Δημοφιλή Άρθρα

Δημοφιλή Άρθρα

Υπηρεσίες

Μήπως είστε Αφυδατωμένοι; Κοινά Νοσήματα και Συμπτώματα που οφείλονται στη Χρόνια Αφυδάτωση

Η πόση επαρκούς ποσότητας νερού μπορεί να αλλάξει ριζικά τη συνολική κατάσταση της υγείας μας.  

Μήπως είστε Αφυδατωμένοι;
Κοινά Νοσήματα και Συμπτώματα που οφείλονται στη Χρόνια Αφυδάτωση


Dr. Δημήτρης Τσουκαλάς

Το νερό είναι απαραίτητο συστατικό για τη ζωή. Είναι το αμέσως απαραίτητο μετά το οξυγόνο.

Το σώμα μας αποτελείται κυρίως από νερό. Το ποσοστό νερού είναι 60% περίπου. Κάποια όργανα, όπως ο εγκέφαλος, φτάνουν στο 85%.

Παρότι θεωρούμε δεδομένο ότι ο άνθρωπος χρειάζεται νερό για να ζήσει, οι λόγοι για τους οποίους το νερό είναι τόσο σημαντικό για την υγεία μας σπάνια περιγράφονται. Το αποτέλεσμα είναι να παραβλέπεται ως παράγοντας για την διατήρηση της καλής υγείας.

Για ένα μεγάλο μέρος του κόσμου, η αφυδάτωση είναι κάτι που συμβαίνει σε όσους ταξιδεύουν στην έρημο, όταν αυτοί ξεμείνουν από νερό.

Οι περισσότεροι υποθέτουμε ότι πίνουμε αρκετά υγρά καθημερινά. Πράγματι, πίνουμε καφέδες, τσάι, αναψυκτικά ή άλλα ροφήματα. Αυτά τα υγρά όμως, παρότι είναι αντιοξειδωτικά και παρέχουν νερό στο σώμα μας, τις περισσότερες φορές έχουν αρνητικό ισοζύγιο νερού, αυξάνουν δηλαδή τις απώλειες γιατί ενισχύουν τη διούρηση και την εφίδρωση.

Η χρήση αλκοόλ και καπνού ενισχύει επιπλέον την απώλεια νερού.

Ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες και σε μια χώρα σαν την δική μας, που είτε εκτιθέμεθα σε υψηλές θερμοκρασίες, είτε διαβιώνουμε σε χώρους με κλιματιστικά, η αφυδάτωση μπορεί να συμβεί πολύ γρήγορα και χωρίς να το καταλάβουμε.  

Σύμφωνα με μελέτες, 2 στα 3 άτομα είναι μερικώς αφυδατωμένα. Η αφυδάτωση, ακόμη και στο μικρό βαθμό του 2% του βάρους σώματος, έχει ως αποτέλεσμα την διαταραχή φυσιολογικών λειτουργιών και τη μείωση της απόδοσης του οργανισμού.

Επηρεάζονται λειτουργίες που έχουν να κάνουν με το μεταβολισμό, την παραγωγή ενέργειας μέχρι τη διάθεση και την πνευματική διαύγεια.
 

Κόπωση, έλλειψη ενέργειας 

Η πιο συχνή αιτία χρόνιας κόπωσης είναι η αφυδάτωση.

Πρόκειται για τον πιο σημαντικό λόγο πτώσης του μεταβολισμού. Της ικανότητας δηλαδή του οργανισμού μας να παράγει ενέργεια και να διορθώνει τα κύτταρα. Όλες οι χημικές αντιδράσεις που μας κρατάνε στη ζωή μέσα στο σώμα μας, γίνονται παρουσία νερού. 

Η αφυδάτωση των ιστών, προκαλεί την μείωση της δραστηριότητας των ενζύμων (τα ένζυμα αυξάνουν τη ταχύτητα με την οποία γίνονται οι χημικές αντιδράσεις μέσα στο σώμα) και των μηχανισμών παραγωγής ενέργειας. Η πτώση της δραστηριότητας των ενζύμων, λόγω αφυδάτωσης, μπορεί να φτάσει και το 40% μέσα σε μια ώρα. 

Η χαμηλή απόδοση του οργανισμού σε ενέργεια επιδρά και στην ψυχική μας κατάσταση, όπου εμφανίζεται με σημαντική έλλειψη ενδιαφέροντος στις καθημερινές δραστηριότητες. 
 

TEDed Video. Τι θα συνέβαινε αν δεν πίναμε αρκετό νερό. Ενεργοποιείστε τους ελληνικούς υπότιτλους. 
 

Δυσκοιλιότητα

Το σώμα προσπαθεί να κατανείμει  το νερό που έχει στη διάθεση του κατά προτεραιότητες.

Στην χρόνια αφυδάτωση, το έντερο απορροφά όσο το δυνατόν περισσότερα υγρά, με αποτέλεσμα τα κόπρανα να είναι σκληρά και συμπυκνωμένα. Αυτό δυσχεραίνει την εύκολη αποβολή τους και μπορεί να επηρεάσει αρνητικά σε μεγάλο βαθμό την καθημερινότητα μας.

Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να έχουν μια φυσιολογική εντερική λειτουργία, λόγω αφυδάτωσης. Ενέργειες που επιπλέον βοηθούν στη βελτίωση της εντερικής κινητικότητας, είναι η φυσική δραστηριότητα, η κατανάλωση φρέσκων φρούτων και λαχανικών και η λήψη μαγνησίου. 

 

Παραπάνω κιλά και Παχυσαρκία

Η αφυδάτωση είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες στην πρόκληση παχυσαρκίας. Όσοι είναι υπέρβαροι, καταναλώνουν μεγαλύτερη ποσότητα φαγητού από όση μπορεί να χρησιμοποιήσει και να αποβάλει το σώμα τους.

Γιατί όμως έχουμε την τάση να τρώμε παραπάνω από όσο έχουμε ανάγκη;

Υπάρχουν πολύ λόγοι, ένας όμως από αυτούς -η δίψα- σπάνια αναφέρεται.

Υπάρχουν δύο τρόποι για να ικανοποιήσουμε το αίσθημα της δίψας:

  • μπορούμε να πιούμε πολλά υγρά ή
     
  • να καταναλώσουμε τροφές πλούσιες σε νερό


Αν επιλέξουμε τη δεύτερη λύση, το σώμα λαμβάνει τα υγρά που χρειάζεται, λαμβάνει όμως και θερμίδες που δεν έχει ανάγκη και συνεισφέρουν στην αύξηση του βάρους.

Πολύ πιο συχνά από όσο νομίζουμε, όταν διψάμε τρώμε αντί να πιούμε νερό.    


Χοληστερίνη

Η χοληστερίνη είναι ένα από τα πιο χρήσιμα συστατικά για το σώμα μας. Συμμετέχει στην παραγωγή ορμονών όπως η κορτιζόλη, η τεστοστερόνη, τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη. Είναι επίσης απαραίτητο δομικό συστατικό στην κατασκευή των κυττάρων. Δεν υπάρχει κύτταρο στον ανθρώπινο οργανισμό που να μην χρειάζεται χοληστερίνη για να λειτουργήσει φυσιολογικά. 

Το 15% της χοληστερίνης το προσλαμβάνουμε από το την τροφή μας και το υπόλοιπο 85% παράγεται μέσα στο σώμα. Η υπερχοληστερολαιμία μπορεί να οφείλεται, είτε σε εξωτερικά αίτια (η τροφή μας), είτε σε εσωτερικά (υπερπαραγωγή). 


Το 85% της χοληστερίνης παράγεται από τον ίδιο τον οργανισμό. Μόνο το 15% από αυτήν προέρχεται από τη διατροφή. 


Όταν όμως κυκλοφορεί σε μεγάλες ποσότητες στο αίμα μας, τότε μπορεί να είναι δείκτης (όχι η αιτία) αυξημένου καρδιαγγειακού κινδύνου. Αυτό συμβαίνει γιατί το σώμα αυξάνει την παραγωγή χοληστερίνης για να επιδιορθώσει κύτταρα και ιστούς. Η απότομη αύξηση των επιπέδων της χοληστερίνης, οφείλεται σε φλεγμονή και είναι ένδειξη ότι κάποιοι ιστοί έχουν πάθει βλάβη.  

Μια από τις σημαντικές λειτουργίες που επιτελεί η χοληστερίνη, είναι η συμμετοχή της στην κατασκευή των κυτταρικών μεμβρανών. Η αφυδάτωση προκαλεί την αποστράγγιση υγρών από το εσωτερικό των κυττάρων. Το σώμα προσπαθεί να σταματήσει αυτή την απώλεια αυξάνοντας τη παραγωγή χοληστερίνης. 

Η αυξημένη χοληστερίνη σε αυτή τη περίπτωση δείχνει ότι τα κύτταρα μας λειτουργούν σε μη ιδανικές συνθήκες. Η ενυδάτωση, δύναται να μειώσει τα επίπεδα χοληστερίνης στο αίμα μας χωρίς αλλαγή στη διατροφή μας.

 



Πολύ πιο συχνά από όσο νομίζουμε, όταν διψάμε τρώμε αντί να πιούμε νερό.

 




Καρκίνος 

Η αφυδάτωση μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την επίπτωση του καρκίνου μέσα από πολλαπλούς μηχανισμούς.

Η αφυδάτωση αυξάνει την οξείδωση (την ταχύτητα που τα κύτταρα συσσωρεύουν βλάβες), την οξέωση (αυξημένα οξέα στον οργανισμό), μειώνει τα επίπεδα διαθέσιμου οξυγόνου, μειώνει την ικανότητα αποτοξίνωσης του οργανισμού, τόσο από χημικές τοξίνες, όσο και από την ακτινοβολία, επηρεάζει αρνητικά την λειτουργία του εντέρου και την εντερική χλωρίδα και είναι αιτία πρόκλησης βλάβης στο DNA.

Πέντε μόνο ποτήρια νερό την ημέρα μειώνουν την επίπτωση του καρκίνου του παχέος εντέρου κατά 45% και του καρκίνου της ουροδόχου κύστης κατά 50%.



Πρόωρο Γήρας 

Η διαδικασία της γήρανσης προκαλεί τη σταδιακή μείωση των εξωκυττάριων και ενδοκυττάριων υγρών στο σώμα μας. Τα υγρά που βρίσκονται μέσα και έξω από τα κύτταρα μας.

Το σώμα ενός νεογέννητου παιδιού αποτελείται κατά 75% από νερό, αυτό το ποσοστό σταδιακά μειώνεται κάτω του 60% σε έναν ενήλικα και συνεχίζει να μειώνεται περαιτέρω καθώς μεγαλώνουμε.

Αυτή η απώλεια νερού, συμβάλει στη μείωση του όγκου των ιστών και είναι χαρακτηριστική του γήρατος. Η απώλεια νερού, σε επίπεδο ιστών, ενισχύεται και επιταχύνεται σε συνθήκες αφυδάτωσης.

Η χρόνια αφυδάτωση μας κάνει να γέρναμε πολύ πιο γρήγορα από το φυσιολογικό.
 


Συνήθως, η πόση 35-40 ml νερού ανά κιλό σωματικού βάρους καθημερινά, είναι επαρκής για να καλύψει τις ημερήσιες ανάγκες του οργανισμού. Αυτό σημαίνει γύρω στα 2 λίτρα νερό για μια γυναίκα βάρους 55 κιλών και 2.5 λίτρα περίπου για έναν άντρα βάρους 70 κιλών. 
 




Λοιπά συμπτώματα

Άλλα συμπτώματα που μπορούν να οφείλονται σε χρόνια αφυδάτωση είναι:

Ουρολοιμώξεις: στοιχεία δείχνουν ότι όσοι είναι αφυδατωμένοι έχουν πιο συμπυκνωμένα ούρα, με αποτέλεσμα τοξίνες που περιέχονται σε αυτά να προκαλούν βλάβη στο επιθήλιο των οργάνων του ουροποιητικού και να αυξάνεται η πιθανότητα να αναπτυχθούν μικρόβια.

Υγεία των δοντιών: η αφυδάτωση μειώνει την παραγωγή σάλιου και την προστασία που αυτό παρέχει στα δόντια. Θα πρέπει να το προσέχουν ιδιαίτερα όσοι αθλούνται και ιδρώνουν έντονα.

Καρδιαγγειακά νοσήματα: μελέτες δείχνουν ότι η αφυδάτωση αυξάνει τον κίνδυνο για έμφραγμα και εγκεφαλικά επεισόδια, λόγω αυξημένης γλοιότητας του αίματος.

Δυσπεπτικά ενοχλήματα: οι εκκρίσεις των πεπτικών χυμών του στομάχου και του εντέρου είναι μειωμένες.

Υπόταση ή Υπέρταση: ο όγκος του αίματος δεν είναι επαρκής για να γεμίσει τις αρτηρίες και τις φλέβες στο σώμα μας. Αυτό δυσκολεύει το σώμα μας να ρυθμίζει τη σωστή πίεση. Το αποτέλεσμα είναι, είτε να έχουμε αυξημένη, είτε χαμηλή αρτηριακή πίεση.      

Γιατί μπορεί να είμαστε Αφυδατωμένοι παρότι Πίνουμε Νερό

Οι ανάγκες σε νερό διαφέρουν από άτομο σε άτομο, ανάλογα με το φύλο, την ηλικία, το περιβάλλον και τη φυσική δραστηριότητα.

Συνήθως, η πόση 35-40 ml νερού ανά κιλό σωματικού βάρους καθημερινά, είναι επαρκής για να καλύψει τις ημερήσιες ανάγκες του οργανισμού. Αυτό σημαίνει γύρω στα 2 λίτρα νερό για μια γυναίκα βάρους 55 κιλών και 2.5 λίτρα περίπου για έναν άντρα βάρους 70 κιλών. 

Δεν αρκεί όμως μόνο η πόση αρκετού νερού για να επιτύχουμε καλή ενυδάτωση. Πρέπει το σώμα μας να μπορεί και να συγκρατήσει το νερό που χρειάζεται και να ρυθμίσει την κατανομή του στους ιστούς. 

Η χρόνια αφυδάτωση επηρεάζει τον καθένα που:

  •    Είτε δεν προσλαμβάνει αρκετά υγρά, είτε
     
  •   Το σώμα του δεν μπορεί να τα συγκρατήσει.


Το μεγαλύτερο ποσοστό του νερού βρίσκεται ενδοκυττάρια, δηλαδή μέσα στα κύτταρα. Για να συγκρατήσει αυτό το νερό μέσα στα κύτταρα το σώμα μας, θα πρέπει να πληρούνται συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

  1. Να υπάρχουν επαρκή μεταλλικά στοιχεία και άλατα.
     
  2. Να μπορεί το κύτταρο να παράγει αρκετή ενέργεια ώστε να τροφοδοτεί τις κυτταρικές αντλίες που ρυθμίζουν την ενδοκυττάρια ποσότητα νερού.
     
  3. Να υπάρχει επάρκεια σε αμινοξέα και πρωτεΐνες ώστε να είναι το σώμα μας σε θέση να δομήσει τους μηχανισμούς που διατηρούν την επαρκή ενυδάτωση.
     
  4. Θα πρέπει να έχει στη διάθεση του όλα τα μικροθρεπτικά συστατικά (βιταμίνες, ένζυμα, λιπαρά οξέα) που είναι αναγκαία για την διατήρηση της βιοχημικής ισορροπίας (ομοιοστασία) των κυττάρων.

Το να πίνει κανείς νερό, ενώ δεν πληρούνται τα παραπάνω, θα μπορούσε να επιδεινώσει την αφυδάτωση αντί να την βελτιώσει.

Αυτό συμβαίνει κάποιες φορές σε αθλητές που πίνουν αυξημένες ποσότητες νερού, χωρίς να προσλαμβάνουν επιπρόσθετα μεταλλικά στοιχεία και βιταμίνες. 
Η αυξημένη διούρηση, που προκύπτει με την κατανάλωση νερού, αυξάνει τις απώλειες σε απαραίτητα μεταλλικά στοιχεία και μικροθρεπτικά συστατικά και δυσκολεύει την συγκράτηση υγρών.

Η χρήση φυσικού μη ραφιναρισμένου θαλασσινού αλατιού, που περιέχει πάνω από 80 μεταλλικά στοιχεία, βοηθάει σημαντικά.

Επίσης, τα φρέσκα λαχανικά είναι μια πηγή με υψηλή θρεπτική αξία και άμεσα απορροφήσιμα συστατικά.

Η κατανάλωση άφθονου, καθαρού και καλής ποιότητας νερού μαζί με την κάλυψη των αναγκών του οργανισμού σε μικροθρεπτικά συστατικά είναι ακρογωνιαίος λίθος για την επίτευξη καλής ενυδάτωσης και καλής υγείας.
 

 


Βιβλιογραφικές αναφορές:
 



 
Επιμέλεια Κειμένου: Επιστημονική Ομάδα Metabolomic Medicine

Εγγραφειτε στο Newsletter μας και αποκτηστε δωρεαν αποσπασμα του βιβλιου
Συνεργαζόμαστε με ερευνητές και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο για να παρέχουμε τις πιο προηγμένες και ακριβείς αναλύσεις.
Ειδικός Γενικός Οικογενειακός Ιατρός-Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Ρώμης "La Sapienza"
Ενδοκρινολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης
Ειδική Ρευματολόγος
Ιατρός / Χειρουργός Ιατρικής, Χειρουργικής, Αναισθησιολογίας και Αναζωογόνησης, Επιστήμη της Διατροφής στο Πανεπιστήμιο της Παβίας
Ιατρός / Παθολόγος, με εξειδίκευση στην εσωτερική παθολογία στο πανεπιστήμιο της Παβίας, Ιταλία.
Ιατρός / Παιδίατρος, Ιατρικής και χειρουργικής του Πανεπιστημίου της Βερόνα, με ειδίκευση στην παιδιατρική και έμφαση στην αλλεργιολογία και παιδιατρική πνευμονολογία.
Μοριακή Βιολόγος, Μεταπτυχιακή Ειδίκευση MSc by Research in Biomedical Sciences, University of Edinburgh. Κάτοχος πιστοποίησης Μεταβολομικής και Διατροφικής Ιατρικής του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Διατροφικής Ιατρικής, EINuM.
Οικονομολόγος Υγείας-Στατιστικός ειδικευθείς στην εξατομικευμένη ιατρική, ερευνητικός συνεργάτης LabHEM (Πανεπιστήμιο Πειραιώς), επ. σύμβουλος Golden Helix Foundation, UK συνεργάτη του University of Oxford, UK
BSc Βiomedical Sciences UCL PhD.c. Nutritional Therapist, Κάτοχος τίτλου του European Institute of Nutritional Medicine, Κάτοχος τίτλου του Institute of Functional Medicine
Κλινική Διατροφολόγος Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου "Universita` degli Studi di MIlano" Γεν. Γραμματέας του European Institute of Nutritional Medicine
Βιολόγος Διατροφολόγος, Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου της Πάδοβας με μεταπτυχιακό στην εξελικτική βιολογία
Βιολόγος Διατροφολόγος, Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου της Πάδοβας, με εξειδίκευσή στην Βιολογία της Υγείας (Health Biology)
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obesity. National Centre for Eating Disorders, London U.K.
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος BSc Dietetics, Coventry University & MSc Human Nutrition with specialization in Clinical Nutrition, University of Glasgow
Δ/νση Προσωπικού και Διοίκησης
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obestity. National Centre for Eating Disorders, London U.K. Ειδικός Αθλητικής Διατροφής, International Society of Sports Nutrition
Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders and Obesity Κάτοχος τίτλου του European Institute of Nutritional Medicine

Επιστημονική Ομάδα

www.metabolomicmedicine.com Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. Δείτε τους όλους