Δημοφιλή Άρθρα

Δημοφιλή Άρθρα

Υπηρεσίες

Η κακή Διαχείριση της Κρίσης, κύριο Αίτιο της Μεγάλης Θνησιμότητας της Πανδημίας στην Ευρώπη

Η άδεια πλατεία του Ντουόμο στο Μιλάνο εν μέσω πανδημίας. 

Η κακή Διαχείριση της Κρίσης, κύριο Αίτιο της Μεγάλης Θνησιμότητας της Πανδημίας στην Ευρώπη 

Υπολογίζεται ότι πάνω από τους μισούς θανάτους από την πανδημία στην Ευρώπη, συνέβησαν σε οίκους ευγηρίας. Βρίσκονται σε εξέλιξη εισαγγελικές έρευνες στην Ιταλία για τον καταλογισμό ευθυνών.  


Dr. Δημήτρης Τσουκαλάς

Στις 17 Απριλίου σε μελέτη του London School of Economics, ανακοινώθηκε ότι πάνω από τους μισούς θανάτους από COVID-19 στην Ευρώπη, συνέβησαν σε οίκους ευγηρίας. Στην Ιταλία, πάνω από 9.500 θάνατοι από κορωνοϊό, αφορούσαν σε οικότροφους γηροκομείων. Αυτός ο αριθμός αντιστοιχούσε στο 53% των θανάτων από COVID-19 τη στιγμή της μελέτης(1)

Παρόμοια εικόνα καταγράφεται σε χώρες που υπάρχουν διαθέσιμα επίσημα στοιχεία: Βέλγιο, Γαλλία, Καναδά, Ιρλανδία, και Νορβηγία. Τα ποσοστά των θανάτων από COVID-19 στα γηροκομεία, κυμαίνονται από 49% - 64%  των συνολικών θανάτων κάθε χώρας. Στην Ισπανία το ποσοστό εκτιμάται ότι είναι 53% των συνολικών θανάτων(2).      

Στις Η.Π.Α. αυτή τη στιγμή υπολογίζεται ότι το ένα πέμπτο των θανάτων από κορωνοϊό συνδέονται με οίκους ευγηρίας(3).  


Οι Παράγοντες που Οδήγησαν στην Μεγάλη Θνησιμότητα στη Βόρεια Ιταλία

Στις 16 Απριλίου 2020, η ομάδα μας δημοσίευσε έρευνα για τη διερεύνηση των παραγόντων που οδήγησαν στο υψηλό ποσοστό θανάτων από COVID-19 στη βόρεια Ιταλία. Η μελέτη ήταν το αποτέλεσμα διεθνούς συνεργασίας με ειδικούς από την Ελλάδα, την Ιταλία, τις ΗΠΑ, τη Ρωσία και τη Ρουμανία, με επικεφαλής την τοξικολόγο Μαρίνα Γούμενου και τον καθ. Αριστείδη Τσατσάκη(4).   

Αναλύοντας περιβαλλοντικούς, μεταβολικούς, τοξικολογικούς, επιδημιολογικούς, δημογραφικούς και κοινωνικούς παράγοντες καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι τα κύρια αίτια για την αυξημένη θνητότητα στη βόρεια Ιταλία ήταν η κακή διαχείριση και η έλλειψη συντονισμού που οδήγησε σε λάθος αντιμετώπιση και κατάρρευση του συστήματος υγείας. 

Η Ιταλία είναι οργανωμένη σε 20 περιφέρειες με υψηλή αυτονομία σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης και με διαφορετικά συστήματα υγείας. Η αυξημένη αυτονομία, σε συνδυασμό με την αντίστοιχη γραφειοκρατία, οδήγησαν στην εφαρμογή διαφορετικών μέτρων αντιμετώπισης της πανδημίας ανά περιφέρεια, με αποτέλεσμα να χαθεί πολύτιμος χρόνος μέχρι να εφαρμοστεί μια εναρμονισμένη στρατηγική.




Οι 20 περιφέρειες της Ιταλίας. Στο βόρειο τμήμα βρίσκεται η Λομβαρδία με πρωτεύουσα το Μιλάνο. 

Στην αρχή της επιδημίας - και παρότι δημιουργήθηκε μια κεντρική ομάδα εργασίας από τις 22 Ιανουαρίου - σημαντικός αριθμός πολιτικών και επιστημόνων φάνηκαν να υποτιμούν τον κίνδυνο, ανακοινώνοντας αντιφατικές μεταξύ τους, και κάποιες φορές, παραπλανητικές δηλώσεις. 

Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα της περιφέρειας της Λομβαρδίας, με πρωτεύουσα το Μιλάνο. Στις 23 Φεβρουαρίου, ο πρόεδρος της περιφέρειας της Λομβαρδίας ανακοίνωσε τα πρώτα περιοριστικά μέτρα. Λίγες μόλις μέρες μετά, 27 Φεβρουαρίου, ο δήμαρχος του Μιλάνο ξεκίνησε μια εκστρατεία με σύνθημα “Το Μιλάνο δεν σταματά” («Milano non si ferma»). Στόχος ήταν η προστασία της παραγωγικότητας της πόλης και των πολιτών από το φόβο, εκτιμώντας ως υπερβολικό το ξέσπασμα μιας επικίνδυνης πανδημίας. 


Ασθενείς Θετικοί στον Κορωνοϊό Μεταφέρθηκαν από τα Νοσοκομεία στα Γηροκομεία

Ειδική ομάδα της ιταλικής αστυνομίας ερευνά τους αυξημένους θανάτους στους οίκους ευγηρίας.

Στους οίκους ευγηρίας της Ιταλίας έχουν καταγραφεί πάνω από 9.500 θάνατοι, που αντιστοιχούν στο 53% των συνολικών θανάτων από COVID-19(4-7). Οι εισαγγελίες σε όλη την Ιταλία, σε συνεργασία με ένα ειδικό τμήμα της ιταλικής αστυνομίας (Kαραμπινιέρι NAS), έχουν ξεκινήσει έρευνα για τους αυξημένους θανάτους στα γηροκομία της γειτονικής χώρας.  

Στη Λομβαρδία κυρίως, αλλά και σε άλλες πόλεις, δόθηκε εντολή ώστε ασθενείς με ήπια συμπτώματα, να μεταφερθούν από τα νοσοκομεία στα γηροκομεία, με στόχο να δημιουργηθούν διαθέσιμες κλίνες για τα πιο βαριά περιστατικά. Η συγκεκριμένη ενέργεια μετέφερε τη λοίμωξη στα γηροκομία, όπου ο ιός βρήκε έδαφος σε ηλικιωμένα άτομα με υποκείμενα νοσήματα και το αποτέλεσμα ήταν τραγικό(4-6)

Αντιθέτως στη περιφέρεια της Βενετίας, που ήταν επίσης από τις πρώτες περιοχές της Ιταλίας που έπληξε ο κορωνοϊός, η θνητότητα είναι 4.5 φορές χαμηλότερη από αυτή της Λομβαρδίας.


12.213 νεκροί στην περιφέρεια της Λομβαρδίας (πληθ. 10 εκ.). 1087 νεκροί στην περιφέρεια της Βενετίας (πληθ. 4 εκ.). Στοιχεία 20. Απρ. 2020, Il Sole 24 Ore.   

Η περιφέρεια της Βενετίας, σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο της Πάδοβας, διαμόρφωσαν και εκτέλεσαν ειδικό σχέδιο αντιμετώπισης της πανδημίας. Το σχέδιο περιλάμβανε τη διενέργεια μαζικών τεστ στον πληθυσμό, στο υγειονομικό προσωπικό αλλά και στους φιλοξενούμενους στους οίκους ευγηρίας. Αυτή τη στιγμή, η θνησιμότητα στα γηροκομεία της περιφέρειας της Βενετίας είναι η μισή από αυτή της υπόλοιπης Ιταλίας(8).    


Νέα Στοιχεία Δείχνουν ότι η Θνησιμότητα από COVID-19 είναι Χαμηλή για το Μεγαλύτερο Μέρος του Πληθυσμού

Σύμφωνα με δημοσιευμένα στοιχεία από τον καθηγητή επιδημιολογίας Ιωάννη Ιωαννίδη, της Ιατρικής Σχολής του Στάνφορντ, που αφορούν τα επίκεντρα της πανδημίας στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ(10):

  • Τα άτομα ηλικίας κάτω των 65 ετών έχουν πολύ μικρό κίνδυνο θανάτου από COVID-19, ακόμη και στις εστίες της πανδημίας.
     
  • Πάνω από τους μισούς θανάτους αφορούν ηλικίες πάνω από τα 80 έτη.
     
  • Με βάση νέα στοιχεία υπολογίζεται ότι το ποσοστό θνησιμότητας της λοίμωξης είναι κοντά στο αντίστοιχο της εποχικής γρίπης (0,1%), σε αντίθεση με προηγούμενες πολύ υψηλότερες εκτιμήσεις.


Τι γνωρίζουμε Μέχρι Τώρα 

Τα στοιχεία που συλλέγουμε μας επιτρέπουν να έχουμε καλύτερη κατανόηση και μεγαλύτερο έλεγχο της κατάστασης.   

Η πανδημία εμφανίζει αυξημένο κίνδυνο σε συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού. Σε νεότερες ηλικίες και χωρίς υποκείμενα προβλήματα υγείας, η θνητότητα φαίνεται να είναι ιδιαίτερα χαμηλή. 

Αυξάνονται σταθερά τα θεραπευτικά εργαλεία για τη διαχείριση της νόσου από τον κορωνοϊό. Όσο αυξάνεται η κλινική μας εμπειρία, δυστυχώς μέσα και από λάθη, αυξάνεται και η κατανόηση της επιστημονικής κοινότητας για το τι είναι αποτελεσματικό και τι όχι. 

Από την έναρξη της πανδημίας, μέχρι σήμερα οι γνώσεις μας για την νόσο COVID-19 είναι σημαντικά αυξημένες σχετικά με:

  • την πρόληψη 
  • την αντιμετώπιση της νόσου 
  • τα διαφορετικά στάδια της νόσου 
  • τη χρήση ήδη διαθέσιμων φαρμακευτικών θεραπειών 
  • την αποτελεσματικότητα νέων φαρμάκων που βρίσκονται σε κλινικές δοκιμές 

Η βελτίωση της αποτελεσματικότητας των ιατρικών θεραπειών διαφαίνεται και από τη σταθερή μείωση, τόσο του αριθμού των θανάτων, όσο και του αριθμού των περιστατικών που χρειάζονται νοσηλεία σε εντατική θεραπεία.  

Παρότι η εύρεση και διάθεση εμβολίου αναφέρεται συχνά ως προϋπόθεση για την επιστροφή στην κανονικότητα, η ανάπτυξη ενός εμβολίου φαίνεται ακόμη μακρινή(11)

Η ανάπτυξη ενός εμβολίου έναντι του κορωνοϊού SARS-CoV-2 παρουσιάζει ειδικές τεχνικές δυσκολίες, οι οποίες δεν γνωρίζουμε ακόμη αν θα μπορέσουν τελικά να ξεπεραστούν(12-15). Μέχρι σήμερα, προηγούμενες προσπάθειες που αφορούσαν τους SARS-CoV-1 και MERS, έχουν αποτύχει(14)


O Dr. Fauci εξηγεί σε ενημέρωση στο Λευκό Οίκο, τη διαδικασία και τους κινδύνους (βλ. χρονικό σημείο 3:05 στο βίντεο) για την ανάπτυξη ενός εμβολίου έναντι του SARS-CoV-2. MSNBC 26 Μαρτίου 2020. 


Η σταδιακή επαναφορά στην κανονικότητα έχει αρχίσει να ανακοινώνεται από τα περισσότερα κράτη. Τώρα γνωρίζουμε περισσότερα και μπορούμε να αντιμετωπίσουμε με μεγαλύτερη ασφάλεια και μελλοντικές διακυμάνσεις της ίωσης. 

Μια γρήγορη σχετικά επαναφορά θα μειώσει και τις αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις, που από ένα σημείο και πέρα μπορούν να στοιχίσουν περισσότερες ζωές από την πανδημία(17-20)

Σίγουρα, όπως και να έχει η κατάσταση, η ζωή θα συνεχιστεί και το ποιες επιλογές ήταν σωστές και ποιες λάθος θα φανεί στο μέλλον, όπως έγινε στην Ιταλία και σε πολλές χώρες της Ευρώπης και πολιτείες των ΗΠΑ. Ο κόσμος από φόβο έτρεξε στα νοσοκομεία, οι αρχές προσπάθησαν να αποσυμφορήσουν τα νοσοκομεία και αμέλησαν τις ευάλωτες ομάδες που τελικά πλήγηκαν περισσότερο, λόγω λάθος εκτίμησης.  

Το συμπέρασμα για άλλη μια φορά, είναι ότι ο φόβος και ο πανικός είναι κακοί σύμβουλοι, τόσο σε ατομικό, όσο και σε κοινωνικό επίπεδο. Όπως προφητικά ανέφερε ο Ιωάννης Ιωαννίδης, ένα μήνα πριν στο άρθρο του: “Ένα φιάσκο εν τη γενέσει του; Καθώς η πανδημία του κορωνοϊού συνεχίζεται, λαμβάνουμε αποφάσεις χωρίς αξιόπιστα δεδομένα” (21).  

Η ελληνική διαχείριση της πανδημίας ήταν αποτελεσματική γιατί δεν προκλήθηκε πανικός από τις αρχές, υπήρχε μια συντονιστική αρχή και οι όποιες αποφάσεις προέκυπταν μέσα από αξιολόγηση της διεθνούς εμπειρίας. 

Αυτό που μπορούμε να κάνουμε εμείς, σε προσωπικό επίπεδο, είναι να είμαστε όσο πιο υγιείς μπορούμε. Όσο καλύτερη είναι η κατάσταση υγείας κάποιου, τόσο μικρότερες οι πιθανότητες να νοσήσει. 

Μεταβολικές διαταραχές και ελλείψεις, που είναι τα βασικά αίτια για τα υποκείμενα νοσήματα που αυξάνουν τον κίνδυνο για βαριά νόσο, είναι διαχειρίσιμες και μπορούν να βελτιωθούν σημαντικά, βελτιώνοντας τη γενική κατάσταση της υγείας και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.








Βιβλιογραφία


  1. Coronavirus: Care homes could be where over half of Europe's COVID-19 deaths occur, says new study. Euronews 17 April 2020.
     
  2. Mortality associated with COVID-19 outbreaks in care homes: early international evidence. International Long Term Policy Network. 
     
  3. ‘They’re Death Pits’ https://www.nytimes.com/2020/04/17/us/coronavirus-nursing-homes.html
     
  4. COVID‑19 in Northern Italy: An integrative overview of factors possibly influencing the sharp increase of the outbreak (Review).  https://www.spandidos-publications.com/10.3892/mmr.2020.11079
     
  5. CORONAVIRUS: LE STRAGI NELLE RSA, ECCO LA MAPPA DI ANZIANI MORTI E CONTAGIATI REGIONE PER REGIONE sabato 11 aprile 2020 www.regioni.it/sanita/2020/04/11/coronavirus-le-stragi-nelle-rsa-ecco-la-mappa-di-anziani-morti-e-contagiati-regione-per-regione-609809/
     
  6. Morti nelle Rsa l’ indagine dei nas nel mirino i pazienti dimessi da ospedali. 17 Aprile 2020. La Repubbica. https://codacons.it/morti-nelle-rsa-l-indagine-dei-nas-nel-mirino-i-pazienti-dimessi-da-ospedali/
     
  7. I controlli su case di riposo e Rsa: per i Nas il 20% è irregolare, 25 chiuse https://www.corriere.it/cronache/20_aprile_16/i-controlli-case-riposo-20percento-non-regola-25-chiuse-724aa982-7ff1-11ea-8804-717fbf79e066.shtml
     
  8. Ιταλία: «Έκρηξη» κρουσμάτων κορωνοϊού: 3.786 σε ένα 24ωρο - Συνεχίζονται οι έρευνες σε οίκους ευγηρίας. LIFO.
     
  9. CORONAVIRUS. REGIONE VENETO E UNIVERSITA’ DI PADOVA VARANO MAXI PIANO PER INTERROMPERE LA CIRCOLAZIONE DI COVID-19
     
  10. In Rsa 345 decessi,tasso mortalità 15,7%. ANSA.
     
  11. Population-level COVID-19 mortality risk for non-elderly individuals overall and for nonelderly individuals without underlying diseases in pandemic epicenters John P.A. Ioannidis, MD, DSc, Cathrine Axfors, MD, PhD, Despina G. Contopoulos-Ioannidis, MD https://doi.org/10.1101/2020.04.05.20054361
     
  12. Von der Leyen: Life won’t return to normal until vaccine. Politico EU.
     
  13. Can We Really Develop a Safe, Effective Coronavirus Vaccine? We don’t know for sure, but if we can, it probably won’t be easy, cheap or fast.
     
  14. Dr. Fauci Explains The Timeline And Risks Of Creating A COVID-19 Vaccine | MSNBC
     
  15. A new threat from an old enemy: Re‑emergence of coronavirus (Review) Authors: Anca Oana Docea, Aristidis Tsatsakis, Dana Albulescu, Oana Cristea, Ovidiu Zlatian, Marco Vinceti, Sterghios A. Moschos, Dimitris Tsoukalas, Marina Goumenou, Nikolaos Drakoulis, Josef M. Dumanov, Victor A. Tutelyan, Gennadii G. Onischenko, Michael Aschner, Demetrios A. Spandidos, Daniela Calina.
     
  16. The Coronavirus Is Mutating. What Does That Mean for a Vaccine? By Nathaniel Lash and Tala Schlossberg APRIL 16, 2020
     
  17. Why economic crash could cost more lives than coronavirus. Gabriel Power, 25 March 2020. The Week. 
     
  18. The burden of disease in Greece, health loss, risk factors, and health financing, 2000–16: an analysis of the Global Burden of Disease Study 2016 Global Burden of Disease 2016 Greece Collaborators. 
     
  19. Ending the blame game The case for a new approach to public health and prevention. Dean Hochlaf, Harry Quilter-Pinner and Tom Kibasi June 2019 IPPR
     
  20. Why is the global financial crisis linked to extra cancer deaths? World Economic Forum. May 2016.
     
  21. A fiasco in the making? As the coronavirus pandemic takes hold, we are making decisions without reliable data 
 
Επιμέλεια Κειμένου: Επιστημονική Ομάδα Metabolomic Medicine

Εγγραφειτε στο Newsletter μας και αποκτηστε δωρεαν αποσπασμα του βιβλιου
Συνεργαζόμαστε με ερευνητές και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο για να παρέχουμε τις πιο προηγμένες και ακριβείς αναλύσεις.
Ειδικός Γενικός Οικογενειακός Ιατρός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου "Universita` degli Studi di Napoli, Federico II" Πρόεδρος του European Institute of Nutritional Medicine
Ειδικός Γενικός Οικογενειακός Ιατρός-Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Ρώμης "La Sapienza"
Ενδοκρινολόγος-Διαβητολόγος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Χαϊδελβέργης
Κλινική Διατροφολόγος Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου "Universita` degli Studi di MIlano" Γεν. Γραμματέας του European Institute of Nutritional Medicine
Μοριακή Βιολόγος, Μεταπτυχιακή Ειδίκευση MSc by Research in Biomedical Sciences, University of Edinburgh. Κάτοχος πιστοποίησης Μεταβολομικής και Διατροφικής Ιατρικής του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Διατροφικής Ιατρικής, EINuM.
BSc Βiomedical Sciences UCL PhD.c. Nutritional Therapist, Κάτοχος τίτλου του European Institute of Nutritional Medicine, Κάτοχος τίτλου του Institute of Functional Medicine
Ιατρός / Χειρουργός Ιατρικής, Χειρουργικής, Αναισθησιολογίας και Αναζωογόνησης, Επιστήμη της Διατροφής στο Πανεπιστήμιο της Παβίας
Ιατρός / Παθολόγος, με εξειδίκευση στην εσωτερική παθολογία στο πανεπιστήμιο της Παβίας, Ιταλία.
Ιατρός / Παιδίατρος, Ιατρικής και χειρουργικής του Πανεπιστημίου της Βερόνα, με ειδίκευση στην παιδιατρική και έμφαση στην αλλεργιολογία και παιδιατρική πνευμονολογία.
Βιολόγος Διατροφολόγος, Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου της Πάδοβας με μεταπτυχιακό στην εξελικτική βιολογία
Οικονομολόγος Υγείας-Στατιστικός ειδικευθείς στην εξατομικευμένη ιατρική, ερευνητικός συνεργάτης LabHEM (Πανεπιστήμιο Πειραιώς), επ. σύμβουλος Golden Helix Foundation, UK συνεργάτη του University of Oxford, UK
Βιολόγος Διατροφολόγος, Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου της Πάδοβας, με εξειδίκευσή στην Βιολογία της Υγείας (Health Biology)
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obesity. National Centre for Eating Disorders, London U.K.
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος BSc Dietetics, Coventry University & MSc Human Nutrition with specialization in Clinical Nutrition, University of Glasgow
Δ/νση Προσωπικού και Διοίκησης
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obestity. National Centre for Eating Disorders, London U.K. Ειδικός Αθλητικής Διατροφής, International Society of Sports Nutrition
Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders and Obesity Κάτοχος τίτλου του European Institute of Nutritional Medicine

Επιστημονική Ομάδα

www.metabolomicmedicine.com Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. Δείτε τους όλους