Δημοφιλή Άρθρα

Δημοφιλή Άρθρα

Υπηρεσίες

Δείτε επίσης

Διαβήτης, Προ-Διαβήτης & Αντίσταση στην Ινσουλίνη


Ιατρικές παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής, στη διόρθωση των ελλείψεων και στη διατροφή, αλλάζουν ριζικά την πορεία της υγείας ασθενών με διαβήτη, προ-διαβήτη και αντίσταση στην ινσουλίνη.

Διαβήτης, Προ-Διαβήτης & Αντίσταση στην Ινσουλίνη
 
Ο διαβήτης τύπου 2 και ο προ-διαβήτης προκύπτουν λόγω αντίστασης στην ινσουλίνη.
 
Ο διαβήτης και η αντίσταση στην ινσουλίνη απασχολούν το μεγαλύτερο κομμάτι του πληθυσμού και αποτελούν την πρώτη αιτία νόσου σε παγκόσμια κλίμακα.
 
Οφείλονται στον τρόπο ζωής, στη διατροφή και σε ελλείψεις του οργανισμού. Ιατρικές παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής, στη διόρθωση των ελλείψεων και στη διατροφή, αλλάζουν ριζικά την πορεία της υγείας ασθενών με διαβήτη, προ-διαβήτη και αντίσταση στην ινσουλίνη.

 
Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που παράγεται από το πάγκρεας και βοηθά τη γλυκόζη που βρίσκεται στο αίμα μας να μπει μέσα στα κύτταρα, όπου χρησιμοποιείται για ενέργεια.
 
Η γλυκόζη προέρχεται από το φαγητό που τρώμε. Το συκώτι παράγει επίσης γλυκόζη όταν χρειάζεται, όπως όταν είστε νηστικοί.
 
Κάθε φορά που τρώμε κάτι, τα επίπεδα του ζαχάρου στο αίμα αυξάνονται. Στη συνέχεια, το σώμα μας εκκρίνει ινσουλίνη, που μειώνει τα επίπεδα της γλυκόζης για να τη διατηρήσει στα φυσιολογικά όρια.

 
 
Αντίσταση στην Ινσουλίνη
 
Η αντίσταση στην ινσουλίνη είναι η κατάσταση όπου τα κύτταρα μας στην προσπάθεια τους να προστατευτούν από την αυξημένη διάθεση γλυκόζης στον οργανισμό, μειώνουν την απόκριση τους στην ινσουλίνη.
 
Ως αποτέλεσμα, το πάγκρεας παράγει περισσότερη ινσουλίνη για να βοηθήσει τη γλυκόζη να εισέλθει στα κύτταρα μας.
 
Εφόσον το πάγκρεας είναι σε θέση να παράγει αρκετή ινσουλίνη για να ξεπεράσει τη μειωμένη απόκριση των κυττάρων μας σε αυτή, τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα θα παραμείνουν σε φυσιολογικά επίπεδα.
 
Σε ένα άτομο όπου ο οργανισμός του αποκρίνεται φυσιολογικά στην ινσουλίνη, απαιτούνται 3 με 5 mIU/mL ινσουλίνης στο αίμα του, για να διατηρηθούν τα επίπεδα της γλυκόζης εντός φυσιολογικών ορίων.
 
Σε ένα άτομο με αντίσταση στην ινσουλίνη μπορεί να απαιτείται 10 φορές μεγαλύτερη ποσότητα ινσουλίνης, 30 mIU/mL ή και περισσότερες μονάδες, ώστε να διατηρήσει ο οργανισμός το ζάχαρο σε φυσιολογικό εύρος. Αυτό είναι το προ-διαβητικό στάδιο.
 
Το προδιαβητικό στάδιο συνήθως διαρκεί αρκετά χρόνια και είναι το στάδιο όπου προκύπτουν σημαντικές βλάβες στον οργανισμό, από την αυξημένη έκκρισης ινσουλίνης. 
 
Σταδιακά, συνήθως σε διάστημα ετών, η αυξημένη έκκριση ινσουλίνης καταβάλει το πάγκρεας, το οποίο δεν καταφέρνει να ανταποκριθεί στις αυξημένες ανάγκες έκκρισης ινσουλίνης.
 
Καθώς μειώνεται η ικανότητα του οργανισμού να παράγει ινσουλίνη, τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα αυξάνονται σταδιακά, μέχρι την εκδήλωση διαβήτη τύπου 2.
 
Το χαρακτηριστικό του διαβήτη τύπου 2, είναι ότι ο οργανισμός συνεχίζει να λειτουργεί με αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης σε σχέση με ένα υγιές άτομο, ωστόσο, αυτή δεν επαρκεί για να συγκρατήσει τη γλυκόζη εντός των φυσιολογικών ορίων. Για παράδειγμα, ο οργανισμός θα μπορούσε να παράγει 25 mIU/mL ινσουλίνης, που είναι 8 φορές περισσότερη από τα ιδανικά επίπεδα, αυτή όμως να μην επαρκεί, ώστε να διατηρήσει τη γλυκόζη εντός του φυσιολογικού εύρους. 
 
Κατά το διαβήτη τύπου 2, οι βλάβες που προκύπτουν στον οργανισμό οφείλονται τόσο στα αυξημένα επίπεδα ινσουλίνης όσο και στα αυξημένα επίπεδα ζαχάρου.
 
Εφόσον δεν επιλυθεί η αντίσταση στην ινσουλίνη, αυξημένα επίπεδα αυτής της ορμόνης, προκαλούν αύξηση του σωματικού βάρους, εναπόθεση λίπους στην κοιλιακή χώρα, προάγουν τις φλεγμονές, αυξάνουν τον κίνδυνο αυτοάνοσων νοσημάτων, καταστέλλουν το ορμονικό σύστημα (θυρεοειδής, αναπαραγωγικό σύστημα, επινεφρίδια), επιταχύνουν το γήρας, προάγουν την αθηρωμάτωση και οδηγούν σε ανάπτυξη πληθώρας νοσημάτων και έκπτωση της υγείας.
 
Τα αυξημένα επίπεδα ζαχάρου επίσης επιβαρύνουν την υγεία, προκαλώντας βλάβη στα όργανα και τους ιστούς. Η αυξημένη έκθεση των ιστών στη γλυκόζη, οδηγεί στην εναπόθεση γλυκόζης σε αυτούς (γλυκοζυλίωση) και συρρίκνωση τους.

 


Εικόνα 1: η εναπόθεση γλυκόζης στους ιστούς προκαλεί συρρίκνωση και αλλοίωση στο δέρμα, στα αγγεία, στη καρδιά, στα νεύρα και σε όλα τα όργανα.  
 
 
Η μέτρηση του βαθμού εναπόθεσης της γλυκόζης στους ιστούς, χρησιμοποιείται ώστε να αξιολογηθούν τα μέσα επίπεδα ζαχάρου στον οργανισμό. Αυτό γίνεται με τη μέτρηση του βαθμού γλυκοζυλιώσης μιας συγκεκριμένης πρωτεΐνης στο αίμα, της αιμοσφαιρίνης, που δείχνει τα μέσα επίπεδα ζαχάρου στο αίμα κατά το προηγούμενο δίμηνο.
 
Τιμές γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης (HbA1c) μεταξύ 5.7-6.4% αξιολογούνται ως προδιαβήτης. Ενώ επίπεδα 6.5% και πάνω είναι διαβήτης. Φυσιολογικά θεωρούνται επίπεδα HbA1c μικρότερα από 5.6%

 


Εικόνα 2: Οι τιμές της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης, δείχνουν το ποσοστό της αιμοσφαιρίνης στο αίμα στο οποίο έχει γίνει προσκολληθεί γλυκόζη. 
 
 
Η αποκατάσταση της φυσιολογικής δράσης της ινσουλίνης μπορεί στις περισσότερες περιπτώσεις διαβήτη τύπου 2 να οδηγήσει σε αναστροφή της νόσου και φυσιολογικά επίπεδα ζαχάρου.

 
Τρόπος Ζωής, Διατροφή & Διαβήτης 
 
Το ανθρώπινο είδος για εκατομμύρια χρόνια και μέχρι μόλις μερικές δεκαετίες πριν, επιβίωσε σε ένα περιβάλλον όπου η τροφή ήταν σπάνια και έπρεπε να καταβάλει σημαντικό σωματικό έργο για να την βρει. Αυτός είναι και ο λόγος που το ορμονικό μας σύστημα είναι γενετικά προγραμματισμένο να λειτουργεί καλύτερα με τροφές που έχουν μεγάλη θρεπτική αξία, αλλά χαμηλή θερμιδική απόδοση.  

Ο σύγχρονος άνθρωπος κινείται όλο και λιγότερο, ενώ καταναλώνει όλο και μεγαλύτερες ποσότητες υψηλά επεξεργασμένων τροφών, επιδεινώνοντας την αντίσταση στην ινσουλίνη. Αντιθέτως, η σωματική άσκηση αυξάνει την απορρόφηση της γλυκόζης στα κύτταρα, ρίχνει τα επίπεδα του ζαχάρου στο αίμα και μειώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη.   

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής προάγει με πολλαπλούς μηχανισμούς την ανάπτυξη διαβήτη[1-3]:

  • Υψηλά επεξεργασμένες τροφές[4-7].
     
  • Χαμηλή σωματική άσκηση[8].
     
  • Ελλείψεις βιταμινών και μικροθρεπτικών συστατικών[9-13].
     
  • Διαβίωση σε κλειστούς χώρους που συνδέονται με χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D.
     
  • Αλλοίωση της μικροβιακής χλωρίδας (κατάχρηση αντιβιοτικών, συντηρητικά τροφίμων, υπέρ-κατανάλωση ζάχαρης και αλκοόλ)[14].
     
  • Στρες (αυξημένα επίπεδα ορμονών του στρες όπως η κορτιζόλη και η αδρεναλίνη προάγουν την αντίσταση στην ινσουλίνη)[15,16].

Η συνήθης προσέγγιση είναι η λήψη φαρμακευτικής αγωγής με στόχο την μείωση των επιπέδων του ζαχάρου στο αίμα και την καθυστέρηση της εμφάνισης των επιπλοκών από τη νόσο. 

Παρότι οι φαρμακευτικές προσεγγίσεις επιτυγχάνουν σε κάποιο βαθμό τον έλεγχο των επιπέδων του ζαχάρου, δεν γίνεται να αποκαταστήσουν την πληθώρα μεταβολικών διαταραχών που αναπτύσσονται στο διαβήτη. Επιπρόσθετα, η πλειοψηφία των φαρμακευτικών αγωγών προάγει περαιτέρω την έκκριση ινσουλίνης και επιδεινώνει το φαινόμενο της αντίστασης.

Δυστυχώς δεν έχει δοθεί αρκετή βαρύτητα στην αντιμετώπιση των αναστρέψιμων παραγόντων που προκαλούν το διαβήτη. Αυτή η προσέγγιση, ενισχύεται από την πεποίθηση ότι ο διαβήτης τύπου 2 είναι μη αναστρέψιμος και απαιτείται συνεχής ενίσχυση της φαρμακευτικής αγωγής για να αντιμετωπιστεί η σταδιακή επιδείνωση της λειτουργίας του παγκρέατος[1].  

Ωστόσο, στοιχεία από πολυάριθμες μελέτες σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, δείχνουν ότι εντατικές παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής και διατροφής, που συνοδεύονται από απώλεια βάρους, βελτιώνουν τα επίπεδα του ζαχάρου στο αίμα, μειώνουν την ανάγκη φαρμακευτικής παρέμβασης και επιφέρουν ύφεση του διαβήτη[1,17-22].   

Ένας επιπρόσθετος λόγος είναι και το γεγονός ότι οι μεταβολικές διαταραχές του διαβήτη και του προ-διαβήτη δεν είναι άμεσα αντιληπτές από το άτομο ως συμπτώματα που οφείλονται στη νόσο. 

Συμπτώματα που προκαλεί ο διαβήτης:


  • Εκνευρισμός και επιθετικότητα
     
  • Έντονη κόπωση
     
  • Αδυναμία
     
  • Υπνηλία και μειωμένη διαύγεια
     
  • Στυτική δυσλειτουργία ή ανικανότητα
     
  • Έντονη πείνα
     
  • Δυσκοιλιότητα και πεπτικές διαταραχές
     
  • Συχνουρία
     
  • Θολή όραση
     
  • Καθυστέρηση στην επούλωση των πληγών
     
  • Μουδιάσματα και “τσιμπήματα” σε χέρια και πόδια
     
  • Μυκητιάσεις
     
  • Δερματικά προβλήματα (χλωμή όψη, φαγούρα, το δέρμα γίνεται πιο σκούρο σε κάποια σημεία του σώματος, όπως οι μασχάλες και η βουβωνική περιοχή)
     
  • Εφιάλτες ή και πρόκληση κλάματος στον ύπνο
     
  • Πονοκέφαλοι
     
  • Ταχυκαρδία
     
  • Αυξημένη εφίδρωση 

Τα παραπάνω συμπτώματα γίνονται συχνά αντιληπτά ως “φυσιολογικές” εκδηλώσεις του οργανισμού που εμφανίζονται λόγω ηλικίας, υπερβολικής εργασίας, στρες ή και κακής πέψης μετά από ένα βαρύ γεύμα. Έτσι σπάνια γίνονται αντιληπτά από τον ασθενή ως συμπτώματα που οφείλονται στο διαβήτη.   


Ο Διαβήτης Τύπου 2 είναι Αναστρέψιμος 

Νέα στοιχεία ενισχύουν τη θέση ότι ο διαβήτης τύπου 2 είναι αναστρέψιμος, με την εφαρμογή εντατικής ιατρικής παρέμβασης στον τρόπο ζωής και διατροφής. Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στο The Lancet, οι ερευνητές συνέκριναν την πορεία ασθενών που λάμβαναν μόνο φαρμακευτική αγωγή, με την πορεία ασθενών που ακολούθησαν παράλληλα με τη φαρμακευτική αγωγή και εντατικό πρόγραμμα αλλαγής της διατροφής και του τρόπου ζωής[1].

Η ομάδα των ασθενών με την παρέμβαση στον τρόπο ζωής και διατροφής, εμφάνισε σημαντικά καλύτερη εικόνα, σε σχέση με την ομάδα που λάμβανε μόνο φαρμακευτική αγωγή. 

Μετά από 12 μήνες στην ομάδα των ασθενών με την εντατική παρέμβαση στη διατροφή και στον τρόπο ζωής παρατηρήθηκαν:


  • Ύφεση του διαβήτη στο 61% των ατόμων.
     
  • Σημαντική απώλεια βάρους (12 kg κατά μέσο όρο). 
     
  • Ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης στο 71% των ατόμων, χωρίς την ανάγκη λήψης φαρμακευτικής αγωγής.
     
  • Βελτίωση στην ποιότητα ζωής.
     
  • Μείωση του αριθμού λήψης φαρμάκων από 3 κατά μέσο όρο, στην αρχή του προγράμματος, σε 1 στο τέλος του προγράμματος. 
     
Στην ομάδα που λάμβανε μόνο φαρμακευτική αγωγή, μετά από 12 μήνες παρατηρήθηκαν:

  • Ύφεση του διαβήτη στο 12% των περιπτώσεων.
     
  • Τρεις φορές μικρότερη απώλεια βάρους, σε σχέση με την ομάδα παρέμβασης (4 kg κατά μέσο όρο).
     
  • Πέντε άτομα από τα 70 παρουσίασαν σοβαρές παρενέργειες από τη φαρμακευτική αγωγή και χρειάστηκε να νοσηλευτούν εξ αιτίας αυτών.
     
  • Αύξηση του αριθμού λήψης φαρμάκων από 3 κατά μέσο όρο, στην αρχή του προγράμματος, σε 5 στο τέλος του προγράμματος.
     
Παρόμοια αποτελέσματα και αναστροφή του διαβήτη τύπου 2, έχουν επιτευχθεί και σε άλλες μελέτες με παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής και διατροφής[17-22].



 
Η απλή μείωση των θερμίδων, που δεν λαμβάνει υπόψη τα μεταβολικά χαρακτηριστικά του κάθε ασθενούς είναι ιδιαίτερα δύσκολο να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα, λόγω της έντονης πείνας και κόπωσης που προκαλεί.
 



Διακόπτοντας την Προοδευτική Επιδείνωση του Διαβήτη Τύπου 2 

Ο διαβήτης τύπου 2 είναι μια κατάσταση που είναι αναστρέψιμη σε σημαντικό ποσοστό ασθενών, με κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση και αλλαγές στον τρόπο ζωής και διατροφής. 

Μέσα από την κλινική μας εμπειρία, έχουμε δει ότι ο εντοπισμός και η διόρθωση ελλείψεων του οργανισμού, που επηρεάζουν αρνητικά το μεταβολικό προφίλ ατόμων με διαβήτη, βοηθάει στην αποτελεσματικότερη αποκατάσταση της υγείας[5,25-27]

Η διόρθωση της αντίστασης στην ινσουλίνη είναι ακρογωνιαίος λίθος:


  • Στην αντιμετώπιση του διαβήτη τύπου 2.
     
  • Στη μείωση του σωματικού βάρους.
     
  • Στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.
     
  • Στη μείωση του κινδύνου για επιπλοκές του διαβήτη (καρδιά, αγγεία, νεφροί, μάτια).
     
  • Στη μείωση της εμφάνισης χρόνιων φλεγμονών.
     
  • Στη βελτίωση της συνολικής κατάστασης υγείας των ασθενών με διαβήτη και μεταβολικό σύνδρομο.   

Η φαρμακευτική αγωγή, η διόρθωση των ελλείψεων και η διατροφή του κάθε ασθενούς, πρέπει να προσαρμόζονται στο μεταβολικό του προφίλ. Κατ’ αυτό τον τρόπο, οι αλλαγές και οι βελτιώσεις διατηρούνται μακροπρόθεσμα.   

Η απλή μείωση των θερμίδων, που δεν λαμβάνει υπόψη τα μεταβολικά χαρακτηριστικά του κάθε ασθενούς είναι ιδιαίτερα δύσκολο να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα, λόγω της έντονης πείνας και κόπωσης που προκαλεί. Η χρήση ειδικών διατροφών που δεν προκαλούν αυξημένη πείνα και κόπωση, συμβάλλει στη μακροπρόθεσμη διατήρηση της αλλαγής του τρόπου ζωής[17,20]
 

 
Ειδικές Εξετάσεις για την Αντιμετώπιση του Διαβήτη & της Αντίστασης στην Ινσουλίνη 

Η ανάλυση μικρών μορίων στο αίμα, ανιχνεύει μεταβολικές διαταραχές που συνδέονται με το διαβήτη και την αντίσταση στην ινσουλίνη, η οποία επηρεάζει την πορεία και την εκδήλωση αυτοάνοσων και χρόνιων ασθενειών. Η μεταβολική κατάσταση ενός ατόμου είναι ο κύριος παράγοντας κινδύνου εκδήλωσης αυτής της κατηγορίας νοσημάτων.

Οι συγκεκριμένες εξετάσεις ονομάζονται μεταβολομικές αναλύσεις. Μετράνε πολύ μικρά μόρια που συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις του οργανισμού. Το πλεονέκτημά τους είναι ότι καταγράφουν τις ακριβείς ελλείψεις και μεταβολικές διαταραχές, καθιστώντας έτσι αποτελεσματική την αντιμετώπιση και πρόληψη αυτοάνοσων και χρόνιων νοσημάτων.

Οι μεταβολομικές αναλύσεις είναι μια ευαίσθητη μέθοδος μέτρησης, ικανή να αποτυπώσει μεταβολικές δυσλειτουργίες που προκύπτουν από μια νόσο ή προβλέπουν την παρουσία αυτής, παρέχοντας ακριβή εικόνα για την κατάσταση της υγείας του κάθε ατόμου ξεχωριστά. 



Δείκτες που Ανιχνεύονται μέσω των Μεταβολομικών Αναλυσέων 

Οι Μεταβολομικές Αναλύσεις ανιχνεύουν δείκτες που εντοπίζουν:

  • τις ελλείψεις σε βιταμίνες, ένζυμα, μεταλλικά στοιχεία, αμινοξέα, και ωμέγα 3 λιπαρά οξέα
     
  • μεταβολικές διαταραχές, όπως η αντίσταση στην ινσουλίνη
     
  • τη διαχείριση της φλεγμονής
     
  • την ικανότητα παραγωγής ενέργειας (μιτοχονδριακή λειτουργία)
     
  • την αντιοξειδωτική ικανότητα του οργανισμού
     
  • την κατάσταση της εντερικής χλωρίδας (μικροβίωμα)
     
  • την παρουσία διαταραχών στο μεταβολισμό των πρωτεϊνών, των υδατανθράκων και των λιπιδίων
     
  • διαταραχές στη λειτουργία του νευρικού συστήματος
     
  • διαταραχές στην ορμονική λειτουργία
     
Μέχρι και λίγα χρόνια πριν, η ακριβής καταγραφή των ελλείψεων σε κάθε άτομο ήταν ιδιαίτερα δύσκολη με τις κλασσικές μεθόδους μέτρησης. Έτσι η διόρθωση τους βασιζόταν σε γενικές οδηγίες. Τα τελευταία χρόνια, με τη χρήση μεταβολομικών αναλύσεων, ανιχνεύονται μικρά μόρια που συμμετέχουν στις χημικές αντιδράσεις του οργανισμού και καταγράφουν με ακρίβεια τις ελλείψεις και τις μεταβολικές διαταραχές.  
 
Πρόκειται για ένα επιπρόσθετο διαγνωστικό εργαλείο, που καθοδηγεί τη διόρθωση των ελλείψεων, με τη χορήγηση θεραπευτικών δόσεων μικροθρεπτικών συστατικών.
 
Η φαρμακευτική αγωγή, η διόρθωση των ελλείψεων και η διατροφή του κάθε ασθενούς, πρέπει να προσαρμόζονται στο μεταβολικό του προφίλ. Κατ’ αυτό τον τρόπο, οι αλλαγές και οι βελτιώσεις διατηρούνται μακροπρόθεσμα.
 
Καθώς η ανάπτυξη διαβήτη τύπου 2 και προ-διαβήτη οφείλεται στον τρόπο ζωής, στη διατροφή και σε ελλείψεις του οργανισμού, ιατρικές παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής, στη διόρθωση των ελλείψεων και στη διατροφή, αναστρέφουν την πορεία της νόσου και αλλάζουν ριζικά την πορεία της υγείας ασθενών με διαβήτη, προ-διαβήτη και αντίσταση στην ινσουλίνη[1,27-31].



Βιβλιογραφικές Αναφορές:
  1. Effect of intensive lifestyle intervention on bodyweight and glycaemia in early type 2 diabetes (DIADEM-I): an open-label, parallel-group, randomised controlled trial. Shahrad Taheri, Hadeel Zaghloul et. al. www.thelancet.com/diabetes-endocrinology Vol 8 June 2020. 
  2. Type 2 Diabetes Mellitus Epidemiology.  https://emedicine.medscape.com/article/117853-overview#a5.  
  3. Long-term Trends in Diabetes April 2017 CDC report. https://www.cdc.gov/diabetes/statistics/slides/long_term_trends.pdf
  4. Hidden Hunger: Strategies to Improve Nutrition Quality. H.K. Biesalski, R. Birner. Basel, Karger, 2018, vol 118, pp 131–143. https://www.karger.com/Book/Toc/276874
  5. Anthropogenic Pressure and Lifestyle are the Underlying Cause of Pandemic Chronic DiseasesDimitris Tsoukalas, Evangelia Sarandi, Aristides Tsatsakis, Daniela Calina. Journal of Siberian Federal University. Biology 2019-09.
  6. Understanding Empty Calories. Harvard Medical School 
  7. Environmental/lifestyle factors in the pathogenesis and prevention of type 2 diabetes Hubert Kolb and Stephan Martin. BMC Med. 2017; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5516328/
  8. Exercise and Type 2 Diabetes The American College of Sports Medicine and the American Diabetes Association: joint position statement. Diabetes Care. 2010 Dec. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2992225/
  9. Sugar isn’t just empty, fattening calories – it’s making us sick. Robert Lustig. October 27, 2015. https://theconversation.com/sugar-isnt-just-empty-fattening-calories-its-making-us-sick-49788
  10. Potential micronutrient deficiency lacks recognition in diabetes Ann F Walker. Br J Gen Pract. 2007. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2032692/
  11. Micronutrient Status in Type 2 Diabetes: A Review Bhupinder Kaur, Jeyakumar Henry. Adv Food Nutr Res . 2014.  https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24484939/
  12. Low micronutrient intake may accelerate the degenerative diseases of aging through allocation of scarce micronutrients by triage. Bruce N. Ames. PNAS 2006. https://www.pnas.org/content/pnas/103/47/17589.full.pdf
  13. Prolonging healthy aging: Longevity vitamins and proteins Bruce N. Ames PNAS October 23, 2018. https://www.pnas.org/content/115/43/10836
  14. Type 2 diabetes and gut microbiome: at the intersection of known and unknown Smitha Upadhyaya* and Gautam Banerjee. Gut Microbes. 2015. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4615359/
  15. Stress increases the risk of type 2 diabetes onset in women: A 12-year longitudinal study using causal modelling Melissa L. Harris. PLoS One. 2017 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5319684/
  16. Cortisol dysregulation: the bidirectional link between stress, depression, and type 2 diabetes mellitus Joshua J. Joseph and Sherita H. Golden. Ann N Y Acad Sci. 2017 Mar.  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5334212/
  17. Taylor R, Al-Mrabeh A, Sattar N. Understanding the mechanisms of reversal of type 2 diabetes. Lancet Diabetes Endocrinol 2019; 7: 726–36.
  18. Type 2 diabetes is a reversible condition. Roy Taylor, Newcastle University. Science Daily. September 13, 2017.  https://www.sciencedaily.com/releases/2017/09/170913084432.htm
  19. Reversing Type 2 Diabetes: A Narrative Review of the Evidence. Sarah J Hallberg et.al. Nutrients. 2019 Apr https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6520897/
  20. Calorie restriction for long-term remission of type 2 diabetes Roy Taylor. Clin Med (Lond). 2019 Jan. .https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6399621/
  21. ‘Reversing type 2 diabetes starts with ignoring the guidelines’. Sarah Hallberg. BMJ British Journal of Sports Medicine. July 2018. https://bjsm.bmj.com/content/bjsports/52/13/869.full.pdf
  22. Translating aetiological insight into sustainable management of type 2 diabetes Roy Taylor & Alison C. Barnes Diabetologia, November 2017. https://link.springer.com/article/10.1007/s00125-017-4504-z
  23. Type 2 Diabetes Mellitus. Prognosis. https://emedicine.medscape.com/article/117853-overview#a6
  24. 2019 ESC Guidelines on diabetes, pre-diabetes, and cardiovascular diseases developed in collaboration with the EASD European Heart Journal, Volume 41, Issue 2, 7 January https://academic.oup.com/eurheartj/article/41/2/255/5556890#202785299
  25. Do flavanols-rich natural products relieve obesity-related insulin resistance? Ayse Basak Engin, Aristidis M Tsatsakis, Dimitris Tsoukalas, Atilla Engin. Food Chem Toxicol . 2018.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29288757/
  26. Clinical aspects of precision medicine using as biomarkers telomere length, fatty acids and organic acids D Tsoukalas TOXICOLOGY LETTERS 314, S29-S29 https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0378427419302486?via%3Dihub
  27. World aging population, chronic diseases and impact of modifiable-metabolic risk factors. Dr. Dimitris Tsoukalas, MD (Greece). European Institute of Nutritional Medicine, E.I.Nu.M. 20th International Congress of Rural Medicine 2018. Tokyo - Japan. 
  28. Chronic Inflammation in the Context of Everyday Life: Dietary Changes as Mitigating Factors. Margină, D.; Ungurianu, A.; Purdel, C.; Tsoukalas, D.;
    Sarandi, E.; Thanasoula, M.; Tekos, F.; Mesnage, R.; Kouretas, D.; Tsatsakis, A. 
    Int. J. Environ. Res. Public Health 2020, 17, 4135.
  29. Metabolomics Signatures in Type 2 Diabetes: A Systematic Review and Integrative Analysis Yue Sun et al. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, April 2020
  30. Metabolic profiling of organic and fatty acids in chronic and autoimmune diseases. Evangelia Sarandi, Dimitris Tsoukalas et al. Advances in Clinical Chemistry. July 15, 2020. Elsevier Inc.
  31. Targeted Metabolomic Analysis of Serum Fatty Acids for the Prediction of Autoimmune Diseases. Tsoukalas, D, Saranti E, Fraggkoulakis V, et al. Front. Mol. Biosci. 6, 1–14 (2019).
 
 
 
 
 
 
 
 
Επιμέλεια Κειμένου: Επιστημονική Ομάδα Metabolomic Medicine

Συνεργαζόμαστε με ερευνητές και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο για να παρέχουμε τις πιο προηγμένες και ακριβείς αναλύσεις.

Επιστημονική Ομάδα

www.metabolomicmedicine.com Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. Δείτε τους όλους
Ας κρατήσουμε επαφή.
Εγγραφείτε στο newsletter και κατεβάστε δωρεάν τον οδηγό για όσους έχουν διαγνωστεί με αυτοάνοσο νόσημα.