Δημοφιλή Άρθρα

Δημοφιλή Άρθρα

Υπηρεσίες

Πώς Διαμορφώθηκε η Υγεία της Ανθρωπότητας σε 2 μόλις Αιώνες


Ο μέσος όρος ζωής έχει υπερδιπλασιαστεί σε λιγότερο από 200 χρόνια.

Πώς Διαμορφώθηκε η Υγεία της Ανθρωπότητας σε 2 μόλις Αιώνες


Γιατί Λοιμώξεις και Πανδημίες δεν Φαίνεται να Μπορούν να Απειλήσουν ξανά την Ανθρωπότητα.

200 Χρόνια με Λοιμώξεις, Πανδημίες, Πολέμους, Κρίσεις και όμως Ζούμε Περισσότερο. Ποιοι ήταν οι Καθοριστικοί Παράγοντες που Βοήθησαν την Ανθρωπότητα να Υπερδιπλασιάσει τη Διάρκεια Ζωής; 



Dr. Δημήτρης Τσουκαλάς

Μέσα σε 150 χρόνια ο μέσος όρος ζωής υπερδιπλασιάστηκε. Από τα 35 έτη που ήταν στην Ευρώπη το 1870, σήμερα είναι πάνω από 80.

Στο βίντεο που ακολουθεί ο Χανς Ρόσλινγκ, ειδικός στα δεδομένα και τις στατιστικές που αφορούν στην παγκόσμια υγεία, περιγράφει με πολύ ρεαλιστικό τρόπο την πορεία της υγείας και του εισοδήματος της ανθρωπότητας στα 200 χρόνια που μόλις πέρασαν. Εκατόν είκοσι χιλιάδες στατιστικά στοιχεία παρουσιάζονται με την χρήση προηγμένων τεχνολογικών εφαρμογών μέσα σε 4 λεπτά.

 

Χανς Ρόσλινγκ: 200 χρόνια, 200 χώρες σε 4 λεπτά. BBC Four

Παρακολουθείστε να ξετυλίγεται ζωντανά μπροστά σας η πορεία των δύο πιο σημαντικών δεικτών διαβίωσης (μέσος όρος ζωής και εισόδημα) από το 1810 μέχρι σήμερα. Δείτε το μέχρι το τέλος αξίζει τον κόπο (και Αγγλικά να μην γνωρίζετε οι εικόνες μιλούν από μόνες τους)!
  

Ποιοι είναι οι πραγματικοί λόγοι για την αύξηση του μέσου όρου ζωής;

Είναι ζωτικής σημασίας να ξεχωρίσουμε τους πραγματικούς λόγους πίσω από το τεράστιο άλμα του ανθρώπου να αυξήσει την διάρκεια ζωής του. Αναγνωρίζοντας τα πραγματικά αίτια, μπορούμε ατομικά, αλλά και ως κοινωνικό σύνολο, να ενισχύσουμε τις πετυχημένες ενέργειες και να προχωρήσουμε ακόμη παραπέρα.

Κάθε μία με δύο δεκαετίες, η ανθρωπότητα σπάει το προηγούμενο φράγμα σχετικά με την μέγιστη διάρκεια ζωής του ανθρώπου και διαψεύδει σταθερά όσους μελετητές θέτουν αυθαίρετα όρια σχετικά με αυτήν. Αυτό μπορεί να μην αρέσει στους ασφαλιστικούς οργανισμούς, που υποχρεώνονται να αλλάζουν συνεχώς δείκτες, αλλά οι άνθρωποι σε πείσμα των παγκόσμιων προβλημάτων (πανδημίεςκρίσεις, τοξικά, πολέμους, πείνα, αλλαγή του κλίματος αλλά και των πλανητικών συνθηκών) συνεχίζουμε να ζούμε όλο και περισσότερο.


Η Συμβολή των Ιατρικών Θεραπειών στην Αύξηση της Διάρκειας Ζωής

Οι περισσότεροι από εμάς, πιστεύουμε ότι η αύξηση του μέσου όρου ζωής οφείλεται κυρίως στην ιατρική και στα νέα φάρμακα που ανακαλύφθηκαν κατά την διάρκεια του προηγούμενου αιώνα.

Η πραγματικότητα όμως είναι εντελώς διαφορετική. Σύμφωνα με επιδημιολογικές μελέτες, η ιατρική βοήθησε πράγματι στη μείωση της θνησιμότητας από οξέα και επείγοντα νοσήματα. Ενώ όμως σώζονται ζωές με αυτές τις θεραπευτικές παρεμβάσεις, η συνολική τους συνεισφορά στην αύξηση του μέσου όρου ζωής είναι πολύ μικρή για να επηρεάσει την συνολική εικόνα. 

Η συνεισφορά της σύγχρονης ιατρικής είναι σημαντική στη:

  • Μείωση της περιγεννητικής θνησιμότητας (που συμβαίνει λίγο πριν ή λίγο μετά τη χρονική στιγμή της γέννησης). 
     
  • Βελτίωση της ποιότητας ζωής κατά την διάρκεια κάποιας νόσου, με τη διαχείριση του πόνου και άλλων δυσάρεστων συναισθημάτων (δύσπνοια, ζάλη, φαγούρα κλπ). 


Σύμφωνα με μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες η συνολική επιρροή των ιατρικών θεραπειών στην αύξηση του μέσου όρου διαβίωσης δεν υπερβαίνει το 5%(3,4).

Επικρατεί επίσης η πεποίθηση ότι ένα μεγάλο μέρος της μείωσης των θανάτων και της αύξησης της διάρκειας ζωής, οφείλεται στα εμβόλια και στην καταπολέμηση, μέσω αυτών, μολυσματικών ασθενειών, όπως η φυματίωση, η ιλαρά κ.ά. Οι αριθμοί όμως περιγράφουν μια εντελώς διαφορετική εικόνα. 

Ακολουθεί γράφημα που δείχνει την πορεία θανάτων από διάφορες μολυσματικές ασθένειες από την αρχή του 20ου αιώνα μέχρι το 1970. Η πτωτική τάση των θανάτων από φυματίωση 
(πράσινη γραμμή, Tuberculosis) παραμένει σταθερή από την αρχή του γραφήματος μέχρι το τέλος. Δεν παρατηρείται ουσιαστική αλλαγή της πτωτικής τάσης με την εισαγωγή των εμβολίων. Το εμβόλιο της φυματίωσης (BCG) ανακαλύφθηκε το 1921 και άρχισε να εκτελείται μαζικά μετά από τον Β' Παγκόσμιο πόλεμο (1945) (5)



Θνησιμότητα από λοιμώδη νοσήματα στις ΗΠΑ 1900-1970. Historical Statistics of United States. 


Αντίστοιχες τάσεις παρουσιάζουν και οι υπόλοιπες μολυσματικές ασθένειες, ενώ η πλειοψηφία των προληπτικών εμβολιασμών ξεκίνησε μαζικά μετά τα μέσα της δεκαετίας του ’50.

Σύμφωνα λοιπόν με επιδημιολογικές και στατιστικές μελέτες(2-9), οι κύριοι παράγοντες που συνεισέφεραν στην αύξηση του μέσου όρου ζωής κατά 95%, ήταν:

  • Η βελτίωση της δημόσιας υγείας με την δημιουργία συστημάτων ύδρευσης και αποχέτευσης
     
  • Η βελτίωση των συνθηκών ζωής με καλύτερα σπίτια και δημόσια κτίρια
     
  • Η αύξηση του επιπέδου εκπαίδευσης του πληθυσμού
     
  • Η βελτίωση των συνθηκών υγιεινής στην συντήρηση και μεταφορά τροφίμων.



Φτάσαμε τα όρια μας ως είδος;

Η βελτίωση των συνθηκών υγιεινής ήταν ο κύριος παράγοντας που συνέβαλε στην αύξηση του μέσου όρος ζωής κατά τα τελευταία 200 χρόνια.

Δεν αυξάνεται όμως μόνο ο μέσος όρος ζωής, αυξάνεται και το μέγιστο όριο επιβίωσης. Μέχρι και τη δεκαετία του '80 οι ειδικοί πίστευαν ότι ο άνθρωπος, ως είδος, μπορεί να ζήσει έως τα 110 έτη.

Το 1997 όμως, η γαλλίδα Jeanne Calment ,έζησε μέχρι την ηλικία των 122 ετών και σήμερα οι επιστήμονες πιστεύουν ότι μπορούμε να ζήσουμε και πέρα από τα 150 έτη. Παράλληλα μετατοπίζεται και η εμφάνιση νοσημάτων προς μεγαλύτερες ηλικίες. Νοσήματα που εμφανίζονταν στην ηλικία των 50 εμφανίζονται τώρα στην ηλικία των 60 κ.ο.κ.(2)


Εφόσον έφτασε τα 122 χρόνια ζωής, έστω και ένας από εμάς, αυτό σημαίνει ότι το σώμα μας έχει τις γενετικές προδιαγραφές γι αυτό, ως είδος.

Σύμφωνα με πειράματα στο εργαστήριο και υπολογισμούς που βασίζονται στην μέγιστη διάρκεια ζωής μεμονωμένων κυττάρων του ανθρώπινου σώματος, το όριο για την μέγιστη διάρκεια ζωής του ανθρώπου, με σημερινά στοιχεία, τίθεται μεταξύ 140-170 έτη. Προσωπικά, αλλά και πολλοί επιστήμονες σε όλο το κόσμο, θεωρώ ότι με αυτά που γνωρίζουμε σήμερα τα 140 έτη ζωής είναι ένας εφικτός στόχος. 


Τι Μπορούμε να Κάνουμε για να Αυξήσουμε τα Υγιή Χρόνια Διαβίωσης
 
Αν εξαιρέσουμε την κληρονομικότητα, τι μπορούμε να κάνουμε για να αυξήσουμε τα υγιή χρόνια ζωής μας;



Ο μέσος όρος ζωής των ανθρώπων αυξήθηκε από τα 30 στα 70 έτη παγκοσμίως και από τα 35 στα 80 στην Ευρώπη. Source: Our World in Data.  

Μέσα σε 150 χρόνια, καταφέραμε να αυξήσουμε το μέσο όρο ζωής κατά 45 χρόνια, κυρίως μέσω βελτιώσεων στις συνθήκες υγιεινής. Παράλληλα όμως, επιδεινώσαμε την ποιότητα της διατροφής μας, αυξήσαμε την περιβαλλοντική ρύπανση, μειώσαμε τη φυσική άσκηση ενώ αυξήθηκε το ψυχογενές στρες. Ως αποτέλεσμα, σήμερα το 80% των θανάτων παγκοσμίως συνδέονται με τον τρόπο ζωής και διατροφής. 

Αυτό υποδεικνύει ότι τα περιθώρια αύξησης της διάρκειας ζωής είναι ακόμη πολύ μεγάλα. Βελτιώνοντας το περιβάλλον, τον τρόπο ζωής και διατροφής αναμένεται να βελτιώσουμε σημαντικά την υγεία μας και να αυξήσουμε τα υγιή χρόνια διαβίωσης.



Περισσότερα Χρόνια πιο Υγιείς

Αυτό που επιθυμούμε όλοι μας, δεν είναι να ζήσουμε περισσότερο και να υποφέρουμε από τα προβλήματα του γήρατος, αλλά να ζήσουμε περισσότερο απολαμβάνοντας μια καλή φυσική κατάσταση.

Επιστήμονες σε πληθώρα ερευνητικών κέντρων ανά τον κόσμο, ερευνούν διαφορετικές κατευθύνσεις με στόχο την επίτευξη μιας μακρύτερης και υγιέστερης διαβίωσης.

Οι πιο ελπιδοφόρες έρευνες, χωρίς να είναι και οι μοναδικές, αφορούν:

  • Στην επιμήκυνση των τελομερών (10-12)
     
  • Στη μείωση της δράσης των υποδοχέων της ινσουλίνης και σχετικών αυξητικών παραγόντων. [IGF-1, insulin/insulinlike growth factor signalling (IIS)](13,14)
     
  • Στη δράση του πρωτεασώματος, πρόκειται για έναν μηχανισμό που βρίσκεται στο εσωτερικό των κυττάρων μας και είναι υπεύθυνος για την διάσπαση άχρηστων πρωτεϊνών. Αν το πρωτεάσωμα δεν λειτουργεί σωστά προκύπτει κυτταρικός θάνατος(15).
     
  • Στις σιρτουίνες (SIR2), είναι ουσίες που ενισχύουν την επιδιόρθωση του DNA και επεκτείνουν την διάρκεια ζωής των κυττάρων(16,17).
     
  • Στο m-TOR (Mammalian Target Of Rapamycin), αφορά σε έναν υποδοχέα που παίζει σημαντικό ρόλο στο μηχανισμό της γήρανσης και έχει πειραματικά χρησιμοποιηθεί στην αύξηση της διάρκειας ζωής στα ποντίκια(18,19).


Φαίνεται ότι σε πολλές από αυτές τις έρευνες είμαστε πολύ κοντά σε εφαρμόσιμες λύσεις, όπως στην περίπτωση των τελομερών, όπου απονεμήθηκε και το Νόμπελ Ιατρικής του 2009(10-12)

Η δική μας υποχρέωση, μέχρι να εφαρμοστούν ευρέως οι λύσεις που θα αντιστρέφουν το βιολογικό ρολόι του γήρατος, είναι να διατηρηθούμε στην καλύτερη δυνατή φυσική κατάσταση και βιοχημική ισορροπία

Η ενίσχυση των μηχανισμών υγείας που υπάρχουν εγγενώς στο σώμα μας είναι η μόνη πραγματική λύση για μια μακρύτερη και καλύτερη ζωή. Κατά την επόμενη 10 ετία αναμένεται να δούμε συνταρακτικές εξελίξεις σε αυτόν τον τομέα.   



 


Βιβλιογραφικές αναφορές

  1. Hans Rosling's 200 Countries, 200 Years, 4 Minutes - The Joy of Stats - BBC Four 
  2. Biodemography of human ageing James W. Vaupel. Nature. Review Article Published: 24 March 2010 
  3. The role of medical care in contributing to health improvements within societies John P Bunker International Journal of Epidemiology, Volume 30, Issue 6, December 2001, Pages 1260–1263, https://doi.org/10.1093/ije/30.6.1260   ije.oxfordjournals.org/content/30/6/1260.full 
  4. The new science of ageing Linda Partridge , Janet Thornton and Gillian Bates  
  5. BCG vaccine 
  6. Measle mortality England and Wales 1900 - 1999. Office for National Statistics.  
  7. Less Is More How Less Health Care Can Result in Better Health. Deborah Grady, MD, MPH; Rita F. Redberg, MD, MSc Arch Intern Med. 2010  
  8. Choosing Wisely: when less is more in health care. Evidently Cohrane.
  9. Less is More JAMA.
  10. The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2009 
  11. Discovery of potent telomerase activators: Unfolding new therapeutic and anti-aging perspectives Dimitris Tsoukalas et. al. Molecular Medicine Reports. August 23, 2019.
  12. Association of nutraceutical supplements with longer telomere length Dimitris Tsoukalas et. al. International Journal of Molecular Medicine. May 10, 2019 
  13. Insulin/insulin-like growth factor-1 signalling (IIS) based regulation of lifespan across species Rebecca Mathew, Manika Pal Bhadra & Utpal Bhadra Biogerontology 
  14. ROLE of IGF-1 System in the Modulation of Longevity: Controversies and New Insights From a Centenarians' Perspective Giovanni Vitale.. Front Endocrinol (Lausanne). 2019.
  15. Dynamic Regulation of Proteasome Expression https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fmolb.2019.00030/full 
  16. Sirtuin protein linked to longevity in mammals. Heidi Ledford https://www.nature.com/news/sirtuin-protein-linked-to-longevity-in-mammals-1.10074 
  17. It takes two to tango: NAD+ and sirtuins in aging/longevity control Shin-ichiro Imai & Leonard Guarente npj Aging and Mechanisms of Disease. NatureReview Article Open Access Published: 18 August 2016 
  18. mTOR as a central regulator of lifespan and aging David Papadopoli, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6611156/ 
  19. mTOR is a key modulator of ageing and age-related disease Simon C. Johnson et. al. Nature 2013. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3687363/



 

Επιμέλεια Κειμένου: Επιστημονική Ομάδα Metabolomic Medicine

Εγγραφειτε στο Newsletter μας και αποκτηστε δωρεαν αποσπασμα του βιβλιου
Συνεργαζόμαστε με ερευνητές και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο για να παρέχουμε τις πιο προηγμένες και ακριβείς αναλύσεις.
Ειδικός Γενικός Οικογενειακός Ιατρός-Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Ρώμης "La Sapienza"
Ενδοκρινολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης
Ειδική Ρευματολόγος
Ιατρός / Χειρουργός Ιατρικής, Χειρουργικής, Αναισθησιολογίας και Αναζωογόνησης, Επιστήμη της Διατροφής στο Πανεπιστήμιο της Παβίας
Ιατρός / Παθολόγος, με εξειδίκευση στην εσωτερική παθολογία στο πανεπιστήμιο της Παβίας, Ιταλία.
Ιατρός / Παιδίατρος, Ιατρικής και χειρουργικής του Πανεπιστημίου της Βερόνα, με ειδίκευση στην παιδιατρική και έμφαση στην αλλεργιολογία και παιδιατρική πνευμονολογία.
Μοριακή Βιολόγος, Μεταπτυχιακή Ειδίκευση MSc by Research in Biomedical Sciences, University of Edinburgh. Κάτοχος πιστοποίησης Μεταβολομικής και Διατροφικής Ιατρικής του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Διατροφικής Ιατρικής, EINuM.
Οικονομολόγος Υγείας-Στατιστικός ειδικευθείς στην εξατομικευμένη ιατρική, ερευνητικός συνεργάτης LabHEM (Πανεπιστήμιο Πειραιώς), επ. σύμβουλος Golden Helix Foundation, UK συνεργάτη του University of Oxford, UK
BSc Βiomedical Sciences UCL PhD.c. Nutritional Therapist, Κάτοχος τίτλου του European Institute of Nutritional Medicine, Κάτοχος τίτλου του Institute of Functional Medicine
Κλινική Διατροφολόγος Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου "Universita` degli Studi di MIlano" Γεν. Γραμματέας του European Institute of Nutritional Medicine
Βιολόγος Διατροφολόγος, Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου της Πάδοβας με μεταπτυχιακό στην εξελικτική βιολογία
Βιολόγος Διατροφολόγος, Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου της Πάδοβας, με εξειδίκευσή στην Βιολογία της Υγείας (Health Biology)
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obesity. National Centre for Eating Disorders, London U.K.
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος BSc Dietetics, Coventry University & MSc Human Nutrition with specialization in Clinical Nutrition, University of Glasgow
Δ/νση Προσωπικού και Διοίκησης
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obestity. National Centre for Eating Disorders, London U.K. Ειδικός Αθλητικής Διατροφής, International Society of Sports Nutrition
Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders and Obesity Κάτοχος τίτλου του European Institute of Nutritional Medicine

Επιστημονική Ομάδα

www.metabolomicmedicine.com Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. Δείτε τους όλους