Δημοφιλή Άρθρα

Δημοφιλή Άρθρα

Υπηρεσίες

Νέα Στοιχεία για την Αντιμετώπιση του Διαβήτη Τύπου 2

Εντατικές ιατρικές παρεμβάσεις στο τρόπο ζωής και διατροφής, δείχνουν ότι ο διαβήτης τύπου 2 μπορεί να είναι μια αναστρέψιμη νόσος. 

Νέα Στοιχεία για την Αντιμετώπιση του Διαβήτη Τύπου 2

Νέα στοιχεία που δημοσιεύτηκαν στο "The Lancet", ενισχύουν τη θέση ότι ο διαβήτης τύπου 2 είναι αναστρέψιμος, με την εφαρμογή εντατικής ιατρικής παρέμβασης στον τρόπο ζωής και διατροφής[1,17-19].

Dr. Δημήτρης Τσουκαλάς 

Ο διαβήτης τύπου 2, είναι ένα από τα πιο συχνά προβλήματα υγείας στο σύγχρονο κόσμο. Στις Η.Π.Α. και στην Ευρώπη τουλάχιστον ένας στους δέκα ενήλικους, έχουν διαβήτη, ένας στους τρεις βρίσκεται σε προδιαβητικό στάδιο και το 90% από αυτούς δεν το γνωρίζει[2]


Που Οφείλεται ο Διαβήτης Τύπου 2

Ο διαβήτης είναι ένα σύνολο μεταβολικών* διαταραχών που οφείλονται κυρίως σε δυσλειτουργία της ινσουλίνης. Η ινσουλίνη είναι η ορμόνη που λειτουργεί σαν κλειδί και επιτρέπει την είσοδο της γλυκόζης (ζάχαρο) στα κύτταρα. 

Ο διαβήτης τύπου 1 ή νεανικός διαβήτης χαρακτηρίζεται από χαμηλή ή σχεδόν μηδενική έκκριση ινσουλίνης. Αντιθέτως, ο διαβήτης τύπου 2 χαρακτηρίζεται για ένα μεγάλο διάστημα από υπέρ-έκκριση ινσουλίνης.  

Στα αρχικά στάδια του διαβήτη τύπου 2, παρατηρείται αυξημένη έκκριση ινσουλίνης. Η μακροχρόνια αυξημένη έκκριση ινσουλίνης προκαλεί αντίσταση των κυττάρων του οργανισμού στη δράση της. Τα κύτταρα σταδιακά ανταποκρίνονται όλο και λιγότερο στην εντολή της ινσουλίνης να απορροφήσουν τη γλυκόζη (Εικόνα 1). 


Εικόνα 1. Αντίσταση στην ινσουλίνη. Η ινσουλίνη λειτουργεί σαν κλειδί που επιτρέπει την είσοδο της γλυκόζης στα κύτταρα. Αριστερά φυσιολογικός μηχανισμός απορρόφησης ζαχάρου: η ινσουλίνη (μπλε σφαίρα) ενεργοποιεί την είσοδο του ζαχάρου (λευκοί κόκκοι) στο εσωτερικό ενός κυττάρου. Δεξιά παρά την ύπαρξη ινσουλίνης ο μηχανισμός απορρόφησης παραμένει κλειστός και δεν επιτρέπει την είσοδο του ζαχάρου. Προσαρμοσμένο από Scientific Animations  CC BY-SA 4.0. 


Καθώς τα κύτταρα δεν ανταποκρίνονται στο σήμα της ινσουλίνης, το πάγκρεας εκκρίνει όλο και περισσότερη, ώσπου σταδιακά εξαντλείται και παράγει λιγότερη. Ως αποτέλεσμα, αρχίζουν να αυξάνονται οι τιμές του ζαχάρου στο αίμα και γίνεται η διάγνωση του διαβήτη.

Το πρώτο στάδιο της υπέρ-έκκρισης ινσουλίνης, ονομάζεται προδιαβήτης ή μεταβολικό σύνδρομο. Συνήθως, χρειάζονται  αρκετά χρόνια μέχρι να αρχίσει να εξαντλείται το πάγκρεας και να αυξηθούν τα επίπεδα του ζαχάρου στο αίμα. 

Ο διαβήτης τύπου 2 οφείλεται σχεδόν ολοκληρωτικά στο σύγχρονο τρόπο ζωής και διατροφής. Μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του ’60 ήταν μια νόσος σχετικά σπάνια[3-5].   

Η σύγχρονη διατροφή και ο καθιστικός τρόπος ζωής παίζουν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη διαβήτη. Οι υψηλά επεξεργασμένες τροφές αυξάνουν  απότομα τα επίπεδα ζαχάρου στο αίμα και ενεργοποιούν την έκκριση αυξημένης ποσότητας ινσουλίνης (Εικόνα 2). 

Τροφές που δεν έχουν υποστεί επεξεργασία, απορροφώνται πολύ πιο αργά από τις βιομηχανικά επεξεργασμένες τροφές και δεν αυξάνουν απότομα τα επίπεδα του ζαχάρου στο αίμα. Έτσι χρειάζεται λιγότερη ινσουλίνη για το μεταβολισμό τους[4-7].


Εικόνα 2.
Επεξεργασμένες τροφές (κόκκινη καμπύλη) ανεβάζουν απότομα τα επίπεδα του ζαχάρου στο αίμα και προκαλούν αυξημένη έκκριση ινσουλίνης. Μη επεξεργασμένες τροφές δεν προκαλούν απότομη αύξηση του ζαχάρου (μπλε καμπύλη).   


Το ανθρώπινο είδος για εκατομμύρια χρόνια και μέχρι μόλις μερικές δεκαετίες πριν, επιβίωσε σε ένα περιβάλλον όπου η τροφή ήταν σπάνια και έπρεπε να καταβάλει σημαντικό σωματικό έργο για να την βρει. Αυτός είναι και ο λόγος που το ορμονικό μας σύστημα είναι γενετικά προγραμματισμένο να λειτουργεί καλύτερα με τροφές που έχουν μεγάλη θρεπτική αξία, αλλά χαμηλή θερμιδική απόδοση.  

Ο σύγχρονος άνθρωπος κινείται όλο και λιγότερο, ενώ καταναλώνει όλο και μεγαλύτερες ποσότητες υψηλά επεξεργασμένων τροφών, επιδεινώνοντας την αντίσταση στην ινσουλίνη. Αντιθέτως, η σωματική άσκηση αυξάνει την απορρόφηση της γλυκόζης στα κύτταρα, ρίχνει τα επίπεδα του ζαχάρου στο αίμα και μειώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη.   

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής προάγει με πολλαπλούς μηχανισμούς την ανάπτυξη διαβήτη:

  • Υψηλά επεξεργασμένες τροφές[4-7].
     
  • Χαμηλή σωματική άσκηση[8].
     
  • Ελλείψεις βιταμινών και μικροθρεπτικών συστατικών[9-13].
     
  • Διαβίωση σε κλειστούς χώρους που συνδέονται με χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D.
     
  • Αλλοίωση της μικροβιακής χλωρίδας (κατάχρηση αντιβιοτικών, συντηρητικά τροφίμων, υπέρ-κατανάλωση ζάχαρης και αλκοόλ)[14].
     
  • Στρες (αυξημένα επίπεδα ορμονών του στρες όπως η κορτιζόλη και η αδρεναλίνη προάγουν την αντίσταση στην ινσουλίνη)[15,16].

Η συνήθης προσέγγιση είναι η λήψη φαρμακευτικής αγωγής με στόχο την μείωση των επιπέδων του ζαχάρου στο αίμα και την καθυστέρηση της εμφάνισης των επιπλοκών από τη νόσο. 

Παρότι οι φαρμακευτικές προσεγγίσεις επιτυγχάνουν σε κάποιο βαθμό τη μείωση του κινδύνου, δεν γίνεται να αποκαταστήσουν την πληθώρα μεταβολικών διαταραχών που αναπτύσσονται στο διαβήτη. 

Δυστυχώς δεν έχει δοθεί αρκετή βαρύτητα στην αντιμετώπιση των αναστρέψιμων παραγόντων που προκαλούν το διαβήτη. Αυτή η προσέγγιση, ενισχύεται από την πεποίθηση ότι ο διαβήτης τύπου 2 είναι μη αναστρέψιμος και απαιτείται συνεχής ενίσχυση της φαρμακευτικής αγωγής για να αντιμετωπιστεί η σταδιακή επιδείνωση της λειτουργίας του παγκρέατος[1].  

Ωστόσο, στοιχεία από πολυάριθμες μελέτες σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2, δείχνουν ότι εντατικές παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής και διατροφής, που συνοδεύονται από απώλεια βάρους, βελτιώνουν τα επίπεδα του ζαχάρου στο αίμα, μειώνουν την ανάγκη φαρμακευτικής παρέμβασης και επιφέρουν ύφεση του διαβήτη[1,17-22].   

Ένας επιπρόσθετος λόγος είναι και το γεγονός ότι οι μεταβολικές διαταραχές του διαβήτη δεν είναι άμεσα αντιληπτές από το άτομο ως συμπτώματα που οφείλονται στη νόσο. 

Συμπτώματα που προκαλεί ο διαβήτης:

  • Εκνευρισμός και επιθετικότητα
     
  • Έντονη κόπωση
     
  • Αδυναμία
     
  • Υπνηλία και μειωμένη διαύγεια
     
  • Στυτική δυσλειτουργία ή ανικανότητα
     
  • Έντονη πείνα
     
  • Δυσκοιλιότητα και πεπτικές διαταραχές
     
  • Συχνουρία
     
  • Θολή όραση
     
  • Καθυστέρηση στην επούλωση των πληγών
     
  • Μουδιάσματα και “τσιμπήματα” σε χέρια και πόδια
     
  • Μυκητιάσεις
     
  • Δερματικά προβλήματα (χλωμή όψη, φαγούρα, το δέρμα γίνεται πιο σκούρο σε κάποια σημεία του σώματος, όπως οι μασχάλες και η βουβωνική περιοχή)
     
  • Εφιάλτες ή και πρόκληση κλάματος στον ύπνο
     
  • Πονοκέφαλοι
     
  • Ταχυκαρδία
     
  • Αυξημένη εφίδρωση 

Τα παραπάνω συμπτώματα γίνονται συχνά αντιληπτά ως “φυσιολογικές” εκδηλώσεις του οργανισμού που εμφανίζονται λόγω ηλικίας, υπερβολικής εργασίας, στρες ή και κακής πέψης μετά από ένα βαρύ γεύμα. Έτσι σπάνια γίνονται αντιληπτά από τον ασθενή ως συμπτώματα που οφείλονται στο διαβήτη.   

Ο διαβήτης τύπου 2 προκαλεί σοβαρές επιπλοκές, επηρεάζει δυσμενώς την ποιότητα ζωής και αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο νόσου ή θανάτου από[23,24]:

  • Καρδιαγγειακά νοσήματα
     
  • Καρκίνο
     
  • Νεφρική ανεπάρκεια 
     
  • Διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια
     
  • Πνευμονία
     
  • COVID-19 

Τα τελευταία χρόνια, ο διαβήτης τύπου 2 πλήττει όλο και νεαρότερα άτομα, ηλικίας 18-50 ετών, τα οποία εμφανίζουν πιο σοβαρές επιπλοκές από τη νόσο και μειωμένη διάρκεια ζωής[1]


Ο Διαβήτης Τύπου 2 είναι Αναστρέψιμος 

Νέα στοιχεία ενισχύουν τη θέση ότι ο διαβήτης τύπου 2 είναι αναστρέψιμος, με την εφαρμογή εντατικής ιατρικής παρέμβασης στον τρόπο ζωής και διατροφής. Σε μελέτη που δημοσιεύτηκε στο The Lancet, οι ερευνητές συνέκριναν την πορεία ασθενών που λάμβαναν μόνο φαρμακευτική αγωγή, με την πορεία ασθενών που ακολούθησαν παράλληλα με τη φαρμακευτική αγωγή και εντατικό πρόγραμμα αλλαγής της διατροφής και του τρόπου ζωής[1].

Η ομάδα των ασθενών με την παρέμβαση στον τρόπο ζωής και διατροφής, εμφάνισε σημαντικά καλύτερη εικόνα, σε σχέση με την ομάδα που λάμβανε μόνο φαρμακευτική αγωγή. 

Μετά από 12 μήνες στην ομάδα των ασθενών με την εντατική παρέμβαση στη διατροφή και στον τρόπο ζωής παρατηρήθηκαν:

  • Ύφεση του διαβήτη στο 61% των ατόμων.
     
  • Σημαντική απώλεια βάρους (12 kg κατά μέσο όρο). 
     
  • Ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης στο 71% των ατόμων, χωρίς την ανάγκη λήψης φαρμακευτικής αγωγής.
     
  • Βελτίωση στην ποιότητα ζωής.
     
  • Μείωση του αριθμού λήψης φαρμάκων από 3 κατά μέσο όρο, στην αρχή του προγράμματος, σε 1 στο τέλος του προγράμματος. 
     
Στην ομάδα που λάμβανε μόνο φαρμακευτική αγωγή, μετά από 12 μήνες παρατηρήθηκαν:
  • Ύφεση του διαβήτη στο 12% των περιπτώσεων.
     
  • Τρεις φορές μικρότερη απώλεια βάρους, σε σχέση με την ομάδα παρέμβασης (4 kg κατά μέσο όρο).
     
  • Πέντε άτομα από τα 70 παρουσίασαν σοβαρές παρενέργειες από τη φαρμακευτική αγωγή και χρειάστηκε να νοσηλευτούν εξ αιτίας αυτών.
     
  • Αύξηση του αριθμού λήψης φαρμάκων από 3 κατά μέσο όρο, στην αρχή του προγράμματος, σε 5 στο τέλος του προγράμματος.
Παρόμοια αποτελέσματα και αναστροφή του διαβήτη τύπου 2, έχουν επιτευχθεί και σε άλλες μελέτες με παρεμβάσεις στον τρόπο ζωής και διατροφής[17-22].



Η απλή μείωση των θερμίδων, που δεν λαμβάνει υπόψη τα μεταβολικά χαρακτηριστικά του κάθε ασθενούς είναι ιδιαίτερα δύσκολο να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα, λόγω της έντονης πείνας και κόπωσης που προκαλεί.




Διακόπτοντας την Προοδευτική Επιδείνωση του Διαβήτη Τύπου 2 

Ο διαβήτης τύπου 2 είναι μια κατάσταση που είναι αναστρέψιμη σε σημαντικό ποσοστό ασθενών, με κατάλληλη ιατρική παρακολούθηση και αλλαγές στον τρόπο ζωής και διατροφής. 

Μέσα από την κλινική μας εμπειρία, έχουμε δει ότι ο εντοπισμός και η διόρθωση ελλείψεων του οργανισμού, που επηρεάζουν αρνητικά το μεταβολικό προφίλ ατόμων με διαβήτη, βοηθάει στην αποτελεσματικότερη αποκατάσταση της υγείας[5,25-27]

Η διόρθωση της αντίστασης στην ινσουλίνη είναι ακρογωνιαίος λίθος:

  • Στην αντιμετώπιση του διαβήτη τύπου 2.
     
  • Στη μείωση του σωματικού βάρους.
     
  • Στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.
     
  • Στη μείωση του κινδύνου για επιπλοκές του διαβήτη.
     
  • Στη μείωση της εμφάνισης χρόνιων φλεγμονών.
     
  • Στη βελτίωση της συνολικής κατάστασης υγείας των ασθενών με διαβήτη και μεταβολικό σύνδρομο.   
Η φαρμακευτική αγωγή, η διόρθωση των ελλείψεων και η διατροφή του κάθε ασθενούς, πρέπει να προσαρμόζονται στο μεταβολικό του προφίλ. Κατ’ αυτό τον τρόπο, οι αλλαγές και οι βελτιώσεις διατηρούνται μακροπρόθεσμα.   

Η απλή μείωση των θερμίδων, που δεν λαμβάνει υπόψη τα μεταβολικά χαρακτηριστικά του κάθε ασθενούς είναι ιδιαίτερα δύσκολο να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα, λόγω της έντονης πείνας και κόπωσης που προκαλεί. Η χρήση ειδικών διατροφών που δεν προκαλούν αυξημένη πείνα και κόπωση, συμβάλλει στη μακροπρόθεσμη διατήρηση της αλλαγής του τρόπου ζωής[17,20]

Η ψευδής πεποίθηση ότι ένας υγιεινός τρόπος ζωής είναι περιοριστικός για τα άτομα που τον ακολουθούν, είναι ένα σημαντικό εμπόδιο αρχικά. Στ’ αλήθεια όμως, η κατανάλωση τροφών όσο πιο κοντά γίνεται στη φυσική τους μορφή, η καλή φυσική κατάσταση και η καλύτερη διάθεση, οδηγούν σε περισσότερες επιλογές, μεγαλύτερη ευχαρίστηση και λιγότερους περιορισμούς από αυτούς που προκύπτουν από τη νόσο, την έλλειψη ενέργειας και την κακή διάθεση.   

Είναι βέβαια αναγκαία η ενεργή συμμετοχή του ατόμου στην εφαρμογή μιας παρόμοιας προσέγγισης. Συνήθως, το μεγαλύτερο εμπόδιο είναι η κοινωνική πίεση που δέχονται οι ασθενείς από το περιβάλλον τους. Φαίνεται ότι υπάρχει ένα είδος αδράνειας από το περιβάλλον των ατόμων, που τείνει να τους κρατήσει στις ίδιες συνήθειες που προκάλεσαν τη νόσο τους.

Ωστόσο, άτομα με αυξημένο κίνητρο, που ακολουθούν έναν τρόπο ζωής και διατροφής που τους ταιριάζει, διατηρούν φυσιολογικά επίπεδα ζαχάρου, με καθόλου ή πολύ μικρή φαρμακευτική παρέμβαση, για πολλά χρόνια.   






*Μεταβολισμός: το σύνολο των χημικών αντιδράσεων που συμβαίνουν σε έναν ζωντανό οργανισμό. Αφορούν την παραγωγή ενέργειας, την απορρόφηση των τροφών, την επιδιόρθωση των ιστών κ.ά. Ετυμολογία: αρχ. μεταβολή. 





Διαβάστε περισσότερα για την προσέγγιση της κλινικής μας εδώ  

 

Βιβλιογραφία 


  1. Effect of intensive lifestyle intervention on bodyweight and glycaemia in early type 2 diabetes (DIADEM-I): an open-label, parallel-group, randomised controlled trial. Shahrad Taheri, Hadeel Zaghloul et. al. www.thelancet.com/diabetes-endocrinology Vol 8 June 2020. 
  2. Type 2 Diabetes Mellitus Epidemiology.  https://emedicine.medscape.com/article/117853-overview#a5.  
  3. Long-term Trends in Diabetes April 2017 CDC report. https://www.cdc.gov/diabetes/statistics/slides/long_term_trends.pdf
  4. Hidden Hunger: Strategies to Improve Nutrition Quality. H.K. Biesalski, R. Birner. Basel, Karger, 2018, vol 118, pp 131–143. https://www.karger.com/Book/Toc/276874
  5. Anthropogenic Pressure and Lifestyle are the Underlying Cause of Pandemic Chronic Diseases. Dimitris Tsoukalas, Evangelia Sarandi, Aristides Tsatsakis, Daniela Calina. Journal of Siberian Federal University. Biology 2019-09.
  6. Understanding Empty Calories. Harvard Medical School 
  7. Environmental/lifestyle factors in the pathogenesis and prevention of type 2 diabetes Hubert Kolb and Stephan Martin. BMC Med. 2017; https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5516328/
  8. Exercise and Type 2 Diabetes The American College of Sports Medicine and the American Diabetes Association: joint position statement. Diabetes Care. 2010 Dec. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2992225/
  9. Sugar isn’t just empty, fattening calories – it’s making us sick. Robert Lustig. October 27, 2015. https://theconversation.com/sugar-isnt-just-empty-fattening-calories-its-making-us-sick-49788
  10. Potential micronutrient deficiency lacks recognition in diabetes Ann F Walker. Br J Gen Pract. 2007. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2032692/
  11. Micronutrient Status in Type 2 Diabetes: A Review Bhupinder Kaur, Jeyakumar Henry. Adv Food Nutr Res . 2014.  https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24484939/
  12. Low micronutrient intake may accelerate the degenerative diseases of aging through allocation of scarce micronutrients by triage. Bruce N. Ames. PNAS 2006. https://www.pnas.org/content/pnas/103/47/17589.full.pdf
  13. Prolonging healthy aging: Longevity vitamins and proteins Bruce N. Ames PNAS October 23, 2018. https://www.pnas.org/content/115/43/10836
  14. Type 2 diabetes and gut microbiome: at the intersection of known and unknown Smitha Upadhyaya* and Gautam Banerjee. Gut Microbes. 2015. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4615359/
  15. Stress increases the risk of type 2 diabetes onset in women: A 12-year longitudinal study using causal modelling Melissa L. Harris. PLoS One. 2017 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5319684/
  16. Cortisol dysregulation: the bidirectional link between stress, depression, and type 2 diabetes mellitus Joshua J. Joseph and Sherita H. Golden. Ann N Y Acad Sci. 2017 Mar.  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5334212/
  17. Taylor R, Al-Mrabeh A, Sattar N. Understanding the mechanisms of reversal of type 2 diabetes. Lancet Diabetes Endocrinol 2019; 7: 726–36.
  18. Type 2 diabetes is a reversible condition. Roy Taylor, Newcastle University. Science Daily. September 13, 2017.  https://www.sciencedaily.com/releases/2017/09/170913084432.htm
  19. Reversing Type 2 Diabetes: A Narrative Review of the Evidence. Sarah J Hallberg et.al. Nutrients. 2019 Apr https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6520897/
  20. Calorie restriction for long-term remission of type 2 diabetes Roy Taylor. Clin Med (Lond). 2019 Jan. .https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6399621/
  21. ‘Reversing type 2 diabetes starts with ignoring the guidelines’. Sarah Hallberg. BMJ British Journal of Sports Medicine. July 2018. https://bjsm.bmj.com/content/bjsports/52/13/869.full.pdf
  22. Translating aetiological insight into sustainable management of type 2 diabetes Roy Taylor & Alison C. Barnes Diabetologia, November 2017. https://link.springer.com/article/10.1007/s00125-017-4504-z
  23. Type 2 Diabetes Mellitus. Prognosis. https://emedicine.medscape.com/article/117853-overview#a6
  24. 2019 ESC Guidelines on diabetes, pre-diabetes, and cardiovascular diseases developed in collaboration with the EASD European Heart Journal, Volume 41, Issue 2, 7 January https://academic.oup.com/eurheartj/article/41/2/255/5556890#202785299
  25. Do flavanols-rich natural products relieve obesity-related insulin resistance? Ayse Basak Engin, Aristidis M Tsatsakis, Dimitris Tsoukalas, Atilla Engin. Food Chem Toxicol . 2018.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29288757/
  26. Clinical aspects of precision medicine using as biomarkers telomere length, fatty acids and organic acids D Tsoukalas TOXICOLOGY LETTERS 314, S29-S29 https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0378427419302486?via%3Dihub
  27. World aging population, chronic diseases and impact of modifiable-metabolic risk factors. Dr. Dimitris Tsoukalas, MD (Greece). European Institute of Nutritional Medicine, E.I.Nu.M. 20th International Congress of Rural Medicine 2018. Tokyo - Japan. 
Επιμέλεια Κειμένου: Επιστημονική Ομάδα Metabolomic Medicine

Εγγραφειτε στο Newsletter μας και αποκτηστε δωρεαν αποσπασμα του βιβλιου
Συνεργαζόμαστε με ερευνητές και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο για να παρέχουμε τις πιο προηγμένες και ακριβείς αναλύσεις.
Ειδικός Γενικός Οικογενειακός Ιατρός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου "Universita` degli Studi di Napoli, Federico II" Πρόεδρος του European Institute of Nutritional Medicine
Ειδικός Γενικός Οικογενειακός Ιατρός-Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Ρώμης "La Sapienza"
Ενδοκρινολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης
Ιατρός / Καθηγητής Μεταμοσχεύσεων Πανεπιστήμιο της Παβίας, Μιλάνο Ιταλίας. Ειδικός στην Αναισθησιολογία και Αναζωογόνηση, Ειδικός στην Επιστήμη της Διατροφής.
Ιατρός / Παθολόγος, με εξειδίκευση στην εσωτερική παθολογία στο πανεπιστήμιο της Παβίας, Μιλάνο Ιταλίας.
Παιδίατρος του Πανεπιστημίου της Βερόνα της Ιταλίας, με ειδίκευση στην παιδιατρική, στην αλλεργιολογία και παιδιατρική πνευμονολογία.
Κλινική Διατροφολόγος Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου "Universita` degli Studi di MIlano" Γεν. Γραμματέας του European Institute of Nutritional Medicine
Μοριακή Βιολόγος, Μεταπτυχιακή Ειδίκευση MSc by Research in Biomedical Sciences, University of Edinburgh. Κάτοχος πιστοποίησης Μεταβολομικής και Διατροφικής Ιατρικής του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Διατροφικής Ιατρικής, EINuM.
BSc Βiomedical Sciences UCL PhD.c. Nutritional Therapist, Κάτοχος τίτλου του European Institute of Nutritional Medicine, Κάτοχος τίτλου του Institute of Functional Medicine
Βιολόγος Διατροφολόγος, Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου της Πάδοβας με μεταπτυχιακό στην εξελικτική βιολογία
Οικονομολόγος Υγείας-Στατιστικός ειδικευθείς στην εξατομικευμένη ιατρική, ερευνητικός συνεργάτης LabHEM (Πανεπιστήμιο Πειραιώς), επ. σύμβουλος Golden Helix Foundation, UK συνεργάτη του University of Oxford, UK
Βιολόγος Διατροφολόγος, Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου της Πάδοβας, με εξειδίκευσή στην Βιολογία της Υγείας (Health Biology)
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obesity. National Centre for Eating Disorders, London U.K.
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος BSc Dietetics, Coventry University & MSc Human Nutrition with specialization in Clinical Nutrition, University of Glasgow
Δ/νση Προσωπικού και Διοίκησης
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obestity. National Centre for Eating Disorders, London U.K. Ειδικός Αθλητικής Διατροφής, International Society of Sports Nutrition
Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders and Obesity Κάτοχος τίτλου του European Institute of Nutritional Medicine

Επιστημονική Ομάδα

www.metabolomicmedicine.com Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. Δείτε τους όλους