδης Κολίτιδα

Η αλλοίωση της σύστασης της μικροβιακής χλωρίδας του εντέρου είναι ένας από τους κύριους παράγοντες που προκαλούν την ανάπτυξη της ελκώδους κολίτιδας[4-8].
 
Το εντερικό μικροβίωμα αποτελείται από τρισεκατομμύρια μικροοργανισμούς. Η φυσιολογική ισορροπία και παρουσία αυτών των οργανισμών επηρεάζει τόσο τη λειτουργία του εντέρου όσο και του οργανισμού συνολικά. Η απόκλιση από την φυσιολογική σύσταση του μικροβιώματος ονομάζεται δυσβίωση.  

Η αλλαγή στο είδος και στην ποσότητα των μικροοργανισμών που βρίσκονται στο έντερο, συνδέονται με την εκδήλωση της ελκώδους κολίτιδας και της νόσου του Crohn. 
 
Η σύσταση του μικροβιώματος των υγιών ατόμων, είναι σχετικά σταθερή στο χρόνο, ενώ στους ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα είναι ασταθής. Η σύσταση του εντερικού μικροβιώματος, αλλάζει στις εξάρσεις και στις υφέσεις της νόσου.
 
Παλαιότερα, δεν ήταν ξεκάθαρο αν η αλλαγή του μικροβιώματος ήταν το αποτέλεσμα της φλεγμονής ή το αντίστροφο. Νεότερα στοιχεία δείχνουν, ότι η αλλαγή του μικροβιώματος προηγείται και ότι η φλεγμονή ακολουθεί[4].
 
Η παράγοντες που επηρεάζουν τη χλωρίδα του εντέρου είναι πολλαπλοί:
 

  • Η αυξημένη κατανάλωση ζάχαρης
  • Η κατάχρηση αλκοόλ
  • Η λήψη κάποιων φαρμάκων (μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, παυσίπονα, αντιβιοτικά)
  • Το στρες
  • Η χαμηλή πρόσληψη νερού
  • Η  έλλειψη μικροθρεπτικών συστατικών που ρυθμίζουν τη σύσταση της εντερικής χλωρίδας (βιταμίνη D, ψευδάργυρος, λιπαρά οξέα)
  • Η αντίσταση στην ινσουλίνη
  • Η χαμηλή φυσική δραστηριότητα
 
και πρέπει διαχειριστούν συνολικά, ώστε να αποκατασταθεί η φυσιολογική κατάσταση του εντερικού μικροβιώματος. Αυτός είναι και ο λόγος που η λήψη προβιοτικών από μόνη της δεν αρκεί ώστε να επιφέρει σημαντικές αλλαγές στην πορεία της νόσου. 
 
Οι παράγοντες που επηρεάζουν την αλλαγή της σύστασης του μικροβιώματος στην ελκώδη κολίτιδα είναι πολλοί και διαφορετικοί. Η διαχείριση ενός μεμονωμένου παράγοντα δεν επαρκεί για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της νόσου.

Η αντιμετώπιση της ελκώδους κολίτιδας πρέπει να περιλαμβάνει μαζί με την αποκατάσταση της μικροβιακής χλωρίδας και την διαχείριση των παραγόντων που την αλλοιώνουν.



Παράγοντες που Επηρεάζουν τη Σύσταση της Χλωρίδας του Εντέρου


1. Βιταμίνη D 

Tα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D συνδέονται άμεσα με την αυξημένη εμφάνιση της ελκώδους κολίτιδας, αλλά και τη βαρύτητα των συμπτωμάτων κατά την εκδήλωση της νόσου.
 
Η βιταμίνη D συμβάλει στον έλεγχο των παθογόνων μικροοργανισμών. Είναι απαραίτητη για την παραγωγή 200 ενδογενών αντιβιοτικών ουσιών και για την ομαλή λειτουργία και ενεργοποίηση των λευκών αιμοσφαιρίων[9-12,14].

Η βιταμίνη D έχει άμεση και ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση που εκφράζεται μέσα από ειδικούς υποδοχείς. Η άμεση αντιφλεγμονώδης δράση της έχει αποδειχθεί σε πολυάριθμες έρευνες[10-15].

Ο εντερικός βλεννογόνος είναι ένας από τους πιο ευαίσθητους στη βιταμίνη D ιστούς. Η επίτευξη ιδανικών επίπεδων βιταμίνης D πρέπει να είναι στόχος τόσο για την πρόληψη όσο και για την θεραπεία των φλεγμονωδών νόσων του εντέρου. 

Όσο χαμηλότερα τα επίπεδα της βιταμίνης D τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος εμφάνισης φλεγμονώδους νόσου του εντέρου και τόσο πιο έντονη είναι και η συμπτωματολογία.

Ανεπάρκεια βιταμίνης D συσχετίστηκε με: 


  • Αυξημένες εισαγωγές σε νοσοκομείο
     
  • Αυξημένες εξάρσεις της νόσου 
     
  • Αυξημένη χρήση κορτιζόνης
     
  • ¶υξηση των δόσεων της φαρμακευτικής αγωγής[13]
  
Στους ασθενείς που πάσχουν από αυτοανοσία, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι μπορεί να εμφανίζουν αντίσταση στη βιταμίνη D, χρειάζονται δηλαδή μεγαλύτερες δόσεις και υψηλότερες τιμές για να μπορέσει το σώμα τους να έχει τα πλήρη οφέλη από τη δράση της[15].
 
Η χορήγηση θεραπευτικών δόσεων βιταμίνης D πρέπει να γίνεται υπό ιατρική παρακολούθηση και την παράλληλη μέτρηση εργαστηριακών παραμέτρων που επιτρέπουν την αξιολόγηση της ανταπόκρισης του οργανισμού.



2. Διατροφή
 
Η διατροφή είναι ένας παράγοντας που συχνά παραβλέπεται στην ελκώδη κολίτιδα. Η διατροφή επηρεάζει άμεσα τη μικροβιακή χλωρίδα του εντέρου. Το τι τρώμε προκαλεί επίσης ορμονικές εκκρίσεις που διαμορφώνουν την ανταπόκριση του οργανισμού στη φλεγμονή και επηρεάζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
 
Η κατανάλωση επεξεργασμένων τροφών, η αυξημένη κατανάλωση ζάχαρης και η υπερκατανάλωση αλκοόλ, προξενούν άμεση βλάβη στο εντερικό τοίχωμα, αυξάνουν τον πληθυσμό των παθογόνων μικροοργανισμών και μειώνουν το πληθυσμό ωφέλιμων μικροβίων, επιδεινώνοντας τα συμπτώματα και την πορεία της νόσου.
 
 
3. Ελλείψεις Μικροθρεπτικών & Ελκώδης Κολίτιδα
 
Λόγω της διαταραχής στην απορρόφηση των θρεπτικών στοιχείων, οι ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα έχουν συχνά σημαντικές ελλείψεις σε μικροθρεπτικά συστατικά όπως βιταμίνες, μεταλλικά στοιχεία, αμινοξέα και ωμέγα λιπαρά οξέα. Οι ελλείψεις επηρεάζουν τη γενική κατάσταση της υγείας των ασθενών και παίζουν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη της νόσου.

Οι πιο συχνές ελλείψεις είναι:

Γλουταμίνη: H γλουταμίνη είναι ένα αμινοξύ, απαραίτητο για την ομαλή λειτουργία του εντερικού βλεννογόνου. Είναι το πιο σημαντικό καύσιμο για τα εντερικά κύτταρα, αλλά και για τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος. Η έλλειψη της εμποδίζει την επούλωση και την φυσιολογική λειτουργία του εντερικού βλεννογόνου[16]

Ψευδάργυρος: Ο ψευδάργυρος, είναι απαραίτητος στην ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και στη διατήρηση της ακεραιότητας του εντερικού βλεννογόνου. Επιπρόσθετα, η έλλειψη ψευδαργύρου, προκαλεί διαταραχή στην κινητικότητα του εντέρου και επηρεάζει αρνητικά την εντερική χλωρίδα, την ικανότητα επούλωσης του βλεννογόνου και τη διαχείριση της φλεγμονής[17-19].

Επιπρόσθετα μικροθρεπτικά, που εμφανίζουν έλλειψη στη νόσο του Crohn είναι ο σίδηρος, οι βιταμίνες Β12, Β6, Β2, Β1, η βιταμίνη Κ, το φολικό οξύ, το σελήνιο. Η έλλειψη των συγκεκριμένων μικροθρεπτικών επιδεινώνει τα συμπτώματα και την πορεία αυτών των νοσημάτων[17-19].     

Υπάρχει μια κατηγορία ειδικών εξετάσεων που απευθύνεται σε ασθενείς με αυτοάνοσο νόσημα, όπως η ελκώδης κολίτιδα. 
 
Μέσω των εξετάσεων εντοπίζονται οι διαφορετικοί παράγοντες που επηρεάζουν τη σύσταση του μικροβιώματος και οι ελλείψεις του οργανισμού που συνδέονται με την πορεία της νόσου. 


 
Πώς η Κλινική μας Βοηθά τους Ασθενείς με Ελκώδη Κολίτιδα να Αλλάξουν την Πορεία τους με τη Νόσο
 
Η κλινική μας ειδικεύεται στην αντιμετώπιση αυτοάνοσων νοσημάτων όπως η ελκώδης κολίτιδα. Πολλοί ασθενείς με ελκώδη κολίτιδα αντιμετωπίζουν συμπτώματα που δεν μπορούν να ελέγξουν.
 
Η λήψη φαρμακευτικής αγωγής για τη ρύθμιση των συμπτωμάτων και τον έλεγχο της φλεγμονής είναι απαραίτητο κομμάτι της αντιμετώπισης στην ελκώδη κολίτιδα, ωστόσο δεν είναι αρκεί από μόνη της για να επιτευχθεί πλήρης έλεγχος της νόσου.
 
Στην ελκώδη κολίτιδα πέρα από τα συμπτώματα που συνδέονται με το έντερο, ο ασθενής βιώνει και συμπτώματα όπως καταβολή, έλλειψη ενέργειας, διαταραχές στη διάθεση, μειωμένη πνευματική διαύγεια, διαταραχή του ύπνου, μειωμένη λίμπιντο και συμπτώματα από την χρόνια φλεγμονή, όπως δέκατα και ευαισθησία στις λοιμώξεις, που δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά μέσω φαρμακευτικής αγωγής.   
 
Η διενέργεια ειδικών εξετάσεων επιτρέπει στους ασθενείς να αλλάξουν την πορεία τους με τη νόσο και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής τους. 
 
Στην κλινική μας διενεργούμε εξειδικευμένες εξετάσεις που απευθύνονται σε όσους έχουν διαγνωστεί με αυτοάνοσο νόσημα. Στα περιστατικά που αναλαμβάνουμε ο πρώτος στόχος είναι να σταματήσουμε την εξέλιξη της νόσου. 
 
Προτεραιότητα είναι η βελτίωση της ποιότητας ζωής και ο έλεγχος των συμπτωμάτων, ώστε ο ασθενής να πλησιάσει όσο πιο κοντά γίνεται στο πώς ήταν πριν την εμφάνιση της νόσου.  
 
Οι εξετάσεις που διενεργούνται ονομάζονται μεταβολομικές αναλύσεις. Απευθύνονται σε ασθενείς με αυτοάνοσο και εντοπίζουν τις διαταραχές που επηρεάζουν την πορεία της νόσου[20-27]
 
Πρόκειται για μια κατηγορία εξειδικευμένων εξετάσεων που ανιχνεύουν περισσότερους από 80 δείκτες, που αφορούν:

  • στην κατάσταση της μικροβιακής χλωρίδας του οργανισμού
     
  • στις ελλείψεις μικροθρεπτικών συστατικών
     
  • στην παραγωγή ενέργειας στα μιτοχόνδρια (οργανίδια όπου παράγεται ενέργεια στα κύτταρα)
     
  • σε διαταραχή του μεταβολισμό των απλών ζαχάρων
     
  • στην αντίσταση στην ινσουλίνη
     
  • στο μεταβολισμό των ουσίες όπως η ντοπαμίνη, η σεροτονίνη και η αδρεναλίνη μεταβιβάζουν μηνύματα μεταξύ των κυττάρων
     
  • στο μεταβολισμό των λιπαρών οξέων (ωμέγα-3, ωμέγα-6, ωμέγα-9 και κορεσμένα λιπαρά).
 
Η διενέργεια των εξετάσεων και η λήψη του ιατρικού ιστορικού είναι το πρώτο βήμα.
 
Στη συνέχεια, τα αποτελέσματα των εξετάσεων αξιολογούνται από την επιστημονική ομάδα της κλινικής μας, ώστε να διαμορφωθεί το θεραπευτικό πλάνο, που ταιριάζει στον κάθε ασθενή. 

Μετά τη διενέργεια των εξετάσεων και τη διαμόρφωση του θεραπευτικού πλάνου, συνήθως απαιτούνται 6-8 μήνες για την επίτευξη μιας σημαντικής αλλαγής και ένα έτος για να σταθεροποιηθεί ο οργανισμός σε ένα καλύτερο επίπεδο λειτουργίας.
 
Είναι κάτι που χρειάζεται χρόνο και προσπάθεια, ωστόσο η επιστημονική μας ομάδα είναι δίπλα σε κάθε ασθενή που δεν είναι ικανοποιημένος με την κατάσταση της υγείας του και θέλει να πλησιάσει όσο πιο κοντά γίνεται στο πώς ήταν πριν την εκδήλωση της νόσου του. 
 
Είναι ζωτικής σημασίας η ταχύτερη δυνατή παρέμβαση για την αποκατάσταση των παραπάνω, με στόχο την αναστολή της εξέλιξης της νόσου. Τα αυτοάνοσα χαρακτηρίζονται από την καταστροφή των οργάνων στόχων που πλήττονται από το ανοσοποιητικό σύστημα. 

Στην ελκώδη κολίτιδα το όργανο που βάλλεται από το ανοσοποιητικό είναι πρωτίστως το παχύ έντερο, μπορούν όμως να προσβληθούν και αλλά όργανα όπως οι αρθρώσεις, το δέρμα και τα μάτια.

Η άμεση διαχείριση των παραγόντων που ενισχύουν τη βλάβη είναι επιτακτική, ώστε να μειωθεί έγκαιρα το μέγεθος της καταστροφής των οργάνων και των ιστών που πλήττονται[28].
 
Η επιστημονική μας ομάδα έχει διαχειριστεί περισσότερα από 25.000 περιστατικά με αυτοάνοσα και χρόνια νοσήματα. 
 
Συγκεκριμένα, στα περιστατικά με ελκώδη κολίτιδα που αναλαμβάνουμε μειώνεται η φλεγμονή στο παχύ έντερο, διορθώνονται οι ελλείψεις που συνδέονται με τη νόσο, μειώνεται η συχνότητα των εξάρσεων και ο κίνδυνος νοσηλείας, βελτιώνεται η ανταπόκριση στη φαρμακευτική αγωγή, αποκαθίσταται η φυσιολογική συχνότητα των κενώσεων, διορθώνεται το αίσθημα εξάντλησης που συνοδεύει τη νόσο και αυξάνονται τα επίπεδα ενέργειας.
 
Μέσα από την κλινική μας εμπειρία έχουμε διαπιστώσει ότι η διόρθωση ελλείψεων του οργανισμού σε βιταμίνες και άλλα στοιχεία και η αποκατάσταση των μεταβολικών διαταραχών, αλλάζουν ριζικά την πορεία των ασθενών με ελκώδη κολίτιδα προς το καλύτερο και βελτιώνουν την ποιότητα ζωής τους, από μια εικόνα σταθερής επιδείνωσης, σε μια σταθερής βελτίωσης.




 
Βιβλιογραφικές Αναφορές:

  1. Mayo Clinic Inflammatory bowel disease (IBD). Accessed Nov. 2020
  2. Inflammatory Bowel Disease.William A Rowe.  Emedicine Updated: Apr 10, 2020. 
  3. Worldwide Incidence and Prevalence of Inflammatory Bowel Disease in the 21st Century: A Systematic Review of Population-Based Studies. Siew C Ng et al. The Lancet. Dec. 2018   
  4. The gut microbiota and inflammatory bowel disease Katsuyoshi Matsuoka and Takanori Kanai. Semin Immunopathol. 2015; 37: 47–55.
  5. Health & Science Microbes may play crucial role in human health, researchers discovering. Rob SteinOctober 9, WP. October 2011
  6. Think Twice: How the Gut's "Second Brain" Influences Mood and Well-Being. Adam Hadhazy. Scientific American
  7. A human gut microbial gene catalogue established by metagenomic sequencing Junjie Qin, Ruiqiang Li et al. Nature March 2010. 
  8. Enterotypes of the human gut microbiome. Nature, 2011 May.
  9. The Role of Vitamin D in Inflammatory Bowel Disease: Mechanism to Management Jane Fletcher, Sheldon C. Cooper, Subrata Ghosh, and Martin Hewison. Nutrients. 2019 May 
  10. Vitamin D Modulates Intestinal Microbiota in Inflammatory Bowel Diseases  by Carolina Battistin et al. Int. J. Mol. Sci. 2021.
  11. Vitamin D Therapy in Inflammatory Bowel Diseases: Who, in What Form, and How Much? Tibor Hlavaty, Anna Krajcovicova, Juraj Payer J Crohns Colitis. 2015 Feb 
  12. Influence of Vitamin D Deficiency on Inflammatory Markers and Clinical Disease Activity in IBD Patients Pedro López-Muñoz et. al. Nutrients . 2019 May 11
  13. Vitamin D Receptor Agonists' Anti-Inflammatory Properties Jelena Vojinovic. Ann N Y Acad Sci . 2014 May. 
  14. Antimicrobial and Immune-Modulatory Effects of Vitamin D Provide Promising Antibiotics-Independent Approaches to Tackle Bacterial Infections – Lessons Learnt from a Literature Survey Ainoosh Golpour, Stefan Bereswill, and Markus M. Heimesaat. Eur J Microbiol Immunol (Bp). 2019 Oct 
  15. Vitamin D Resistance as a Possible Cause of Autoimmune Diseases: A Hypothesis Confirmed by a Therapeutic High-Dose Vitamin D Protocol  Dirk Lemke et al. Front. Immunol., 07 April 2021.
  16. Intestinal Permeability, Inflammation and the Role of Nutrients Ricard Farré et. al. Nutrients. 2020 Apr.
  17. Micronutrient deficiencies in inflammatory bowel disease. Roni Weisshof, Irit Chermes. Curr Opin Clin Nutr Metab Care . 2015.
  18. Micronutrient deficiencies in inflammatory bowel disease: from A to zinc. Caroline Hwang, Viveca Ross, Uma Mahadevan. Inflamm Bowel Dis . 2012 Oct.
  19. Risk Factors for Vitamin D, Zinc, and Selenium Deficiencies in Korean Patients with Inflammatory Bowel Disease Yoo Min Han et al. Gut Liver . 2017 May 
  20. Targeted Metabolomic Analysis of Serum Fatty Acids for the Prediction of Autoimmune Diseases. Dimitris Tsoukalas, Vassileios Fragoulakis, Evangelia Sarandi et. al. Frontiers in Molecular Biosciences, Metabolomics (6), 2019, Published 1 November 2019
  21. Micronutrient deficiencies in patients with COVID-19: how metabolomics can contribute to their prevention and replenishment. Dimitris Tsoukalas and Evangelia Sarandi. BMJ Nutri Prev Heal. Nov. 2020; bmjnph-2020-000169
  22. Prediction of Autoimmune Diseases by Targeted Metabolomic Assay of Urinary Organic Acids. Dimitris Tsoukalas, Vasileios Fragoulakis, Evangelia Sarandi et. al. Metabolites. 2020 Dec 8.
  23. The Fingerprints of Diabetes…and Other Diseases. Harvard Magazine  
  24. Metabolic profiling of organic and fatty acids in chronic and autoimmune diseases. Evangelia Sarandi, Dimitris Tsoukalas et al. Advances in Clinical Chemistry. July 15, 2020. Elsevier Inc.
  25. Metabonomic fingerprints of fasting plasma and spot urine reveal human pre-diabetic metabolic traits Xinjie Zhao et al. Metabolomics. 2010. 
  26. Fathoming Metabolism. Harvard Magazine.
  27. Höller U, Bakker SJL, Düsterloh A, et al. Micronutrient status assessment in humans: current methods of analysis and future trends. TrAC Trends in Analytical Chemistry 2018 
  28. Challenges, Progress, and Prospects of Developing Therapies to Treat Autoimmune Diseases. LarsFugger, Lise Torp Jensen, Jamie Rossjohn. Cell 2 April 2020.
 
Επιμέλεια Κειμένου: Επιστημονική Ομάδα Metabolomic Medicine

Συνεργαζόμαστε με ερευνητές και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο για να παρέχουμε τις πιο προηγμένες και ακριβείς αναλύσεις.

Επιστημονική Ομάδα

www.metabolomicmedicine.com Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. Δείτε τους όλους
Ας κρατήσουμε επαφή.
Εγγραφείτε στο newsletter και κατεβάστε δωρεάν τον οδηγό για όσους έχουν διαγνωστεί με αυτοάνοσο νόσημα.