Δημοφιλή Άρθρα

Δημοφιλή Άρθρα

Υπηρεσίες

Δείτε επίσης

Βιταμίνη Κ2 ο ρόλος της στην υγεία της καρδιάς και των οστών
Τσιλιμιδός Γεράσιμος M.D, Ph.D(c)
Γενικός Ιατρός



Η βιταμίνη Κ2 και ο ρόλος της στην υγεία της καρδιάς και των οστών


Η βιταμίνη Κ είναι μια λιποδιαλυτή βιταμίνη, κυρίως γνωστή για το ρόλο που διαδραματίζει στην πήξη του αίματος. Η ανακάλυψή της τη δεκαετία του 1930 ώθησε τους ερευνητές σε ένα πλήθος μελετών, που με τα χρόνια οδήγησαν και σε άλλες πολύ σημαντικές δράσεις της.
 
Η βιταμίνη Κ βρίσκεται στις εξής βασικές μορφές:

  1. Η Βιταμίνη Κ1 ή φυλλοκινόνη, βρίσκεται κυρίως στα πράσινα λαχανικά και η έλλειψή της είναι σπάνια. Μεταβολίζεται στο ήπαρ και ρυθμίζει τους παράγοντες πήξης του αίματος. Ασθενείς υπό αντιπηκτική θεραπεία πρέπει να ρυθμίζουν τη δοσολογία της Κ1 και της Κ2, λόγω της ανταγωνιστικής δράσης της στα φάρμακα αυτά. Απορροφάται στο λεπτό έντερο και μεταφέρεται στο ήπαρ.
     
  2. Η βιταμίνη Κ2 ή μενακινόνη, βρίσκεται στο λίπος ζωικών τροφών αλλά παράγεται και από βακτήρια στο ανθρώπινο γαστρεντερικό σύστημα. Η έλλειψή της είναι συχνότερη. Οδηγείται κατευθείαν στα τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων, στα οστά και τους ιστούς, εκτός του ήπατος. Η Κ2 είναι εξαιρετικά σημαντική για την ενίσχυση των οστών και τη διατήρηση καθαρών περιοχών, όπως οι αρτηρίες και οι μαλακοί ιστοί από την υπερβολική εναπόθεση ασβεστίου.

    Η έλλειψη της συνδέεται με συσσώρευση ασβεστίου στο τοίχωμα των αρτηριών (αρτηριοσκλήρυνση). Είναι πολύ διαφορετική από την Κ1 και στη βιοχημεία της εμπλέκονται 2 πρωτεΐνες που έχουν άμεση σχέση με την διαχείριση του ασβεστίου στον οργανισμό (η πρωτεΐνη Matrix-Gla και η οστεοκαλσίνη). Το Gla είναι συντόμευση του γλουταμινικού οξέος, το οποίο εισέρχεται εντός των κυττάρων στα τοιχώματα των αρτηριών, συνδέεται με το ασβέστιο και το απομακρύνει από την επένδυση των αιμοφόρων αγγείων. Στη συνέχεια, διευκολύνει την ενσωμάτωση του ασβεστίου στα οστά (και τα δόντια) με τη βοήθεια της οστεοκαλσίνης. Η οστεοκαλσίνη αποτελεί τη δεύτερη σε ποσότητα πρωτεΐνη του σώματός μας μετά το κολλαγόνο. 
     
  3. Οι βιταμίνες Κ3, Κ4 και Κ5 είναι συνθετικές μορφές.
Η βιταμίνη Κ2 μπορεί να χωριστεί με τη σειρά της σε δυο επιπλέον κατηγορίες:
  1. ΜΚ-4 (μενακινόνη-4), βραχείας αλυσίδας μορφή της βιταμίνης Κ2, που μπορεί να βρεθεί στο βούτυρο, στον κρόκο αυγού και γενικά στα ζωικά προϊόντα. Η ΜΚ-4 είναι υδατοδιαλυτή, με πολύ μικρό χρόνο ήμι-ζωής (χρόνος που μια ουσία παραμένει στο αίμα μέχρι το σώμα να την μεταβολίσει και να την αποβάλει. Μια ουσία με μικρό χρόνο ημιζωής αποβάλλεται σύντομα από το σώμα και δεν προλαβαίνει να δράσει). Αυτό την καθιστά μη αποτελεσματική μορφή ως διατροφικό συμπλήρωμα.
  2. ΜΚ-7 (μενακινόνη-7), μακράς αλυσίδας μορφή της βιταμίνης Κ2 που βρίσκεται σε τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση (πχ. ιαπωνικό natto). Έχει περισσότερες εφαρμογές λόγω μεγαλύτερης ημιζωής, άρα αναπτύσσει καλύτερα επίπεδα στο αίμα, σε σχέση με την ΜΚ-4 και πιο αποτελεσματική δράση στην αφαίρεση του ασβεστίου από το τοίχωμα των αρτηριών και την εναπόθεση του στα οστά.  

Πόση βιταμίνη Κ2 χρειαζόμαστε;

Οι βέλτιστες ποσότητες βιταμίνης Κ2 δεν είναι ακόμη ξεκάθαρες, αλλά φαίνεται ότι 150-200 μικρογραμμάρια βιταμίνης Κ2 είναι αρκετά, ώστε να ενεργοποιήσουν τις πρωτεΐνες που εξαρτώνται από τη Κ2 στο σώμα μας, να οδηγήσουν το ασβέστιο, όπου πρέπει (οστά) και να το απομακρύνουν από μέρη που συσσωρεύεται (αρτηρίες).

Σχεδόν το 80% του πληθυσμού δεν προσλαμβάνουν αρκετή βιταμίνη Κ2 από τη διατροφή τους, παρόμοιο ποσοστό δηλαδή της ανεπάρκειας σε βιταμίνη D. Έτσι ο οργανισμός είναι ευάλωτος σε μια σειρά από χρόνιες ασθένειες, συμπεριλαμβανομένων:
  • Οστεοπόρωση
  • Καρδιαγγειακή νόσος
  • Οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου / ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο
  • Αποτιτανώσεις
  • Παθήσεις εγκεφάλου
  • Καρκίνος
Οι ερευνητές εξετάζουν επίσης και άλλα οφέλη της Κ2 στην υγεία μας. Για παράδειγμα, μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Modern Rheumatology έδειξε ότι η βιταμίνη Κ2 έχει την τάση να μειώνει την ενεργότητα της νόσου σε άτομα με ρευματοειδή αρθρίτιδα (RA).

Άλλη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science, έδειξε ότι η βιταμίνη Κ2 χρησιμεύει στην ομαλή λειτουργία των μιτοχρονδρίων (τα μιτοχόνδρια είναι τα εργοστάσια παραγωγή ενέργειας των κυττάρων. Η δυσλειτουργία των μιτοχόνδριων συνδέεται με πληθώρα χρονίων προβλημάτων υγείας). Η Κ2 ως μιτοχονδριακός βοηθά έτσι τη διατήρηση κανονικής παραγωγής ενέργειας σε περιπτώσεις ασθενειών με μιτοχονδριακή δυσλειτουργία, όπως πχ. στη νόσο του Parkinson. Σημαντικές μελέτες συσχετίζουν τη βιταμίνη Κ2 με τη μείωση της επίπτωσης καρκίνου του προστάτη, αλλά και των non-Hodgkin λεμφωμάτων.


Ποια η αλληλεπίδραση της βιταμίνης Κ2 με τη D και το ασβέστιο

Μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2014 στο British Medical Journal και παρακολούθησε περίπου 60.000 γυναίκες ηλικιών 39 έως 74 για μια χρονική περίοδο 20 ετών, απέδειξε πως το ασβέστιο που έλαβαν οι εν λόγω γυναίκες από γαλακτοκομικά προϊόντα, όχι μόνο δεν τις προστάτευσε από οστεοπενία και οστεοπόρωση, αλλά αύξησε και το κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακή νόσο.

Άλλες μελέτες συσχετίζουν την οστεοπόρωση με τις καρδιαγγειακές νόσους και αυτό το γεγονός δεν είναι τυχαίο. Η έλλειψη ασβεστίου είναι η μια από τις κύριες αιτίες οστεοπόρωσης. Όμως η γενική προτροπή για κατανάλωση γαλακτοκομικών ή/και συμπληρωμάτων που περιέχουν ασβέστιο δε βελτιώνει την πορεία της νόσου κι αυτό γιατί ανεξάρτητα από τη λήψη του, εξαιρετική σημασία παίζει η πορεία του ασβεστίου μέσα στο αίμα.

Είναι γνωστή επίσης, η συμβολή της βιταμίνης D για την υγεία, που κυρίως παράγουμε με την έκθεσή μας στην ηλιακή ακτινοβολία. Συνήθως όταν έχουμε έλλειψή της, παίρνουμε συμπλήρωμα. Όμως δεν αρκεί η μεμονωμένη λήψη βιταμίνης D, αν δε συνδυάζεται με ταυτόχρονη των συν-παράγοντων της βιταμίνης D (ένας εκ των οποίων είναι η Κ2).

Η λήψη βιταμίνης D στο σώμα μας οδηγεί στη δημιουργία πρωτεϊνών, που εξαρτούν τη δράση τους από τη βιταμίνη Κ2, και βοηθούν στη καλύτερη μεταφορά του ασβεστίου προς τα οστά. Αν δεν υπάρχει Κ2 στον οργανισμό μας, η οστεοκαλσίνη καθίσταται αδρανής και το ασβέστιο κυκλοφορεί ελεύθερα στο αίμα μας.

Γι' αυτό και είναι σημαντική η συν-χορήγηση βιταμινών D και Κ2. Επίσης, το μαγνήσιο αποτελεί ένα σημαντικό συμπαίκτη για την ορθή λειτουργία του ασβεστίου στον οργανισμό μας. Αν υπάρχει έλλειψη μαγνησίου, η λήψη ασβεστίου μέσω συμπληρώματος επιδεινώνει την κατάσταση. Η Κ2 και το μαγνήσιο αλληλοσυμπληρώνονται.


Χρειάζεται η Κ2 κατά την εγκυμοσύνη;

Ενώ λοιπόν η Κ2 είναι πολύ σημαντική για την πρόληψη πολλών χρόνιων νοσημάτων, είναι εξαιρετικά χρήσιμη για τις γυναίκες που προσπαθούν να συλλάβουν, τις έγκυες και την υγιή ανάπτυξη των εμβρύων (ανάπτυξη δοντιών, σωστής διαμόρφωσης του προσώπου, ισχυρά οστά). Επίσης καθόλη τη διάρκεια της παιδικής και εφηβικής ηλικίας (κύρια δόντια, πρόληψη τερηδόνας και σωστής μορφοποίησης σκελετού).

Τι μας περιμένει στο μέλλον;

Έχει βρεθεί ήδη πως αυξημένα επίπεδα της βιταμίνης Κ2 στο αίμα σχετίζονται με αυξημένα επίπεδα οστεοκαλσίνης. Έρευνες σε πειραματόζωα δείχνουν ότι η οστεοκαλσίνη παίζει ρόλο στη ρύθμιση της δραστηριότητας της ινσουλίνης. Μέσω της απελευθέρωσης ορμόνης από το λιπώδη ιστό, αυξάνει την ευαισθησία των κυττάρων στην ινσουλίνη. Έτσι, η βιταμίνη Κ2 μπορεί να μειώνει την αντίσταση στην ινσουλίνη και να βελτιώνει το μεταβολικό σύνδρομο.

Μελέτες ενισχύουν το ρόλο της  βιταμίνης Κ2 στους χόνδρους των αρθρώσεων και της φλεγμονής, που παρατηρείται στις αρθρίτιδες. Τελευταία επιστημονικά δεδομένα την συνδυάζουν με τη βελτίωση της ελαστικότητας του δέρματος και την αντι-γήρανση γενικότερα.


Πώς ξέρουμε αν μας λείπει η Κ2;

Δεν υπάρχει άμεσος τρόπος μέτρησης της βιταμίνης Κ2 με κοινές εξετάσεις αίματος. Μέσα από μεταβολομικές αναλύσεις μπορούμε όμως να αξιολογήσουμε την έλλειψή της μετρώντας δείκτες που σχετίζονται με την κατάσταση της εντερικής χλωρίδας και την λειτουργία των μιτοχονδρίων. Επίσης η διατροφή και ο τρόπος ζωής μας δίνουν πληροφορίες για την έλλειψη αυτού του σημαντικού θρεπτικού συστατικού. Αν πάσχει κανείς από οστεοπόρωση, καρδιαγγειακή νόσο ή σακχαρώδη διαβήτη ή ακόμη κι αν είναι υγιής, αλλά δεν καταναλώνει αρκετά ζωικά προϊόντα από ζώα ελευθέρας βοσκής (αυγά, βούτυρο, γιαούρτι), natto, λαχανικά, συκώτι χήνας πατέ, ορισμένα τυριά.

Επιπλέον, κάποια φάρμακα (στατίνες) μπορούν να μειώσουν τη Κ2, σύμφωνα με μελετητές (Expert Review of Clinical Pharmacology) και να αυξήσουν τον κίνδυνο αποτιτανώσεων στις αρτηρίες (American College of Cardiology). Έτσι, εκτός από το συνένζυμο Q10, που πρέπει να παίρνει κανείς μαζί με τη στατίνη, χρειάζεται να αξιολογείται και η λήψη συμπληρώματος βιταμίνης Κ2.  







Βιβλιογραφικές αναφορές
Ειδικός Γενικός Οικογενειακός Ιατρός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου "Universita` degli Studi di Napoli, Federico II" Πρόεδρος του European Institute of Nutritional Medicine
Ειδική Παθολόγος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου "Universita` degli Studi di Napoli Federico II" Ειδικός στην Μεταβολομική Ιατρική
Ειδικός Γενικός Οικογενειακός Ιατρός Μέλος του European Institute of Nutritional Medicine Ειδικός στην Μεταβολομική Ιατρική
Ειδικός Γενικός Ιατρός. Ειδικός στη μεταβολομική ιατρική. Μέλος του European institute of nutritional medicine
Κλινική Διατροφολόγος Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου "Universita` degli Studi di MIlano" Γεν. Γραμματέας του European Institute of Nutritional Medicine
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obesity. National Centre for Eating Disorders, London U.K.
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obesity. National Centre for Eating Disorders, London U.K.
Υπεύθυνη γραμματείας και εξυπηρέτησης κοινού
Νοσηλεύτρια Απόφοιτη Νοσηλευτικής Health Coach I.T.
Τεχνολόγος εργαστηριακών εξετάσεων
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obestity. National Centre for Eating Disorders, London U.K. Ειδικός Αθλητικής Διατροφής, International Society of Sports Nutrition
Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders and Obesity Κάτοχος τίτλου του European Institute of Nutritional Medicine

Επιστημονική Ομάδα

www.metabolomicmedicine.com

Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. 

Δείτε τους όλους

Επιστημονική Ομάδα

www.metabolomicmedicine.com

Η Επιστημονική Ομάδα της Metabolomic Clinic αποτελείται από εξειδικευμένους κλινικούς ιατρούς που μοιράζονται μαζί σας την εμπειρία τους στην αιχμή της σύγχρονης ιατρικής. 

Ειδικός Γενικός Οικογενειακός Ιατρός Διδάκτωρ Πανεπιστημίου "Universita` degli Studi di Napoli, Federico II" Πρόεδρος του European Institute of Nutritional Medicine
Ειδική Παθολόγος Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου "Universita` degli Studi di Napoli Federico II" Ειδικός στην Μεταβολομική Ιατρική
Ειδικός Γενικός Οικογενειακός Ιατρός Μέλος του European Institute of Nutritional Medicine Ειδικός στην Μεταβολομική Ιατρική
Ειδικός Γενικός Ιατρός. Ειδικός στη μεταβολομική ιατρική. Μέλος του European institute of nutritional medicine
Κλινική Διατροφολόγος Πτυχιούχος του Πανεπιστημίου "Universita` degli Studi di MIlano" Γεν. Γραμματέας του European Institute of Nutritional Medicine
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obesity. National Centre for Eating Disorders, London U.K.
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obesity. National Centre for Eating Disorders, London U.K.
Υπεύθυνη γραμματείας και εξυπηρέτησης κοινού
Νοσηλεύτρια Απόφοιτη Νοσηλευτικής Health Coach I.T.
Τεχνολόγος εργαστηριακών εξετάσεων
Διαιτολόγος - Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders & Obestity. National Centre for Eating Disorders, London U.K. Ειδικός Αθλητικής Διατροφής, International Society of Sports Nutrition
Διατροφολόγος Master Practitioner in Eating Disorders and Obesity Κάτοχος τίτλου του European Institute of Nutritional Medicine
Δείτε τους όλους